Strona · s. 16strona oryginału ↗
Bujny rozkwit Francuskiej Wiosny na Ukrainie
Слово Просвіти, №18 за 2018 рік
Natalia HUMNYCKA, Lwów
Tegoroczna piętnasta Francuska Wiosna w kwietniu rozkwitła szczególnymi barwami i zachwyciła smakoszy sztuki o różnych upodobaniach oraz potrzebach poznania historycznego, naukowego i edukacyjnego wzajemnych związków narodów ukraińskiego i francuskiego w perspektywie historycznej, z projekcją na ich rozwój w teraźniejszości i przyszłości. Festiwal rozpoczął się 31 marca w Kijowie, na Placu Sofijskim, performansem muzycznym „POWIETRZE”, który stał się wyjątkowym wydarzeniem, stworzonym przez międzynarodowy zespół w składzie: francuski kompozytor Pierre Thillou, ukraiński reżyser Władysław Troickyj, luksemburski dyrygent i muzyk Gast Waltzing, ukraińscy muzycy Dakh Daughters, Nova Opera oraz Narodowa Orkiestra Prezydencka. Skala jubileuszowej Francuskiej Wiosny objęła dziewięć miast Ukrainy: Kijów, Dniepr, Lwów, Iwano-Frankiwsk, Równe, Zaporoże, Odessę, Berdyczów i Charków. Ambasada Francji na Ukrainie, Instytut Francuski na Ukrainie, sieć Alliance Française na Ukrainie, ratusze miasta Tuluza oraz liczne rządowe i pozarządowe instytucje Ukrainy zapewniły miłośnikom kultury francuskiej różnorodny program w równie ciekawych formach realizacji: wystawy artystyczne i fotograficzne, spektakle teatralne i performanse, koncerty popularnych muzyków oraz pokazy najsłynniejszych współczesnych i retrospektywnych filmów, otwarte dyskusje z znanymi pisarzami, filozofami i interesującymi osobowościami Francji, warsztaty nauki języka francuskiego dla młodzieży. Różnorodność wydarzeń, gości i niezwykłych formatów zachwyca. Jest jednak coś jeszcze, co czyni tegoroczny Festiwal Francuski szczególnie interesującym dla Ukraińców. Ta cecha polega na eksperymentowaniu, synergii wysiłków utalentowanych zespołów i poszczególnych wykonawców nie tylko z Francji, ale także z Ukrainy i innych krajów Europy. Takie kreatywne podejście daje możliwość wzajemnego poznawania się i integrowania różnych kultur, a także tworzenia nieoczekiwanych nowoczesnych projektów artystycznych. Jedną z takich ciekawostek stał się projekt „Inwersje” znanego francuskiego fotografa Philippe’a Bertranda i ukraińskiego artysty Mykoły Biłousa. Jest to twórczy eksperyment, który przerodził się w dialog malarstwa i fotografii: czarno-białe zdjęcia Bertranda w formacie A4 Biłous zgrabnie przekształcił w kolorowe płótna o wysokości dwóch metrów. Wymownym pod tym względem jest program Festiwalu Francuskiego, opracowany przez organizację pozarządową „Alliance Française” we Lwowie, który 2 kwietnia oficjalnie otworzyła Nadzwyczajna i Pełnomocna Ambasador Republiki Francuskiej na Ukrainie Isabelle Dumont wystawą „Francja obok” w Lwowskim Muzeum Historycznym. W swoim powitalnym słowie, które Isabelle Dumont ku radości obecnych rozpoczęła w języku ukraińskim, wskazała na znaczenie odrodzen-
Izabela Dumont o tradycjach naszych wzajemnych związków, bez których trudno będzie ominąć wyzwania współczesności i zrealizować perspektywy na przyszłość. Wystawa „Francja obok” zanurzyła widzów w atmosferę „francuskiego” Lwowa za pomocą pamiątek ze zbiorów Lwowskiego Muzeum Historycznego. Ekspozycja pokazuje bezpośrednie lub pośrednie związki między Francją a Lwowem poprzez ukazanie postaci historycznych i wydarzeń. Interesujące jest twierdzenie wybitnego francuskiego orientalisty Michela Le Quien o założeniu Lwowa przez księcia Rusinów Lwa w 1240 roku, w przeciwieństwie do daty 1256 podanej w Kronice Halicko-Wołyńskiej. Nie mniej fascynujące okazały się mapy znanych francuskich kartografów Guillaume’a Levasseur de Beauplana i Jean-Baptiste’a Nolin z XVII wieku, na których szczegółowo opisali ziemie ukraińskie w granicach ówczesnych. Okres napoleoński na wystawie reprezentuje postać wybitnego poety i komediopisarza Aleksandra Fredry, który służył w armii Napoleona i został odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari oraz krzyżem Legii Honorowej.
