Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Opiekunka naszych dusz

Слово Просвіти, №34 за 2018 рік

9—13 sierpnia 2018 roku na Wołyniu z powodzeniem odbył się VIII Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ukraińskiego „Berehynia”. Jest to niezwykle ważne, nieprzeciętne i oryginalne wydarzenie kulturalno-artystyczne nie tylko dla Wołynia, ale i dla całej Ukrainy. Celem festiwalu jest zachowanie skarbów sztuki ludowej jako podstawy niematerialnego dziedzictwa kulturowego, odtworzenie obrzędowości kalendarzowej cyklu letnio-jesiennego „Od żniwek do Przeczystej”, popularyzacja tradycyjnego rzemiosła ludowego, a przede wszystkim — wychowanie światopoglądu narodowego. Switłana CZORNA, Heorhij ŁUKIANCZUK, Kijów-Łuck-Plaszewa-Beresteczko-Łobaczówka-Wowczak-Kijów. Nieoficjalnym hymnem VIII Festiwalu Folkloru Ukraińskiego „Berehynia”, który przez cztery dni tętnił życiem w Łucku, Beresteczku, Plaszewej oraz uroczysku Wowczak w rejonie turzyskim, a także we wsi Łobaczówka w rejonie horochowskim, stała się pieśń „Wołyniu mój, piękno moje, ziemio moja słoneczna”. Zachwyceni gościnnością i hojnością wołyniaków, wiekowymi tradycjami i dawną historią wołyńskiej ziemi, malowniczymi krajobrazami, 2,5 tysiąca uczestników wydarzenia — artyści ludowi, bandurzyści, uczestnicy amatorskich zespołów artystycznych, folkloryści, etnolodzy, mistrzowie z całej Ukrainy oraz przedstawiciele Francji, Słowacji, Białorusi i Polski wpletli w wieniec ukraińskiej kultury narodowej swoje pieśni i obrzędy, tradycje, słowo poetyckie. Wszak na gościnę do „Berehyni” przybyło tylko z obwodu wołyńskiego ponad 100 zespołów twórczych i grup, a do tego ponad 30 z innych regionów i z zagranicy! Wielkoskalowy festiwal, który zgromadził pod swoimi sztandarami przedstawicieli z obwodów kijowskiego, mikołajowskiego, kirowohradzkiego, donieckiego, Podkarpacia, czernihowskiego, czerkaskiego, chmielnickiego i innych, wreszcie odrodził się po pięciu latach przerwy. Euromajdan, aneksja Krymu, wojna rosyjsko-ukraińska, na którą jako ochotnicy poszło niemało wołyniaków, wprowadziły swoje korekty do programu festiwalu. Ale nic tak nie jednoczy ludzi, jak dobra pieśń. A wspaniała ukraińska pieśń, usłyszana od dziadów, powstańców UPA, która zrodziła się właśnie na Wołyniu i która została ułożona pod „Gradami” w Donbasie, właśnie wychowuje szczery ukraiński patriotyzm. Festiwal „Berehynia” rozpoczął się pochodem główną ulicą Łucka — prospektem Woli i kontynuował się na wiecu pieśniarskim w zamku Lubarta. — To mobilizacja poprzez kulturę — mówi deputowana ludowa Rady Najwyższej Iryna Konstankewycz. — Taki festiwal jest potrzebny, abyśmy zobaczyli swoją siłę i potęgę. Ukraińcy powinni utwierdzać siebie, nie tylko chroniąc swoją przeszłość, ale i pokazując, że ukraiński potencjał światopoglądowy ma wielką przyszłość. — Długo wahaliśmy się — czy festiwal jest potrzebny, czy nie w tak trudnym dla Ukrainy czasie, jak dzisiaj — zaznaczył przewodniczący Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej Ołeksandr Sawczenko. — Trwa wojna, giną nasi patrioci. Z Wołynia chyba najwięcej poszło ochotników na front. Udowodnili oni, że Ukraina potrafi się bronić i zwyciężać, wszak zatrzymaliśmy silnego wroga. Obecnie nasza ziemia potrzebuje odnowy, a odnowa jest możliwa tylko poprzez tradycje, w które tak bogaty jest Wołyń. Jak zaznaczył pełniący obowiązki mera Łucka Hryhorij Pustowit, „naszym prawem i obowiązkiem jest chronić to, co pozostawili nam w spadku przodkowie”. Pod wieżami dawnego zamku rozegrało się widowisko, które zachwyciło obecnych swoim kolorytem: „Wołyniu, błogosławionaś ty w wiekach”. Wydaje się, że na tej ziemi nic nie zmieniło się przez minione stulecia: stukają kowale, rozkręcają koło garncarskie garncarze, a dziewczęta i chłopcy, kobiety i mężczyźni zaczynają to jedną, to drugą pieśń. Na scenie ludowy amatorski zespół troistych muzyk „Wusacz” i zespół folklorystyczny „Kralycja” z obwodu winnickiego, zespoły „Nadweczirja” z Zaporoża i „Berehynia” z obwodu mikołajowskiego, teatr pieśni folklorystycznej „Dywynia” z obwodu donieckiego. Na Wołyń przyjechało kilka zespołów twórczych z Donbasu, w szczególności z rejonów jasynuwackiego i wołnowaskiego. Wołnowacha, pod którą na początku wojny zginęła grupa wojskowych z Wołynia, jest teraz miastem partnerskim Łucka. Wołyniacy aktywnie pomagają tym, którzy mieszkają niedaleko linii frontu. Jak zaznaczył Ołeksandr Sawczenko, kosztem lokalnych przedsiębiorców w Wołnowasze wzniesiono nową, wspaniałą świątynię. Z wyjątkową serdecznością powitali widzowie zespół „Wołyniany” Międzynarodowego Stowarzyszenia Społecznego „Wołyńskie Bractwo” w mieście Kijowie. „To jedyny zespół przy stowarzyszeniach regionalnych w stolicy, który z sukcesem występuje na stołecznej scenie i koncertuje po Wołyniu — zaznaczyła zastępczyni przewodniczącego MSS Żanna Szunrenko. — Solistki zespołu Hanna Jarmoluk i Hanna Makowska to laureatki ogólnoukraińskich konkursów, opiekunki ukraińskiej pieśni”. Niespodzianką stał się występ Wałerija Marenycza — lidera słynnego trio „Marenycze”, którzy aktywnie popularyzowali w tamtych odległych czasach ukraińskie pieśni ludowe… Główna reżyserka festiwalu, zasłużona działaczka sztuki Ukrainy Iryna Chmilewska zaznaczyła: „Ukraińska pieśń jest wyjątkowa, ma ona historię, to prawdziwa kronika. Festiwal jest potrzebny, aby nie przerwać tradycji ludowej. Zebraliśmy się nie tylko po to, by pośpiewać dla duszy, ale i pokazać widowiska świąteczno-obrzędowe, które kiedyś funkcjonowały na Ukrainie: dożynki, wesela, wiązanie diduchów. A każdy obrzęd to swój strój, swoja pieśń”. „Osobliwością tegorocznego festiwalu jest również to, że „Berehynia” zaczęła podróżować — powiedziała dyrektor Wołyńskiego Obwodowego Centrum Naukowo-Metodycznego Kultury Lubow Rożnowa. — Dlatego jej areną stały się miejsca związane z historią regionu — Beresteczko, gdzie w 1651 roku odbyła się bitwa kozaków Bohdana Chmielnickiego z polską szlachtą, uroczysko Wowczak w rejonie turzyskim — miejsce stworzenia legendarnej UPA. W programie festiwalu po raz pierwszy odbyło się także wielkie dziecięce widowisko świąteczno-obrzędowe „Wieniec dożynkowy spleciemy”. Lecz najwięcej oklasków na tegorocznym festiwalu otrzymali goście z