Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

NIEWOLNICY ETYRU

Слово Просвіти, №20 за 2005 рік

NOTATKI Z PODRÓŻY W jasny i świetlisty kwietniowy dzień zaproponowano mi wyjazd służbowy do Berdiańska. Natychmiast się spakowałem, bo nigdy jeszcze nie byłem na obszarze nadazowskim, a przy okazji zgarnąłem w dworcowym kiosku świeżą kijowską gazetę. Młody człowiek w salonie autobusu również sprzedawał świeżą prasę. Na moje pytanie: „Czy jest coś po ukraińsku?” — przecząco pokręcił głową. Moje ukraińskie jestestwo na chwilę się zbuntowało. Ale w tym momencie nasz stary „Ikarus” ruszył ze stołecznego dworca autobusowego. Podróżni — ludzie w średnim wieku, oprócz dwóch młodziutkich studentek, którym niemal bez przerwy dzwonią telefony komórkowe. Za oknem cudowne krajobrazy osiedla Charkowskiego: zielona trawka, nowe wieżowce, jeziora. Niespodziewany nagły postój: autobus się zepsuł. Godzinę czekamy, aż wymienią niesprawną część. Wieczorny postój w Pyriatynie. Smaczne pierożki z wiśniami, które tamtejsze gospodynie sprzedają na przystanku. Senność na siedzeniach. Ranek. Śpieszymy do morza. W Berdiańsku mieszka około 160 tys. osób. Ziemia — jak złoto. Ukraińskie żyzne stepowe elitarne czarnoziemy rozciągnęły się aż do Morza Azowskiego. Doskonale plonują zboża, słonecznik, owocują sady. Za oknem przepływają ogromne pola ozimin. Mój sąsiad Edward opowiada, że obok drogi, którą jedziemy, były kiedyś ogromne elitarne winnice, które wykarczowano za „mądrą” wskazówką z góry. DLACZEGO?! Dlaczego takie nieszczęsne i zaniedbane wsie z biednymi i nieszczęsnymi ludźmi? Czyż nie są pracowici? Leniwi? — Nie — mówi sąsiad Edward, sam rodem spod Taraszczy. Pracował w Berdiańsku i tam „rzucił kotwicę”. Teraz często jeździ do krewnych na Kijowszczyznę. Całe życie przeżył nad morzem i dużo wie: „Oto tutaj, po lewej — RADIOPRZESTRZEŃ Jeszcze w marcu członkowie grupy inicjatywnej ds. utworzenia organizacji społecznej „Oświecony kraj” Taras Bereżnycki, Wołodymyr Wintoniak, Natalia Maruszczak, Wołodymyr Matkiwski oraz Mychajło Ostapiak po decyzji rady miejskiej rozpoczęli zbieranie podpisów pod projektem ustawy o utrwaleniu języka państwowego w eterze radiowym. Przeprowadzili oni również monitoring wiodących krajowych stacji radiowych FM. Wyniki monitoringu poświadczyły przykry fakt niwelowania języka ukraińskiego oraz braku ukraińskiej piosenki w ukraińskim eterze. Na podstawie danych z monitoringu, opierając się na ukraińskim ustawodawstwie oraz normach europejskich, członek grupy inicjatywnej, proświcianin Anatolij Myckan, zaproponował pod rozpatrzenie sesji rady miejskiej Iwano-Frankiwska projekt apelu do najwyższych instancji państwa. 29 marca deputowani poparli go większością głosów. Rada miejska wyraziła w nim głębokie zaniepokojenie stanem krajowej przestrzeni radiowej Ukrainy. Często zdarza mi się bywać w Winnicy, Chmielnickim, Lwowie i tam sytuacja nie jest lepsza, a gorsza niż u nas. Oto jak wygląda nadawanie radiowe w naszych pięciu stacjach radiowych. Ogółem 30,8% w języku ukraińskim, 69,2% w języku rosyjskim. Konkretnie „Lux FM” — 0% po ukraińsku, radio „Szarmanka” — 5%, „Autoradio” — 10%, „Hit FM” — 39%, Niko FM — 100% — jedyna ukraińska stacja radiowa. Ukraińskie piosenki w eterze — 3% po ukraińsku; 61% po rosyjsku; 36% po angielsku. „Lux FM”, radio „Szarmanka”, „Hit FM”, „Autoradio” — 2% ukraińskie; Niko FM — 4%, rosyjskojęzyczne „Lux FM” — 75%, radio „Szarmanka” — 70%, „Hit FM” — 50%, „Autoradio” — 71%, „Niko FM” — 38%. Anglojęzyczne wszystkie pięć stacji radiowych od 25—58% — po angielsku. Smutne wyniki badań krajowej przestrzeni radiowej Ukrainy, która nie odpowiada wymogom obowiązującego ustawodawstwa oraz zasadom polityki humanitarnej państwa europejskiego z powodu niemal całkowitego braku ukraińskiej piosenki w krajowym eterze radiowym FM. Ta nieproporcjonalna część nadawania w języku państwowym niepokoi naszą obwodową „Proświtę”. Redaktor gazety „Hałyćka Proświta” Mychajłyna Bodnar jeszcze w zeszłym roku wystąpiła przed proświcianami, aby prowadzić walkę o język państwowy i piosenkę w eterze radiowym. Przeprowadzono sklepy sprzedaży kaset wideo i audio. Niestety, sytuacja nie była lepsza niż z eterem radiowym. Jak widzimy, ten problem jest ostry i wymaga rozwiązania państwowego. Proświcianie wraz z grupą inicjatywną „Oświeconego kraju” rozpoczęli zbieranie podpisów na poparcie projektu ustawy, który jasno uregulował status jedynego języka państwowego w przestrzeni radiowej, a także utrwalił wysoki odsetek piosenki w języku państwowym. Przecież nawet na Białorusi, gdzie językiem państwowym jest rosyjski, niedawno przyjęto ustawę, która utrwala 75% eteru dla białoruskiej piosenki. Początkowo właściciele białoruskich stacji radiowych dyskutowali, ale zaczęli działać zgodnie z

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn