Strona · s. 15strona oryginału ↗
Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału
„W nim żył kiedyś muzyk…”
Слово Просвіти, №19 за 2012 рік
„Imię wybitnego ukraińskiego kompozytora i działacza społecznego z każdym rokiem coraz pewniej odzyskuje swoje zasłużone miejsce w panteonie wielkich Ukraińców”. Walentyna UMRYK, dyrektor Muzeum Pamięci K. H. Stecenki we wsi Wepryk. „A tym właśnie słynie moja wieś i tym ona jest wielka, że w niej żył kiedyś muzyk…”, — napisał poeta Wołodymyr Kosowski o wsi Wepryk i wybitnym ukraińskim kompozytorze K. H. Stecence. Toteż 27 kwietnia wielu szanownych gości zawitało do Wepryka do Muzeum Pamięci im. K. H. Stecenki oraz miejscowej szkoły. Tutaj odbyła się konferencja na temat „Odrodzenie ukraińskiego dziedzictwa muzycznego początku XX wieku”, poświęcona obecnej 130. rocznicy od dnia urodzin sławnego ukraińskiego kompozytora-klasyka. Wydarzenie, jak i w poprzednich latach, zgromadziło niemało znanych ukraińskich naukowców i działaczy sztuki, pracowników muzeów, przedstawicieli twórczej społeczności Kijowszczyzny. Wśród uczestników konferencji — akademicy, doktorzy nauk, profesorowie, zasłużeni artyści Ukrainy, dyrektorzy wielu znanych ukraińskich muzeów. Aby uczcić Kyryła Stecenkę, który był znanym proświcianinem, przyjechało wielu członków Fastowskiej rejonowej organizacji Towarzystwa „Proświta” im. T. H. Szewczenki. Goście przybyli do naszego muzeum, aby złożyć hołd pamięci Kyryłowi Hryhorowyczowi, dla którego weprycka ziemia stała się ostatnim schronieniem i miejscem wiecznego spoczynku. Wszyscy obecni obejrzeli odnowioną ekspozycję muzeum, otrzymali jubileuszowe broszury muzealne, zapoznali się z nowymi fotografiami i materiałami, którymi wzbogaciło się muzeum. Już tradycyjnie odwiedziliśmy mogiłę kompozytora, gdzie przy udziale duchownych UCP Patriarchatu Kijowskiego i UAPC odbyła się panichida oraz złożenie kwiatów pod pomnikiem K. H. Stecenki. U jego stóp spoczęły wieńce i kosze z kwiatami od muzeum, Kijowskiej obwodowej i Fastowskiej rejonowej administracji państwowych, naszych gości i uczestników wydarzenia. Program konferencji był nasycony i treściwy. Jej prowadzący — wnuk kompozytora, zasłużony artysta Ukrainy, laureat ogólnoukraińskich i wszechzwiązkowych konkursów skrzypcowych, docent, kierownik katedry show-biznesu Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki Kyryło Wadymowycz Stecenko. Wśród innych do prezydium zaproszono najwybitniejszą znawczynię Stecenki, doktora nauk o sztuce, profesor Lidię Ołeksandriwnę Parchomenko. O wydanej niedawno jej gruntownej monografii „Kyryło Stecenko” wypowiedziano niemało ciepłych słów i pozytywnych opinii naukowców, artystów. O tym mówili w swoich wystąpieniach kandydaci nauk o sztuce Anatolij Kałenyczenko, Iryna Sikorska z wydziału muzykologii Instytutu Badań nad Sztuką, Folklorystyki i Etnologii im. M. T. Rylskiego NAN Ukrainy itd. Od jej wystąpienia o dwóch z kohorty najwybitniejszych mistrzów wykonawstwa chóralnego Ukrainy Kyryle Stecence i Ołeksandrze Koszyciu rozpoczęła się praca konferencji. Niemało ciekawych faktów z życia i twórczości jubilata wybrzmiało w wystąpieniach pracowników naukowych Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego, Narodowej Biblioteki Ukrainy im. W. Wernadskiego, instytucji muzealnych m. Kijowa. Na konferencji wystąpił akademik Narodowej Akademii Sztuki Ukrainy Rostysław Pyłypczuk. Jego referat, w szczególności dotyczący pierwszych dzieł bibliograficznych Kyryła Stecenki, stał się ważnym wkładem w badania nad Stecenką. Niemało pochlebnych opinii otrzymała obszerna praca badawcza nad Stecenką, którą prowadzi nasze muzeum. Z de... Oksana SEMENIUK, zastępca przewodniczącego Rady Galickiego zjednoczenia rejonowego m. Lwowa WUT „Proświta” im. T. H. Szewczenki. Wieczorem 27 kwietnia 2012 r. przed Ukraińskim Narodowym Muzeum w Chicago było tłoczno. Na długo przed tym dniem w ukraińskim środowisku można było przeczytać ogłoszenie: „Ukraiński Narodowy Muzeum zaprasza Państwa do wzięcia udziału w niezwykłym wydarzeniu — wieczorze „Niezapomniana Kwitka”. Wieczór muzyczny pamięci piosenkarki”. Ludzi, którzy odpowiedzieli na zaproszenie, było wielu. Krzeseł zabrakło, nawet pożyczonych z cerkwi nie wystarczyło — ludzie stali. I oto brzmią pieśni w wykonaniu niezapomnianej Kwitki — tak znane z dzieciństwa, ale niedoścignione w jej wykonaniu. Sala była udekorowana portretami piosenkarki: oto Kwitka po pierwszej komunii, oto ona dziewczynka ze skrzypcami, oto już nastolatka z siostrzyczką, tatą i mamą — u wszystkich jasne, optymistyczne spojrzenia z twardą wiarą w przyszłość. Oto Kwitka już w promieniach sławy — przed mikrofonem w studiu, oto — na wypoczynku w górach, a tutaj — z synkiem i mężem — wszyscy szczęśliwi, uśmiechnięci. Fotografie tworzyły atmosferę ciepła i człowieczeństwa, dodawały do muzycznego wizerunku piosenkarki wizualnych detali, których tak brakuje w odbiorze. Ukraińcy znają Kwitkę Cisyk z dwóch albumów „Pieśni Ukrainy” i „Dwa kolory”. Dla wielu pieśni w jej wykonaniu są klasyką, która nie potrzebuje komentarzy i recenzji. I to prawda. Wieczór pamięci w Chicago miał na celu przybliżyć piosenkarkę do nas, stworzyć jej ziemski obraz, ocenić jej dorobek artystyczny, anglojęzyczny i ukraińskojęzyczny.
Z prezentacją wielu odnalezionych dokumentów archiwalnych oraz referatem o działalności Kyryła Stecenki w latach 1921—1922 w zakresie ukrainizacji parafii cerkiewnych na Fastowszczyźnie wystąpił starszy pracownik naukowy muzeum, przewodniczący fastowskiej „Proświty” E. A. Mondzelewski. Większość z odnalezionych i przygotowanych przez niego materiałów weszła do zaprezentowanego na konferencji tegorocznego naukowo-informacyjnego biuletynu muzeum. Zbiór zawiera także najciekawsze referaty uczestników zeszłorocznej konferencji stecenkologicznej, materiały znanych badaczy-stecenkologów, artykuły naukowe pracowników muzeum oraz wiadomości z historii wsi Wepryk, Wepryckiego Towarzystwa „Proświta”, z którym ściśle współpracował Kyryło Hryhorowycz Stecenko. Zatem w wręczonym nam dyplomie od Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego słowa o tym, że działalność muzeum w dziedzinie troskliwego zachowania pamięci o kompozytorze, prowadzenia corocznych naukowo-praktycznych konferencji stecenkologicznych, wydawania naukowo-informacyjnych biuletynów i cennych materiałów archiwalnych o K. H. Stecence „jest Wielką misją, którą z honorem wypełnia Wasze muzeum”, są w pełni zasłużone. Były powitania i prezenty dla muzeum także od innych uczestników konferencji: książki, fotografie, suweniry, którymi wzbogaciły się nasze zbiory muzealne. A dyrektor Fastowskiej szkoły sztuki ludowej artysta A. Drewecki podarował obraz „Pieśni dzwony K. H. Stecenki”. Na zakończenie obecni wysłuchali wspaniałego śpiewu i muzyki w wykonaniu znanej śpiewaczki kameralnej Hanny Sołonycznej i bandurzystki Tetiany Łobody, mistrzowskiej deklamacji wierszy o K. Stecence księdza, zasłużonego artysty Ukrainy Petra Bojki, delektowali się niepowtarzalną grą na skrzypcach wnuka kompozytora Kyryła Wadymowycza Stecenki. Z przyjemnymi wrażeniami opuszczali Wepryk uczestnicy jubileuszowej stecenkologicznej konferencji naukowo-praktycznej. Większość z nich obiecała ponownie odwiedzić nas 26 maja na obwodowym muzycznym festiwalu stecenkowskim „Pieśni dzwony”, a w przyszłym roku — na kolejną konferencję. My z radością będziemy czekać na wszystkich, którzy badają i szanują twórczość naszego utalentowanego ziomka. Bo imię wybitnego ukraińskiego kompozytora i działacza społecznego z każdym rokiem coraz pewniej wraca na swoje zasłużone miejsce w panteonie wielkich Ukraińców i przyciąga do Wepryka, sławnego tym, „że w nim żyła kiedyś muzyka…”, co raz bardziej. Przygotowując ten artykuł, chciało się przeczytać jak najwięcej o tej sławnej kobiecie, która własnym kosztem, z własną wizją, zaprosiwszy najlepszych muzyków, stworzyła jeden z największych „darów dla Ukrainy” — płyty „Pieśni Ukrainy”, „Dwa kolory”. I, mówiąc o jej przedwczesnej śmierci — zmarła na raka pięć dni przed 45. rocznicą w 1998 roku — chce się zacytować jej kuzynkę Chrystynę Lew: „A co do choroby… Oczywiście, w rodzinie rozmyślano o tym. Zmarła mama, potem Kvitka, a dwa lata temu — siostra Maria. One prawie jednocześnie zachorowały, ale to nie genetyczne. Widocznie coś było w tym miasteczku, gdzie one żyły, bo tam bardzo dużo kobiet z taką diagnozą. Nie chcę, żeby wszystko kończyło się tak smutno. Kvitka bardzo kochała życie, drogich jej ludzi obdarowywała radością, a kiedy wchodziła do pokoju, wszyscy mimo woli uśmiechali się”. Zatem uśmiechnijmy się i my z wdzięcznością. Niech w każdym domu będą jej pieśni i niech takie wieczory będą co roku, żeby każdy mógł zastanowić się, a jaki dar zostawiam Ukrainie? 24 maja mija 130 lat od dnia urodzin znanego ukraińskiego kompozytora, dyrygenta chóralnego, społeczno-muzycznego działacza Kyryła Hryhorowycza Stecenki (1882—1922). Wszedł on do naszej sztuki jako utalentowany i godny kontynuator narodowego nurtu ukraińskiej muzyki, u podstaw którego stał jeszcze Mykoła Łysenko. Muza Stecenki żywiła się z głębokich źródeł twórczości ludowej i wracała do ukraińskiego narodu, ale wzbogacała też światową kulturę muzyczną. Twórcza indywidualność jego jest nierozerwalnie związana ze słowem, co szczególnie zaznaczyło się w jego utworach chóralnych, wokalno-instrumentalnych, operowych, muzyce do przedstawień teatralnych i opracowaniach pieśni ludowych. Znaczący ślad zostawił on jako orędownik edukacji muzycznej i jako autor muzyki cerkiewnej. Cała wielostronność życia i działalności kompozytora stała się tematem kolejnej, już V jubileuszowej obwodowej naukowo-praktycznej konferencji stecenkologicznej, która niedawno odbyła się na Fastowszczyźnie we wsi Wepryk.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
