Strona · s. 4strona oryginału ↗
Dokąd tam Ezopowi do zwiadowcy Jaremy!
Слово Просвіти, №30 за 2017 рік
Marharyta DOWHAN Zdjęcia Serhija BORYSOWSKIEGO Nie boję się! Wreszcie, po długiej przerwie, znów jestem w szpitalu. Widzę kolejkę uczestników ATO do lekarza. Zatroskane twarze. Zatrzymałam się przy jednej. Całkiem młody, inteligentny i przystojny chłopak w mundurze wojskowego inżyniera lotnictwa. Poczuł ciepło, współczucie i chętnie rozmawia. Mychajło Poliszczuk z obwodu czerkaskiego, z krainy Szewczenki. Ma zaledwie 22 lata! Ukończył Kijowski Narodowy Uniwersytet Lotnictwa. Inżynier budowy lotnisk i dróg, dowódca plutonu eksploatacji lotnisk. Kontraktowy. Pracował na lotnisku w Starokonstantynowie, nierzadko w godzinach nadliczbowych. Wojna wymaga niekiedy nadludzkiego wysiłku. Pewnego razu Mychajło poczuł się źle. Miejscowi medycy lekkomyślnie stwierdzili — przeziębienie. A trzeciego dnia… reanimacja! Potem trafił do Kijowa, gdzie zdiagnozowano wiele problemów z sercem: miokardiofibrozę. Przesłane do jednostki wnioski wojskowej komisji lekarskiej… „zgubiły się”, „przepadły” także wyniki badań, a chłopaka, bez jego wiedzy Mychajło Poliszczuk i zgody (!) miejscowe dowództwo wojskowe podało na listy do przekwalifikowania… na piechura! Z miokardiofibrozą — do piechoty! Przy ograniczonej zdolności do służby w armii, którą uznała komisja, miejscowe dowództwo postanowiło przerzucić go w jeszcze cięższe warunki! Zamiast dać świetnemu fachowcowi lżejsze stanowisko (pod względem fizycznym) i wykorzystać jego wiedzę zawodową. A nuż, twojego by, dowódco, synka z chorobą serca, do piechoty — biegiem, marsz przez błoto, w deszczu, naprzód, dziesięć, dwadzieścia kilometrów!? Tak więc syn ziemi szewczenkowskiej Mychajło Poliszczuk, wysoko wykształcony inżynier wojskowy, znów po gabinetach szpitalnych zbiera wnioski medyczne, zamiast tych, które rzekomo „się zgubiły”. Pytam, czy Mychajło nie boi się walczyć o prawdę. — Nie, nie boję się. Z skorumpowanymi siłami trzeba walczyć. Myślę o zwróceniu się do Głównej Prokuratury Wojskowej. Chce się wierzyć w zwycięstwo Mychajła. Bodźce Ihora Łuhyny Tuż przed nami, przy oddziale neurologii, zatrzymała się karetka. Z niej w sprinterskim tempie — ośmiu medyków, sanitariuszy wyciąga łóżko-nosze z chłopakiem. W biegu ktoś podtrzymuje medyczne torby, z których do zniedołężniałego ciała rannego ciągną się rurki z lekami. Inni biegiem ciągną nosze do otwartych drzwi i dalej korytarzem — prosto na salę operacyjną! Zobaczyłam jego buzię. Bardzo młody. Dusza zamiera i śle do nieba prośbę: uratuj chłopaka! Myślałam, żeby zapytać, kim jest to ciężko ranne dziecko. Ale nie dogonisz, i nie do rozmów… Każda sekunda waży dla ratowania jego życia! Obok nas zatrzymał się chłopak na wózku. Chuda postać. Zaniepokojone spojrzenie: towarzysza broni zabrali. Smutny moment przeżywamy wspólnie z Ihorem Łuhyną, młodszym sierżantem 54. samodzielnej brygady zmechanizowanej. Mimo- Ihor Łuhyna woli stopniowo współczucie i niepokój przechodzi na Ihora. Całkiem młody i — na wózku! Zaledwie 22 lata. Uczył się w instytucie pedagogicznym w Sumach. Ożenił się z ukochaną Maryną, a tu — wróg wtargnął na Ukrainę! Niezwłocznie, jako ochotnik, poszedł bronić ojczystej ziemi. I Maryna go zrozumiała… Na wojnie jak na wojnie. Trzymał się. Podczas ostrzału na łuku swietłodarskim dostał od wrogiego snajpera ostatniego dnia stycznia tego roku. Lewą część płuc już zszyto, wątrobę podreperowano, a uszkodzony kręgosłup wciąż decydują kiedy i jak operować. Zasmuciliśmy się na chwilę, a potem Ihor raźnie: nic, z czasem wszystko się ułoży. Ja tak myślę! I ja tak pomyślałam. Bo chłopak jest silny. Od dzieciństwa uprawiał sport. Biegi sprinterskie. A do tego potrzebna jest wola. I jest jeszcze bodziec — żona wkrótce podaruje ukochanemu dzieciątko! Armia — odzwierciedlenie społeczeństwa Wasyl Roha — kijowianin. Z zawodu — prawnik. W 14. samodzielnej brygadzie zmechanizowanej jest zastępcą dowódcy ds. pracy z personelem. Coś w rodzaju zastępcy ds. politycznych w sowieckiej armii. Ale pytania i tematy są zupełnie inne. Jeśli człowiek ma kłopoty, problemy — porozmawiać i pomóc konkretnie. A jeszcze trzeba mieć cierpliwość i podejście do każdego człowieka, czuć jego naturę. Na przykład, po pierwszym ostrzale, pierwszym starciu z wrogiem trzeba było nowicjuszowi udzielić pomocy psychologicznej. Wasyl stara się, aby każdy wojskowy znalazł sobie przyjaciela, nie zamykał się w sobie. Przecież ludzie w warunkach tej niestandardowej wojny często długo przebywają w zamkniętej przestrzeni i w bardzo niekomfortowych warunkach. Tutaj bardzo ważna jest przyjaźń, towarzystwo, jak było kiedyś u naszego kozactwa. Wasyl wiarygodnie zna, czuje wysokiego ducha wojennego ukraińskiego kozactwa, jego nie dekoracyjną historię, a prawdziwą, głęboką. Nasi kozacy mistrzowsko władali nowymi na tamte czasy rodzajami broni. Od dziadka Wasyl wiedział, że w wyprawach kozacy nigdy nie pili alkoholu — kultura i dyscyplina były przede wszystkim. Nic dziwnego, że ukraińskich kozaków zapraszano do operacji wojskowych w innych państwach. We Francji, na przykład, stoi pomnik Iwana Sirki! A u nas nawet nie wszyscy wiedzą, kto to taki! Wasyl Roha — za podniesieniem kulturalnego, historyczno-patrio- Wasyl Roha tycznego wychowania w przedszkolach, szkołach, uczelniach. Zachwycony jest Wasyl książkami Romana Kowala, który prawdziwie opisuje nasze historyczne wyczyny wojenne. Mój rozmówca wyraził też taką myśl: wszyscy chcą widzieć armię idealną, a ona jest odzwierciedleniem społeczeństwa. Odnośnie pijaństwa — jeśli jest karczma, to obok zbudujcie salę sportową! To apel wojskowego do władz. Symboliczny. Jest pewien — sala sportowa zwycięży. Wtedy i w Armii będzie lepiej. …Noga Wasyla jeszcze pobolewa. Ale przyjaciele z pododdziału, którzy teraz są w Stanicy Ługańskiej, nie zapominają, podtrzymują na duchu. Oto i teraz — komórka do ucha! Towarzysz broni Sasza Babycz się odezwał. Rozmawiają. A ja cieszę się: prawidłowo myślą i działają dowódcy nowego, młodego pokolenia. Potomek Żytomierza Okazuje się, że według legendy, miasto o tak szlachetnym imieniu nazwano na cześć bardzo dawnego wojownika i dyplomaty o imieniu Żytomierz, który zdołał pogodzić wrogów, zatrzymać wojnę i ochronić tym swój naród przed najeźdźcą. Było to w dalekich pogańskich czasach i właśnie tutaj, gdzie obecnie rozłożyło się czarujące, bogate w historię i kulturę sławne miasto Żytomierz — stolica ziemi poleskiej. Dokładnie, z miłością do naszej starożytności opowiedział mi tę legendę Ihor Łeszczenko, sierżant pięćdziesiątego samodzielnego pułku remontowo-odtworzeniowego. Chociaż Ihor pochodzi z miasteczka Ozerne na Polesiu, ale i Żytomierz jest mu bliski — ukończył Żytomierski Wojskowy Instytut Radioelektroniki im. Serhija Korolowa. Energetyk. Ale na froncie trzeba było wiedzę techniczną doskonalić. Najtrudniejsze momenty — kiedy trzeba prosto na polu bitwy odnawiać technikę. Szczególnie trudno w warunkach ostrzału naprawiać czołgi, transportery opancerzone, naprawiać łączność. Ihor Łeszczenko — Pojawiają się nowe rodzaje uzbrojenia. Aby się na nich znać, trzeba cały czas doskonalić się, pogłębiać wiedzę. Teraz uczę się jeszcze w Kijowskim Wojskowym Instytucie Telekomunikacji i Informatyzacji. Musimy studiować przodujące doświadczenia NATO, ale przejawy sowietyzmu hamują ten proces. Ale kto chce, ten i na linii frontu się uczy. Teraz Ihor jest w szpitalu. I udaje mu się uczyć w szkole oficerskiej na kursach podnoszenia kwalifikacji. Prawdziwie Wojownik wyższej klasy, natowskiej. Zagoi się ręka — i znów utalentowany inżynier będzie odnawiał zniszczony przez wroga sprzęt pancerny, aż nadejdzie pokój i na polach dawnych bitew zakłosuje się dobre żyto.
