Strona · s. 3strona oryginału ↗
„Przetwory”
Слово Просвіти, №28 за 2017 рік
Ołena BONDARENKO. Sporo ludzi wiozło to dobro ze swoich podmiejskich sześciu arów albo od zamiejscowych krewnych. Niektórzy, nie mając ani stosownych arów, ani stosownych krewnych, przeważnie kupowali. Powiedzmy, na hurtowym targu. Kupowali i wieźli do domu, po drodze wściekle przeklinając władzę. Nie, to nie za czasów radzieckich – i nie tyle dlatego, że rozmówca doniesie. Po prostu radziecki tryb życia, z bardzo nielicznymi wyjątkami, wszystkich całkowicie zadowalał. Za niedawnych, ale jeszcze niby ukraińskich czasów, pchając „krawczuczkę”, przeklinano „raskolnika Krawczuka”, „złodziejkę Julkę”, „faszystę Juszczenkę”, od czasu do czasu podszczuwano miejscowych bożków, Jefremowa-Tichonowa (Janukowycza – w żadnym wypadku, „bacia” – to świętość). Między „przetworami” biegali na referendum: „Zabierz nas, Rosjo!” i „Putin, przyjdź!”. Dowołali się, „przyszedł”. Z prezentami: zaczęło „przylatywać”. W sąsiednim budynku po jednym „przylocie” poległo pięć dusz, wtedy też w naszym – szyby powypadały. Powoli wygrzebali się – z piwniczek, komórek, toalet w wieżowcach – kto gdzie się chował. Wzięli się do „przetworów” – jeśli dawali wodę i prąd. Łajali „juntę” i „karnych”, cieszyli się „zwycięstwami”, które wymyślało kisielow-info. Na następne „przetwory” już nie latało, a że po nocach pijani „chłopcy” ścigali się na odzyskanych dżipach i odurzeni „opołczeńcy” po swojemu wrzeszczeli – wszystko przy strzelaninie, żeby było weselej – tak to przecież swoi, obrońcy… Gdzieś przed zeszłorocznymi przetworami zaczęli trzeźwieć. Na Centralnym targu nagle mężczyzna wszczął lament: „Idioci! Co my narobiliśmy! Źle nam było na Ukrainie! A teraz jak żyć, jak? Milczycie, potwory?”. Większość milczała, spuściwszy głowy, ktoś tak samo dziko wrzasnął, że zaraz zawoła „chłopców”, żeby rozprawili się z „dywersantem”. Znalazł się jeden – wyprowadził faceta z kolejki i po cichu – dalej. „Przecież pan jest dorosłym człowiekiem, wie pan, że mogą po prostu zastrzelić!”. A ten swoje: „Idioci! Idioci!” – i płacze. Alkoholik, chyba abstynent – wpadł w histerię, bo piwo się skończyło… W tym roku „przetwory”, wydaje się, „pociągną” tylko ci, którzy mają sześć arów, a i to jeśli urosło. Do Stanicy do krewnych nie nachodzisz się: o, tylko w ciągu doby punkt kontrolny wjazdu-wyjazdu przekroczyło 6886 osób. Kupować? No, chyba też nie bardzo. Pomidorki – 45 rubelków, ogórki – 40, czosnek – 200… Ale życie przecież trwa, tak jest! Biblioteka Gorkiego przeprowadza konkurs literacki „Język, w którym myślę”, „minprzyrody” czyści Ługańkę (aż trzy metry sześcienne śmieci zebrali!), w pobliskich lasach rozmnożyły się wilki i lisy, uzgodniono dostawy wody „z Ukrainy”… Oni tak mówią: „z Ukrainy” albo „z kontrolowanego przez ZSU terytorium”. Wielu nadal otrzymuje emerytury z dwóch stron. Niektórzy nawet żyją „na dwa domy”: jakiś czas „tu”, jakiś – „tam”. Za „płot” prawie nikt już nie wyjeżdża, jeśli nawet jadą – to na „terytorium kontrolowane przez ZSU”. Ci, z którymi przyszło porozmawiać, nie mają żadnych jasnych wyobrażeń o przyszłości. Coraz więcej ludzi rozumie, że Putin „przyszedł”, ale zabierać do siebie w całości nieszczęsny Donbas nie zamierza. Jednocześnie w stosunku do Ukrainy w mózgach, zrytych rosyjskim agitpropem, póki co, w większości, żadnego konstruktywu. I tak to bywa. Życie z dnia na dzień… Na razie ukraińska władza też, wydaje się, nie do końca łapie, o co chodzi z przyszłością Donbasu. Niby chcemy zwrócić Donbas, niby „tam są nasi ludzie”. A pod dołkiem ssie na myśl o zrujnowanym, rozgrabionym i zniszczonym wszystkim; o myślących kategoriami spoczywającego w Bogu państwa Rad, rozgoryczonych, zmęczonych nienawiścią ludziach; o wszystkim tym, czego tak i nie zmieniono przez 25 lat niepodległości i co, nie ma co ukrywać, mentalnie w masie swojej ukraińskim nie było, nie stało się i nie wiadomo, jakimi nadludzkimi wysiłkami mogłoby się stać choćby teoretycznie… Niektórzy, przyzwyczajeni widzieć Donbas tylko jako terytorium własnego wzbogacenia, po Majdanie godności uciekli byli do krajów swojego głównego obywatelstwa. Zobaczywszy, że nic złego im „władza Majdanu” nie zrobi, żwawo wracają do dalszej działalności. A co ona im zrobi, kiedy i sami obecni władcy za terytorium wzbogacenia mają już nie Donbas, a Ukrainę? Z obu stron – sami „zdolni do porozumienia”… Wojna, najprawdopodobniej, będzie trwała dopóty, dopóki i jedni, i drudzy nie odkryją, że ani wzbogacić się, ani handlować między sobą już nie ma czym. Albo – co mniej prawdopodobne – nie ma jak. I wtedy powstanie brzemienne w skutki pytanie: co Ukraina ma zrobić z Donbasem? Dokładniej, co Donbas będzie robił z Ukrainą? Jakich „przetworów” oczekiwać? Moi rodacy-ługańczycy za każdej władzy uparcie przeżywali na „przetworach”. Właśnie o tej porze lata w piwniczkach, komórkach, schowkach, na antresolach i po prostu pod szafami oraz serwantami zaczynają gromadzić się słoiki, puszki, „ćwiartki” z dżemami i kompotami, a za parę tygodni – i z ogórkami-pomidorami.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
