Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Za płotem

Слово Просвіти, №30 за 2017 рік

Ołena BONDARENKO, członkini NSPU Za prezydentury Łeonida Krawczuka ogrodzenia na Bankowej nie było. Za Łeonida Kuczmy okresowo pojawiały się turnikety, potem wyrósł jakiś tymczasowy płotek, przez który podczas akcji opozycyjnej („Ukraina bez Kuczmy” czy „Powstań, Ukraino!”) dwóch polityków-dżentelmenów elegancko przerzuciło polityczkę-damę w celu zapewnienia jej dalszej działalności. A już później władza, widocznie przestraszywszy się, że dama znów będzie szturmować przeszkodę, urządziła poważniejszy kordon. Podczas pomarańczowej rewolucji płot na Bankowej nabrał szczególnie wyrazistych zarysów symbolu samowoli i dyktatury władzy oraz jej „dwukrotnie niekaralnego” namiestnika. Wraz z ogólnonarodowym zwycięstwem Wiktora Andrijowycza Juszczenki, jeśli dokładnie — 5 lutego 2005 r. — znienawidzoną budowlę na Bankowej, która blokowała ruch z ulic Instytuckiej i Luterskiej, usunięto, a wraz z nią milicyjne „budki”, które straszyły na rogu Bankowej i Luterskiej. Plac przed administracją prezydencką stał się wolny, w sensie — nigdy niepusty. Nie było dnia, kiedy mniejsze lub większe grupki narodu-zwycięzcy w pomarańczowej rewolucji nie gromadziłyby się przed schodami, domagając się najwyższej audiencji, aby otworzyć prezydenckie oczy na miejscową hańbę i zniewagę. Ponieważ chodziło głównie o mianowanie lokalnych urzędników spośród niedawnych hiperaktywnych fanów Janukowycza, uczestnicy spotkań coraz bardziej nabierali wyglądu, jakby wreszcie na głowę spadła im cegła olśnienia. A ponieważ ludowe Heorhij ŁUK’JANCZUK 21 lipca ukraińska społeczność stolicy uczciła w Babim Jarze oraz na Cmentarzu Łukjanowskim pamięć wybitnych działaczy ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego, bezkompromisowych bojowników o wolność Ukrainy Ołeha Olżycza olśnienie — rzecz dla dzierżącego buławę bardzo nieprzyjemna i dalekosiężna, Bankową objęła „rekonstrukcja nawierzchni ulicy i sieci inżynieryjnych”. Początkowo do 29 sierpnia, a dalej — jak Bóg da… 31 października 2005 r. około pięciu dziesiątek ludzi pikietowało administrację Prezydenta Juszczenki, ściślej mówiąc, płot przed nią, z żądaniem zburzenia symbolu niewoli i despotyzmu. Coś zaczęło się dziać. 1 listopada ówczesny szef Państwowego Zarządu Spraw (w skrócie DUSia) I. Tarasiuk poinformował dziennikarzy, że 1 grudnia upływa termin pozwolenia na budowę, wydanego przez Kijowską Miejską Administrację Państwową na „rekonstrukcję”, więc (cytuję): „…musimy podjąć decyzję albo przedłużyć to pozwolenie na dalsze prace budowlane. Albo powiedzieć, że plac został oddany do eksploatacji i, odpowiednio, przeprowadzić wszystkie procedury”. 4 listopada szef sekretariatu Prezydenta O. Rybaczuk poinformował, że status Bankowej zostanie określony na sesji Rady Miasta Kijowa 17 grudnia 2005 roku. „Tym razem usłyszałem metal w głosie mera, który powiedział: »Przekażcie Prezydentowi, gwarantuję, że 17 grudnia sesja Rady Miasta Kijowa podejmie odpowiednią decyzję«” — powołał się sternik kancelarii prezydenckiej na ówczesnego kijowskiego włodarza O. Omelczenkę. Słowem, Iwan wskazuje na Piotra — i wszystkim wesoło. A tymczasem przed oczami coraz bardziej przejrzewającego narodu-zwycięzcy wyrósł nowy, piękny, żeliwny… nie, to już nie był płot, ale Jej Wysokość Ogrodzenie. Oprócz swojej praktycznej funkcji pani Ogrodzenie pełniła jeszcze nową rolę: uosabiała psychoemocjonalny trening narodu-zwycięzcy w życiu w obrzydliwych realiach teraźniejszości przed nadchodzącym „Uniwersałem dwóch W.”