Miesiącami chodziłam do chirurgii ropnej obok drzwi, na których napisano: „Asłanian Serhij Armenakowycz, zasłużony lekarz Ukrainy, docent katedry chirurgii wojskowej Ukraińskiej Wojskowej Akademii Medycznej”. Chodziłam i myślałam: żeby choć raz przy mnie otworzyły się drzwi, zobaczyć by tego człowieka, o którym wiele dobrego słyszałam od operowanych przez niego żołnierzy. Szczególnie zapamiętałam opowieść uratowanego przez niego Wałerija Kuzniczenki, wojownika rodem z krainy Skoworody, o zręczności i dobroci lekarza Asłaniana. I oto niespodziewane spotkanie. Od razu sympatia. W jego gabinecie jest przytulnie. Obraz malarski — jakby zakątek rodzimej przyrody. Serhij Armenakowycz urodził się na Ukrainie. I Armenia jest mu także bliska. Przyznaje, że ma dwie Ojczyzny. I jeszcze jedno mnie uderzyło — zna na pamięć niemal całego Tarasowego „Kobziarza”, który pisał jakby dziś i o dzisiejszych czasach! I natchnienie czyta mi urywek po urywku. A potem wspomina Frankę, Linę Kostenko, a także armeńskiego poetę-szestdziesiątnika Wałerija Isajanca: Serhij Asłanian Dwa kolory w mojej krwi, Dwa słońca i nie ma wyjścia — Ognie tych słońc coraz silniejsze. I gdziekolwiek i z kimkolwiek bym nie był, Na waszym płonę stosie, Dymy wznoszą się do nieba. — Oto chirurg-artysta! — pomyślałam. Jakby wyczuwając moje myśli, Serhij Armenakowycz mówi: prawdziwa chirurgia to nie rzemiosło, a twórczość, przez wszystkie 43 lata tak rozumiem, odczuwam swoją pracę. I właśnie obecność twórczości pozwala chirurgowi Asłanianowi rozwiązywać skomplikowane warianty ostrych urazów. Przychodziło się, na przykład, długo i pomysłowo pracować z ciężko rannymi Ihorem Łukiancem, Serhijem Chrapkiem, Fedorem Stepanenką, Wałerijem Kuzniczenką, jeszcze z wieloma innymi. I w pewnym sensie stali się oni dla Serhija Armenakowycza bliskimi. A chłopcy przyjęli go do swoich serc. Żegnamy się. Idziemy. A w duszy słyszę Szewczenkową modlitwę, którą na koniec przeczytał nam z Serhijkiem-fotokorem chirurg z bożej łaski Serhij Asłanian: Carom, światowym karczmarzom, I dukaty, i talary, I pęta kute poślij. Roboczym głowom, rękom Na tej okradzionej ziemi Swoją ty siłę ześlij. Pies, ryba, mewy Twórczość, pomysłowość, fantazja, humor, dowcip, pozytywne emocje są właściwe naszym ludziom w najtrudniejszych warunkach. Przypominam sobie: dzwoni żona Katia do swojego męża na front: jak ty, gdzie ty, jak zdrowie? A on w odpowiedzi: wyobrażasz sobie, takie coś zaobserwowałem, że i w bajce nie wymyślisz! Widzimy — skrajem morza biegnie niewielki pies. Nagle na sekundę pysk do wody i… ogromną rybę wyciągnął! Mocno trzyma ją, biegnie dalej brzegiem. Szuka, gdzie się przytulić, spokojnie zjeść. Kiedy po chwili cała chmura mew nadleciała! Doganiają psa, krzyczą, rybę odebrać chcą. Obraz — dramatyczny! Pies jak dał dyla — i nagle zanurkował w szparę jakiejś zrujnowanej drewnianej budy nad brzegiem. Pokrzyczeli zdezorientowani napastnicy — i rozlecieli się. A pies, widzisz, chudy, zmęczony, ale swojego napastnikom nie oddał! Posłuchała Katia tej opowieści od swojego męża i wszystko zrozumiała — i gdzie on, i że zdrowy, i w dobrym humorze. A ja pomyślałam: gdzie tam Ezopowi do zwiadowcy Jaremy!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
