Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Kuka kukułka na kalinie

Слово Просвіти, №19 за 2012 рік

wzdłuż linii kolejowej, która dzieli Merefę na pół, matka nosiła wodę dla radzieckiej kuchni polowej, usytuowanej za naszym domem. Pewnego razu wróciła we łzach, bo snajper przestrzelil oba wiadra. Mnie wroga kula jedynie rozdarła ramię, gdy w tym czasie robiłem wypady po dojrzałe pomidory na koniec ogrodu. Później, bawiąc się w „wojnę”, my z chłopakami rzucaliśmy w rozpalone ogniska znalezione granaty i miny, a sami odbiegaliśmy dalej i kładliśmy się w oczekiwaniu na wybuch. Z naszego towarzystwa wtedy nikt nie zginął, a troje z tych, którzy naśladowali nasz przykład, przypłaciło to życiem. Całe życie matce zazdrościły jej starsze siostry Dasza i Nina, że ona może pokłonić się prochom swojego drogiego Fiodora, a ich mężowie zginęli na wojnie nie wiadomo gdzie. Później wszystkie one wyszły za mąż po raz drugi. Matka, uzyskawszy moją zgodę, wyszła za mąż za kolegę ojca Jegora, kiedy ten wrócił z wojny, ale zmieniać nazwisko kategorycznie odmówiła. Ojczym z szacunkiem odnosił się do Fiodora, ale nierzadko, zwłaszcza po alkoholu, był zazdrosny o matkę do nieboszczyka, wyrzucał, że tylko jego ona kocha. Ona w odpowiedzi mówiła: „Choć zabij, ale w moim sercu nie było i nie będzie miejsca dla kogoś innego”. Kiedy siostry rzadko zbierały się razem przy stole (później dołączyła do nich i najmłodsza Klawa, odbywszy niemiecką katorgę), zawsze rozbrzmiewały dwie pieśni, które najbardziej zapadły mi w duszę. Matka zaczynała swoją ulubioną „Leciała kukułka przez mój dom”, a wszyscy zgodnie podchwytywali, zalewając się łzami. A potem prosiła cicho zaśpiewać ulubioną pieśń Fiodora „Poza łąką zieloną zbierała wdowa len drobny”. Wydawało mi się, że ojciec Fiodor stale niewidzialnie jest obecny obok nas. Odeszła matka w zaświaty cztery lata temu, pochować ją postanowiliśmy w jednym grobie z ojcem. Jak należy, po roku ustawiliśmy jeden na dwoje pomnik. A portrety rodziców poprosiłem wykuć na czarnym granicie takimi, jakimi byli w młodości, kiedy złożyli przysięgę być wiernymi sobie na całe życie. Chcę wierzyć, że takimi właśnie spotkali się na tamtym świecie. Oni oboje w rodzinnej ziemi, oni tam znowu razem. I to im obojgu teraz kuka-śpiewa przedstawiony na pomniku ptak wieszcz na kalinie, sławiąc triumf miłości nad śmiercią. Stanisław ZMIEWSKI, m. Odessa D Odpowiedzialny sekretarz Iryna SZEWCZUK Dział pracy proświtańskiej Nadija KYRIAN 270-55-57 Dział kultury Mykoła CYMBAŁIUK 279-49-47 Dział korekty Tetiana SZCZERBAK Iryna STELMACH 278-63-69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK, Ołeh BESSKYJ 278-63-69 Korespondent Ulana WOLYKOWSKA Dyżurny redaktor Mykoła CYMBAŁIUK Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org http://prosvitanews.org.ua Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy wykorzystaniu naszych publikacji odniesienie do „Słowa Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 1 2 0 1 9 Dnia Zwycięstwa. Ktoś wyjdzie na wiec, wymachując czerwonym sztandarem, pod którym Ukraina zaznała więcej nieszczęścia, niż od wszystkich razem wziętych naszych byłych ciemiężycieli. Ja zaś w tym dniu pokłonię się grobowi mojego ojca Fiodora i matki Marii, których wojna na wieki rozłączyła, ale nie zabiła gorącej miłości wiernej żony. Na skromnym pomniku obok ich imion na moją prośbę artysta wyrył gałązkę kaliny i kukułeczkę. Ona jest odwiecznym ludowym symbolem tęsknoty za przeszłością, która „kuka” człowiekowi lata, przepowiada los. A w mojej duszy przejmująco odbija się matczyna pieśń: „Leciała kukułka przez mój dom, usiadła na kalinie i zaczęła kukać. Oj ty, kukułeczko, dlaczego wcześnie kukasz? Czy ty, kukułeczko, mój żal słyszysz?”