Strona · s. 13strona oryginału ↗
Poszukiwanie wspólnych źródeł
Слово Просвіти, №25 за 2017 рік
W Narodowym Centrum Kultury Ludowej „Muzeum Iwana Honczara” trwa wystawa „Symbole bezkresnego stepu”, będąca częścią między-muzealnego projektu „Szlak Chumacki”. Organizatorem projektu jest wydawnictwo „In-Art”, kuratorem — Heorhij Braiłowski. Eduard OWCHARENKO Zdjęcia autora Wystawa łączy w sobie unikatowe przedmioty ceramiki trypolskiej i katakumbowej z kolekcji Muzeum Ołeksandra Feldmana z dziełami współczesnych artystów, którzy innowacyjnym językiem prowadzą dialog z przeszłością. Ekspozycja demonstruje pradawne pokrewieństwo kultury ukraińskiej i krymskotatarskiej oraz ich wzajemne powiązanie z cywilizacją europejską. „Archaiczna plastyka, wyłaniająca się z piaszczystych „wydm” ekspozycji, współbrzmi z obrazami współczesnych prac, od razu burząc stereotypowe postrzeganie kolekcji muzealnej jako zastygłej i zakonserwowanej. Artefakty Muzeum Ołeksandra Feldmana nabierają innowacyjnego, współczesnego „brzmienia” dzięki niebanalnej prezentacji w ramach przestrzeni wystawienniczej projektu” — zaznaczyła współkuratorka wystawy, doktor nauk filozoficznych Switłana Stojan. Sakralny świat pradawnych misteriów ożywa w wirtualnych dziełach Wołodymyra Bachtowa tajemniczymi sylwetkami z archaicznymi ornamentami, które są jakby odbiciami symboliczno-znakowych obrazów ceramiki trypolskiej. A „Gliniana fantasmagoria” narodzin bohaterów, amazonek i pradawnych bogów odtwarza pradawną ideę obiegu wszystkiego, co żywe. Liniami „ognistego” żywiołu „wyrysowuje” w przestrzeni powietrznej pradawne mistyczne symbole Ihor Babij, chwytając obiektywem aparatu „oddech” chwili. Przestrzenne kompozycje Mykoły Żurawla unaoczniają pradawne symboliczne obrazy byka, będącego jednym z najpowszechniejszych wyobrażeń plastyki trypolskiej. Malarskie „rąbane” nacięcia Jurija Pikula jakby zwracają zwiedzających wystawę do pierwotnych czasów magicznych obrzędów i rytuałów. Sakralne znaki, mistyczne sylwetki, symboliczne aluzje, jakby przez mgłę tysiącleci krystalizują się w pracach Ołeksandra Małycha. Medytacyjne rytmy stepowego żywiołu przyrody współbrzmią z sylwetkami dawnych skał Nadczarnomorza, które jakby ożyły i zebrały się w kręgu magicznego rytuału, którego duch został mistrzowsko zwizualizowany pędzlem artysty Ołeksija Andy. Ceramiczne rekonstrukcje plastyki trypolskiej Ludmyły Smolakowej odtwarzają ducha pradawnych czasów. Archaiczne rzeźbiarskie obrazy Petra Antypa, Ołeksandra Diaczenki w połączeniu z masywnym „Kolosem” Jehora Zihury aktualizują we współczesnej świadomości sylwetki krępych idoli naszych przodków. Symbolem i centralnym eksponatem wystawy stała się „Trypolska madonna” — rzeźba kobiety z niemowlęciem na rękach. Trudno uwierzyć, że to arcydzieło małej plastyki stworzono ponad 5000 lat temu (między 3900 a 3200 rokiem przed naszą erą). Nawiasem mówiąc, jest to jedyna ze znanych obecnie rzeźb z tej epoki, gdzie kobieta przedstawiona jest właśnie z dzieckiem na rękach. W ekspozycji zebrano również naczynia ceramiczne, obejmujące cały okres istnienia cywilizacji trypolskiej. Kultura katakumbowa (2700—2000 r. przed naszą erą), która zastąpiła na terytorium Ukrainy kulturę trypolską, zadziwia głębią i różnorodnością symbolicznych obrazów, spotykanych głównie na naczyniach. Uwagę zwiedzających wystawę przyciągają okazy kultury trypolskiej — „Dzban z malowanym ornamentem”, „Misa z dwustronnym malowanym bichromatycznym malowaniem”, „Naczynie z monochromatycznym malowanym malowaniem”, „Garniec-zbożnik z malowanym ornamentem”, „Misa z dwustro-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
