Strona · s. 13strona oryginału ↗
„Czysty staw” jako przykład ukraińskości
Слово Просвіти, №27 за 2012 рік
Wasyl CZEPURNYJ, przewodniczący Czernihowskiej Obwodowej Proświty, redaktor gazety „Siwerszczyna”
Ukraińcy historycznie skłonni są do samoorganizacji. Z trudem uznajemy nad sobą najwyższą władzę — tak było od czasów samowolnego kozactwa. Często na tym przegrywaliśmy. Ale teraz nasz indywidualizm, nasza niezależność od stolic grają nam na rękę. Oczywiście, z wyjątkiem tych, którzy od czasów sowieckich przywykli płakać za „silną ręką”…
O małej wsi Lewki w rejonie pryłuckim wiedzą wszyscy, którzy czytają gazety „День” i „Сіверщина”: jej rodacy nie chcieli, by wieś umierała, i postanowili ją odrodzić. Zebrali się i posadzili park. Zwrócili uwagę na wieś i ktoś już pomyślał o powrocie. A oto w dzień świętych apostołów Piotra i Pawła w Lewkach poświęcają odnowioną studnię.
W dużym osiedlu Bereźna w rejonie mienskim problem przetrwania nie stoi. Nawet zakarpaccy Cyganie mówią: „A gdzie to jest ten Czernihów? Koło Bereźnej!” Bo tu często handlują. Ale w osiedlu są inne problemy — stałe zanieczyszczanie rzeczki Krasiliwki zamieniło jej zbiorniki w cuchnące doły, niebezpieczne dla ludzi. Ryb się nie łowi, a faktycznie wybija się je elektrowędkami i trującymi substancjami. Dlatego w przedostatni dzień ubiegłego roku rada osiedlowa rozpatrzyła kwestię utworzenia klubu wędkarskiego „Czysty staw”. Zrzeszenie jest sformalizowane prawnie: ma pieczęć, statut, rachunek w banku, przewodniczącego i komisję rewizyjną. W jego skład weszło 300 mieszkańców Bereźnej, którzy płacą składki członkowskie. Przewodniczącym wybrano O. Jewhana. Sesja rady osiedlowej powierzyła temu stowarzyszeniu kontrolę nad wszystkimi zbiornikami wodnymi osiedla. I teraz 93 mieszkańców Bereźnej za własne pieniądze kupili narybek i wsadzili w pasie przybrzeżnym 500 drzew. Codziennie kilku mężczyzn kontroluje stawy, by odpędzać kłusowników. Sieci i elektrowędki w Bereźnej stały się poza prawem. Po osiedlu rozwieszono ogłoszenia: „Nikt tego za nas nie zrobi! Razem ratujmy naszą rzekę! Posadźcie na brzegu choć jedno drzewo! Nie myjcie samochodów, nie płuczcie nad rzeką!”. Są też telefony rady osiedlowej, milicji i klubu „Czysty staw”.
…„Moja chata z boku” — mówi się o tych, którzy nie angażują się we wspólny problem. Naprawdę, jak sądzę, na skraju wsi mieszkali odważni ludzie — bo wróg zaczynał palić domy nie od centrum, lecz właśnie od krawędzi. I zbrojny napastnik szedł do skrajnej chaty.
W Lewkach i w Bereźnej Ukraińcy stają się ludźmi państwowymi. Bo państwo zaczyna się właśnie od tego: od własnego stawu, własnej studni, własnej wsi. Ale bynajmniej nie od gabinetów stołecznych, które trzeba stale przewietrzać zdrowym duchem ukraińskiej natury.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