Białorusi, Słowacji oraz z Francji. Chór franko-słowiański z Tuluzy pod kierownictwem Marie-Suzanne Debruille wykonał ukraińskie pieśni, a kiedy Francuzi, ubrani w wyszywanki, zaśpiewali „Ryknie i jęknie Dniepr szeroki”, tysiące ludzi wstało, jak wstają podczas wykonywania hymnu państwowego. Marie-Suzanne Debruille mówi, że w chórze są tylko Francuzi, śpiewają różne pieśni, ale 70—80% z nich to ukraińskie, bo Ukraińcy mają „silną, potężną i piękną kulturę”. A w centrum Łucka można było nabyć ciekawe autentyczne wyroby mistrzów na wystawie sztuki ludowej „Od rodu do rodu. Sztuka ludowa Wołynia”. Następnego dnia uczestnicy VIII festiwalu kontynuowali pieśniarskie widowisko w Beresteczku zrealizowanym widowiskiem „Kozacka sława w wiekach”, wcześniej odwiedzając miejsce heroicznej bitwy ukraińskiego kozactwa w Plaszewej, gdzie złożyli kwiaty pod pomnikiem Bohaterów Bitwy pod Beresteczkiem, odwiedzili także Narodowy Rezerwat Historyczno-Pamiętnikowy „Pole Bitwy pod Beresteczkiem”. W... Artystka, projektantka i mistrzyni twórczości ludowej Oksana Marczenko podczas malowania w odnawianej chacie-sztabie UPA w Wowczaku w cerkwi św. Jerzego pomodlili się za dusze zabitych obrońców ukraińskiej ziemi. Tego samego dnia na zaproszenie artysty ludowego Ukrainy Petra Panczuka (artysty kijowskiego teatru im. Iwana Franki) w jego rodzinnej wsi Łobaczówka w rejonie horochowskim zespół „Wołyniany” Międzynarodowego Stowarzyszenia Społecznego „Wołyńskie Bractwo” w mieście Kijowie dali dla współmieszkańców aktora koncert „Wołyniu mój, piękno moje, ziemio moja słoneczna”. Dalej w programie „Berehyni” legendarne miejsce: uroczysko Wowczak w rejonie turzyskim. Właśnie tutaj, gdzie „gdzieś tam daleko na Wołyniu, zrodziła się armia UPA!”, odbyło się artystyczne widowisko teatralne „Wowczak — Wołyńska Sicz” z udziałem zespołów wołyńskich, zagranicznych oraz z obwodów Ukrainy, a także akcja artystyczna „Jesteśmy potomkami swoich bohaterów” (wystawowe materiały dokumentalne, fotografie z chronologii wydarzeń historycznych itp.). Brzmiały pieśni strzeleckie i powstańcze w wykonaniu zespołów chóralnych i wykonawców piosenki autorskiej. Z wielkim sukcesem odbyły się występy wolontariuszy: artystki ludowej Switłany Myrwojdy, poety-pieśniarza z Łucka Mykoły Bilsewycza, zasłużonego artysty, bandurzysty Tarasa Syłenki. W Wowczaku goście z zainteresowaniem zwiedzili zrekonstruowany bunkier powstańców z rzadką bronią oraz chatę-sztab UPA. A „Berehynia” zakończyła się galakoncertem „Ukłon tobie, Ukraino”, podczas którego nagrodzono uczestników festiwalu i uraczono świąteczno-obrzędowym widowiskiem „Złoty wieniec”. Pieśni strzeleckie i powstańcze w wykonaniu wolontariuszy: artystki ludowej Switłany Myrwojdy oraz poety-pieśniarza z Łucka Mykoły Bilsewycza w Wowczaku. Uczestnicy zespołu „Wołyniany” Międzynarodowego Stowarzyszenia Społecznego „Wołyńskie Bractwo” w mieście Kijowie składają kwiaty pod pomnikiem Bohaterów bitwy pod Beresteczkiem. Uroczysty pochód uczestników artystycznego widowiska teatralnego „Wowczak — Wołyńska Sicz” do pomnika bohaterów UPA.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn