Strona · s. 16strona oryginału ↗
Łuck uczcił Olenę Pczilkę pierwszym pomnikiem jej
Слово Просвіти, №29 за 2011 рік
Julia Zakutnia
Ukrainka, która miała ponad czterdzieści pseudonimów i kryptonimów, wreszcie ugruntowała swoje imię wśród rzeźbiarskich świadków wielkości Łucka. Latem tego roku w mieście odsłonięto biały całun z pierwszego na Ukrainie pomnika Olenie Pczilce, który stał się pięknym prezentem na jej 162. urodziny. „Z pomnikiem spóźniliśmy się o 81 lat”, — trafnie zauważył Borys Klimczuk, przewodniczący Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej. Jednak historia popiersia zaczęła się nie w tym roku, lecz w rzeczywistości trwa znacznie dłużej. Społeczność Wołynia, szczególnie przedstawiciele Kongresu Ukraińskich Nacjonalistów, zabiegała o rzeźbiarskie odtworzenie wizerunku wybitnej działaczki już od lat dziewięćdziesiątych, często pukając do drzwi gabinetów władzy, a Ludmiła Stasiuk, dyrektor Obwodowej Naukowej Biblioteki Uniwersalnej im. Oleny Pczilki, przy której teraz w twarze przechodniów wpatruje się pisarka, podaje jeszcze wcześniejszą datę — 1989 rok, kiedy odbył się pierwszy wieczór upamiętniający pisarkę. Podobno o pomniku mówiono już wtedy. Jednak w konkretną ideę, a nie ulotny zamysł na przyszłość, przekształcił się on w 2001 roku. W czasopiśmie „Sztuka Plastyczna” ukazała się publikacja krytyka sztuki Mykoły Diomina o rzeźbiarzu Mykole Obezjuku, który podjął się stworzenia popiersia. I już w tym artykule pod wizerunkiem pomnika Olenie Pczilce widniał podpis — dla wołyńskiej biblioteki. Warto zaznaczyć, że autorem brązowego wizerunku wybitnej pisarki chciał zostać nie tylko Mykoła Obezjuk, wśród innych artystów warto wymienić jeszcze Iwana Daciuka. Jego pracę, podobnie jak gipsowy wariant obecnego pomnika, można obecnie zobaczyć w bibliotece. Jednak od 2001 do 2011 roku minęło dziesięć lat. Że pomnik ma w końcu powstać, ogłosiła akcją o tej samej nazwie gazeta „Wiczie-Inform”. Za tę sprawę wzięli się pisarz Wasyl Prostopczuk, redaktor naczelny tygodnika, oraz Mykoła Diomin. Pojawiały się publikacje w
Wyróżnienie ofiarodawców rubryki, którą prowadziła Walentyna Sydko, napływały środki… Ogółem udało się zebrać prawie 91 tysięcy hrywien, a nazwiska wszystkich ofiarodawców można znaleźć w księdze pamiątkowej. Ludmyła Stasiuk cieszy się, że zbiórką zajęło się Wołyńskie Obwodowe Oddziałe Ukraińskiego Stowarzyszenia Bibliotecznego, a sama biblioteka, nosząca imię Oleny Pczilki, wniosła znaczny wkład w uczczenie jej pamięci. „4 października – zaznacza dyrektorka – w dniu 81. rocznicy śmierci Oleny Pczilki pomnik zostanie poświęcony. Na to wzruszające wydarzenie oczekujemy przyjazdu autora – Mykoły Obezjuka, który, niestety, nie był obecny przy odsłonięciu”. Wraz ze zdjęciem białego płótna z pomnika, mam nadzieję, zacznie się unosić również zasłona nad postacią wybitnej Ukrainki. Nina Horyk, przewodnicząca Wołyńskiej organizacji Związku Pisarzy, zauważyła: „Wciąż nie znamy Oleny Pczilki, mimo tego, co zostało powiedziane i napisane. Fenomen tej działaczki społecznej wciąż musimy sobie uświadomić”. Wiele oszczerstw i nieprawdziwych mitów dotyczących pisarki trzeba obalić. Olena Pczilka nie była bowiem tylko patriotką, lecz także „pielęgnowała rycerzy ducha”, wznosząc się ponad drobne waśnie i boleśnie przeżywając rozłam Ukraińców na dwie części po obu stronach Dniepru. Pochodząca z Hadziacza na Połtawszczyźnie, widziała siebie jako Połtawiankę, na Wołyniu – jako wołyniankę, a ogólnie – jako Ukrainkę.
PRENUMERATA TRWA Jesteś ze „Słowem Proświty”, bo to twoja gazeta! Koszt prenumeraty
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