Kolejne ciekawe fakty z wystawy: funkcjonowanie we Lwowie Muzeum genialnego Fryderyka Chopina do 1936 roku, występ znanej francuskiej aktorki Sarah Bernhardt w Lwowskim Teatrze im. Marii Zankowieckiej (dawnym teatrze Skarbka) w listopadzie 1881 roku, ceramiczne zabytki fabryki lwowskiego architekta Iwana Lewynskiego, które na Światowej Wystawie w Paryżu w 1900 roku zostały uhonorowane srebrnym medalem w nominacji „Dekorowanie wnętrz budynków publicznych i mieszkalnych”. Ważną ozdobą uroczystości otwarcia było wręczenie przez Ambasador Isabelle Dumont szeregu ukraińskim artystom i naukowcom orderów Ministerstwa Edukacji Francji i Ministerstwa Kultury Francji, wśród nich Wasyla Kmetia (dyrektora biblioteki Uniwersytetu im. Iwana Franki, prezesa organizacji pozarządowej „Alliance Française” we Lwowie) oraz Romana Czmelika (dyrektora Lwowskiego Muzeum Historycznego). Pod znakiem uczczenia 100-lecia powstania ukraińskiej dyplomacji w kontekście związków z Francją w Naukowej Bibliotece Uniwersytetu im. Iwana Franki otwarto wystawę „Francja i Ukraina: polityka, kultura i współpraca (1918–1920)”. Otwierając wystawę, dyrektor biblioteki Wasyl Kmetj podkreślił, że jubileuszowemu Francuskiemu Wiosną organizatorzy starali się nadać ukraiński koloryt, czego świadectwem stała się ta wystawa, która ujawnia historyczne, dyplomatyczne, polityczne, kulturalne i naukowe związki z Francją. Co ciekawe, przedstawicielstwo dyplomatyczne ówczesnego młodego państwa wydawało gazetę „Ukraina-Francja”, a Ukraina stawała się przedmiotem badań i inspiracji dla filozofów (Georges Luciani), dziennikarzy (Eugène Réliès), naukowców i literatów (Mykoły Kostomarowa). Ten ukraiński kontekst kontynuował dokumentalny film „Ukraińskie notatniki” francuskiego reżysera Emmanuela Graffa, który zapoznaje widza z współczesną Ukrainą przez pryzmat dwustronnych relacji „Ukraina–Europa”. O królowej Francji Annie Jarosławównie przypomina widzom czytanie dramatycznego poematu Bohdana Stelmacha „Na wojnę do królowej Anny”, a królową Annę Austriaczkę, matkę Ludwika XIV, można zobaczyć w wizerunku panującej królowej Kleopatry podczas prezentacji atrybutywnego gobelinu z XVII wieku z pałacowej kolekcji francuskich królów z zasobów Muzeum Etnografii i Sztuki Przemysłu Artystycznego. Szczególny rezonans wywołało spotkanie z pisarzem, scenarzystą i muzykiem Davidem Foenkinosem, autorem osiemnastu powieści przetłumaczonych na 40 języków świata, wśród których ukraiński przekład powieści „Tkliwość”, który otrzymał ponad dziesięć prestiżowych nagród i przekroczył nakład miliona egzemplarzy. Bracia Stéphane i David Foenkinos na podstawie tej powieści nakręcili film o tym samym tytule z Audrey Tautou w roli głównej. To tylko mała cząstka jasnego, energetycznie naładowanego kalejdoskopu wysokoartystycznych wydarzeń, które odbywały się w ramach jubileuszowego Francuskiego Wiosną na Ukrainie. A w czym polega głębszy sens takiego Festiwalu? Zapewne jedną z odpowiedzi będzie genialna sentencja Antoine’a de Saint-Exupéry’ego: „Jedynym prawdziwym luksusem jest luksus ludzkiego porozumiewania się”. Porozumiewania, które odbywa się zgodnie z demokratyczną formułą francuskich myślicieli i rewolucjonistów: „Wolność. Równość. Braterstwo”. Nam zaś, na wzór Francji, warto stworzyć Instytut Ukrainy we Francji (i nie tylko we Francji) i wspólnie z korpusem dyplomatycznym pogłębić nasze porozumiewanie się dla dobra, pokoju, jedności, miłości na planecie Ziemia.
Bądźmy razem! PRENUMERATA—2018 PRENUMERATA—2018
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