. W te słowa matka wkładała swój sens. Dla niej kukułka była nie tylko uosobieniem nieszczęśliwej miłości, raczej odwrotnie — wiecznej, niepokonanej przez nikogo i nic miłości. Dwudziestoletnia Maria, mieszkanka miasta Merefa, pod Charkowem, oddała swoje serce starszemu od niej o dwa lata Fiodorowi — najmłodszemu z wielkiej rodziny Zmiewskich, którzy po rozkułaczeniu rozbiegli się po świecie. Ci, co w Merefie, przeżywali, żywiąc się odpadami dla bydła z miejscowej gorzelni. W straszne lata wielkiego głodu siostry ojca, które znalazły się w osadzie Budy, aby ratować dzieci od głodowej śmierci, wywiozły je do Charkowa i zostawiły tam w nadziei, że podbiorą je dobrzy ludzie lub państwowe organy opiekuńcze. Fiodor z bratem Jakiwem zatrudnił się w Charkowskiej fabryce im. T. Szewczenki. Wkrótce, pracowici i zdolni, stali się wspaniałymi ślusarzami. Matka wzięła działkę ziemi pod zabudowę i na niej bracia zaczęli wznosić solidne domy, posadzili wspólny sad. W moich dziecięcych wspomnieniach są tylko trzy przypadki, kiedy widziałem ojca żywym. Zapamiętało się, jak dźwięcznie skrzypiał śnieg pod butami ojca, kiedy całą rodziną szliśmy powitać krewnych z Bożym Narodzeniem. A ja choć z całych sił naciskałem na podeszwy, to śnieg nie odpowiadał. Pamiętam i swoje piąte urodziny. Mnie rano wystrojono i poszedłem na ulicę, gdzie po nocnej burzy była ogromna kałuża. Oczywiście, bardzo się pobrudziłem. Ale, ku wielkiemu zdziwieniu, ojciec nawet nie nakrzyczał, a przycisnął umorusanego do piersi, poniósł pod wiśnie i gorzko zapłakał. Wtedy po raz pierwszy usłyszałem słowo „wojna”. To było 22 czerwca 1941 roku. Fiodora i Jakowa nie zmobilizowano do armii. Jako najlepsi fachowcy mieli ewakuować swój zakład i wznowić produkcję za Uralem. Eszelon został zbombardowany przez faszystów, a bracia, wróciwszy do domu, wraz z rodakami wstąpili w szeregi wojskowe. Wczesną wiosną 1943 roku mieli szczęście wyzwalać Charków i rodzinną Merefę. Wspominam, jak pod hukiem bitwy ojciec na chwilę wpadł do rodzinnego domu. Życie i czyn Anatolija Pohribnego 17 maja o godzinie 16.00 w wielkim studiu koncertowym Domu Nagrań Narodowej Kompanii Radiowej Ukrainy (ul. Perwomajskiego 5A, metro „Kłowska”) w cyklu transmisji na żywo „Radiokanał Kultura prezentuje” odbędzie się prezentacja książki „Życie i czyn Anatolija Pohribnego”, poświęconej działalności wybitnego działacza państwowego i społecznego, naukowca, profesora, doktora nauk filologicznych, publicysty Anatolija Pohribnego. Bądź uczestnikiem wydarzenia w studiu, dołącz do wspomnień przyjaciół, uczniów, kolegów A. H. Pohribnego, wszak pamiętasz jego słowo w programach Radia Narodowego, jego dobre uczynki. Do wystąpień zaproszeni są Pawło Mowczan, Iwan Juszczuk, Ołeksandr Ponomariw, Dmytro Stepowyk, Witalij Donczyk, Emma Babczuk, Mykoła Tymoszyk, Serhij Kwit, Anna Bahriana, Wałentyna Korotia-Kowalska, żona i pedagog Hanna Pohribna oraz inni. Prowadząca program – pisarka Lubow Hołota. Informacje pod numerem telefonu 278-01-30. Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie „Presa Ukrajiny” w środę. Zam. nr 3301219 Nakład w maju – 25 500 Pawło MOWCZAN 4 820095 780016

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn