Strona · s. 7strona oryginału ↗
Ołeksandr Kolanczuk — o roli ukraińskiej emigracji w Polsce
Слово Просвіти, №33 за 2018 рік
Ołeksandr Kolanczuk — znany polski historyk, Ukrainiec, jeden z aktywnych działaczy ukraińskiej społeczności w Polsce, wicedyrektor Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego w Przemyślu. Autor wielu książek na temat stosunków ukraińsko-polskich. Wiodącym tematem jego badań naukowych są losy ukraińskiej emigracji politycznej, wojskowej, naukowej i twórczej w Polsce lat 20. XX wieku. Oto niektóre z jego wcześniejszych książek: „Ukraińscy generałowie w Polsce. Emigranci polityczni w latach 1920—1930”, „Umarli, aby zmartwychwstała Ukraina. Uczestnicy ukraińskich zmagań o niepodległość w latach 1917—1921, miejsca pamięci w Polsce”. Petro ANTONENKO Jak wiadomo, po klęsce ukraińskich zmagań wyzwoleńczych rząd i armia Ukraińskiej Republiki Ludowej, na czele z Symonem Petlurą, wyemigrowały właśnie do Polski — odrodzonej po ponad stuleciu bezpaństwowości Rzeczypospolitej. Tutaj skupiła się znaczna ukraińska emigracja. Później część z nich przeniosła się do Czech, Niemiec, Francji, za ocean. Lecz najpierw osiedli w Polsce. I wielu ukraińskich emigrantów odegrało znaczącą rolę w życiu społecznym kraju, niemało z nich do końca życia mieszkało tutaj i na polskich ziemiach znalazło wieczny spoczynek. Ukraińskie pochówki w południowo-wschodniej Polsce — to również temat badań doktora Kolanczuka, który wraz z Ukraińcami w Polsce robi wiele dla upamiętnienia pochowanych na tym terenie Ukraińców. Swoją drogą, znacznie więcej niż dotychczas, w tym zakresie mogłoby robić także nasze państwo ukraińskie. Ołeksandr Kolanczuk przeszedł niełatwą drogę życiową. Jako 15-letni młodzieniec, podobnie jak tysiące Ukraińców ze wschodnich regionów Polski, został poddany deportacji podczas niesławnej Akcji „Wisła” w 1947 roku. Potem przez długi czas pracował na niwie pedagogicznej, dziennikarskiej. A ostatnie dziesięciolecia — na polu naukowym. Mimo podeszłego wieku, on i teraz jest w szeregach naukowców, działaczy społecznych. Świadectwem tego jest nowa książka Ołeksandra Kolanczuka „Ukraińscy emigranci polityczni w życiu naukowym, kulturalnym, społecznym i gospodarczym Drugiej Rzeczypospolitej”. Podobnie jak dwie wspomniane wyżej książki, została ona również wydana przez Południowo-Wschodni Instytut Naukowy, którego założycielem i dyrektorem jest znany historyk, doktor Stanisław Stępień, Polak i szczery przyjaciel Ukrainy. Z autorem, panem Ołeksandrem, przyjaźnimy się od wielu lat, stale spotykamy się w Przemyślu, żywo dyskutujemy o ukraińskich tematach, które zawsze go poruszają. Jest bardzo ciekawym rozmówcą, ma wspaniałą pamięć i tyle wie oraz opowiada! I oto ten obszerny tom, który można słusznie nazwać encyklopedią ukraińskiej emigracji w Polsce. Gruntowne noty biograficzne o 165 ukraińskich emigrantach w Polsce. Oto tylko niektórzy z nich: Leonid Baczynski, Marko Bezruczko, Mykoła Czyżewski, Dmytro Doroszenko, Mykoła Kowal-Medzwecki, Maria Liwycka, Natalia Liwycka-Chołodna, Andrij Liwycki, Modest Liwycki, Ołeksandr Łotocki, Iwan Łypa, Jewhen Małaniuk, Iwan Ohijenko, Wołodymyr Sałski, Petro Sikorski, Stepan Skrypnyk (Patriarcha Mścisław), Pawło Szandruk, Iwan Szołgeniw, Mychajło Teliga, Ołena Teliga. O jednych wiemy więcej, o innych mniej, o kimś w ogóle niewiele, wszak był to temat zakazany w ZSRR — emigracja, zwłaszcza „ukraińska burżuazyjno-nacjonalistyczna”. Teraz mamy solidny słownik biograficzny. Książka ukazała się w języku polskim, ale część materiałów informacyjnych podano w języku ukraińskim, podobnie jak posłowie, które napisał Stanisław Stępień.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