. Po oficjalnym oddaniu przez Wiktora Andrijowycza atrybutów hetmańskich, skarbca i całego ruchomego oraz nieruchomego majątku państwowego donieckim bandytom, Ogrodzenie również przeszło do nowych właścicieli. Chętnym do poćwiczenia w rzucaniu jajkami (jeśli uwaga obserwujących snajperów na okolicznych strychach nie krępowała), zbliżenie się w pole rażenia było wzbronione. Ale przejście przez Bankową przez długi czas, żeby tak całkiem, to nie było znoszone, a kiedy było znoszone, wywoływało sprawiedliwą krytykę. Ot, na przykład, 14 marca 2013 r. pewien ówczesny deputowany w sieci społecznościowej narzekał: „Dziś rano Bankowa jest zamknięta…. Nikogo nie wpuszczają… Janukowycz, widzicie, ma imprezę z pieśniami i marszami…” Podczas Rewolucji Godności, na tle narodowego zwycięstwa i nieuleczalnie-bolesnego symbolu „Niebiańskiej Sotni”, sama wzmianka o ogrodzeniu na Bankowej wywoływała w ludziach wściekłość i ból. Dlatego pojawienie się brzemiennego w skutki dokumentu, wydanego przez O. Turczynowa w statusie p.o. Prezydenta Ukrainy, pod tytułem „Rozporządzenie Prezydenta Ukrainy nr 130/2014-rp »O demontażu metalowego ogrodzenia przy ulicy Bankowej w mieście Kijowie«”, cytowały wszystkie media i znali na pamięć niemal wszyscy kijowianie. „W celu zapewnienia swobodnego przejścia obywateli ulicą Bankową w mieście Kijowie, zgodnie z artykułem 112 Konstytucji Ukrainy: 1. Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej oraz Państwowemu Zarządowi Spraw podjąć w ustalonym porządku środki dotyczące de… UE, który trwał w Kijowie 12—13 lipca, wymagają poważnych środków ochronnych. I mimo wszystko… Coś nieuchwytnie się zmieniło. Oczywiście, na dworze upał. Chłopcy w czarnych mundurach męczą się, nudzą i denerwują. „Dokąd?! Przejdźcie na tamtą stronę ulicy! Mówię, na tamtą stronę! Dokąd idziecie?!” Luterska zagrodzona turniketami, ludzi bezsensownie spędzają na jedną stronę ulicy, za „postem” oni znów przechodzą, dokąd im trzeba. Jednego z tych dni szłam ulicą Zańkowieckiej, potem — „po tamtej stronie” Luterskiej. Słoneczna strona ulicy, plus 30 rano. Na pniu przy luterskiej świątyni siedzi kobieta lat 75, widać, że źle się czuje. W oczach — dziecięce zdziwienie: „Czemu to gonią? Czyżbym była podobna do terrorysty?..” W łuku domu, do którego idę, podskakuje chłopiec — oczy na wierzchu, głos aż się łamie: „Dokąd? Dokąd idziecie?!!” Uświadomienie odpowiedzialności misji? Strach przed zwierzchnictwem? Czy lustrzane odbicie stosunku władzy do ludzi? Podobnie już, zdaje się, było. Za Janukowycza. I „Dokąd?!”, i oczy na wierzchu… „Klauni, kto was tu wpuścił? Komu dajecie łapówki, żeby przechodzić pod administrację?” Pamiętacie, w styczniu ubiegłego roku media obiegła wypowiedź jednego ministra w odpowiedzi na pytanie dziennikarza o późną wizytę w AP? Prawda, potem minister powiedział, jakoby dotyczyła ona rozmówcy telefonicznego. Ale zastanowić się nad łapówkami, żeby przechodzić pod administrację, zmusiła wielu. I o późnych pojedynczych oraz grupowych wizytach, które stały się normą… Ale wróćmy pod nasz płot. Oczywiście, wojna. I nasza walcząca władza przebywa w ciągłym strasznym niebezpieczeństwie, więc, co zrozumiałe, ogrodziła się, okopała i otoczyła ochroną. Ale przecież władze czasem wyruszają w bohaterskie podróże do przyfrontowego Mariupola, Kramatorska czy nawet Stanicy Ługańskiej. Dlaczego tutaj, daleko od frontu, oni jakby czują się w większym niebezpieczeństwie niż tam, blisko linii frontu? Kogo oni bardziej się boją? Kuli wroga-separatysty — czy gniewu „swojego” narodu? Ukraińcy organicznie nie znoszą zniewagi własnej wolności. Wszelkie przeszkody, płoty i ogrodzenia — i figuralne, i całkiem materialne — wywołują u Ukraińca ciężki dyskomfort emocjonalny, nawet jeśli on tego wyraźnie nie demonstruje. W końcu jednak może nadejść czas, kiedy wewnętrzny opór wylewa się na zewnątrz, i wtedy prowodyrom przychodzi się mieć na baczności. Bo te wszystkie przeszkody, płoty i ogrodzenia — to nie tylko przeszkoda na drodze fizycznego przemieszczania się, ale i symbole ciemiężenia wolności i poniżenia godności.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn