Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

«Niepodległość będziemy świętować po zwycięstwie» — odpowiadali żołnierze, którym naprawdę teraz nie w głowie święta i rozrywki

Слово Просвіти, №36 за 2017 рік

Switłana MASŁOWSKA...Myśleć nie tylko o sobie, ale i o swoim bliźnim, który potrzebuje twojej pomocy, i nie słowami, a konkretnymi czynami przybliżać zwycięstwo. No, na przykład, jak kobiety i mężczyźni „Zastawniowskiej sotni wolontariackiej” (przewodniczący M. Miakota), którzy po raz trzydziesty, przygotowawszy domowe potrawy, zaprosiwszy na poświęcenie samochodu (wypełnionego po brzegi gotowym jedzeniem) księdza cerkwi Świętego Mikołaja UCP KP ks. Dmytra Kostaszczuka, wysłali go jako podarunki na Dzień Niepodległości dla naszych wojowników-obrońców. Droga na wschód Ona zawsze jest inna dla nas, wolontariuszy. Tym razem, jak to mówią, nie bez dawki adrenaliny, gdyż my, autorka publikacji i opiekun ładunku Wiktor Łaszta, jedziemy z kierowcą Wasylem Nazarkiem, którego nazywają nieustraszonym i „szalonym”, bo ma zwyczaj zajeżdżać w niemal najgorętsze punkty, byle tylko na froncie z chłopakami się spotkać. Ale póki co podziwiamy piękne ukraińskie niebo Dniepropietrowszczyzny, obficie usiane gwiazdami, złotymi łanami i spokojnymi ludźmi, których twarze słonecznie jaśnieją świętem… Dobry nastrój kończy się, gdy tylko pojawiają się punkty kontrolne na kierunku donieckim. W rzeczywistości chłopcy są przyjaźni, ale już w Karliwce, Perwomajsku zapach wojny jest wyczuwalny… Pierwszy smutny przystanek niemal w połowie drogi — czołg-pomnik, ukwiecony żywymi różami i wieńcami. Młodzi czołgiści zginęli jeszcze w 2014 roku, a pamięć święcie pielęgnują wszyscy, którzy są świadomi tamtych wydarzeń, oraz ci, którzy stale zatrzymują się przy żelaznym świadku zniszczenia młodych patriotów. Republika „Most” A oto legendarny punkt kontrolny — „Republika „Most”, swoista brama do wsi Pisky. To niedokończony most, odbity przez ukraińskich wojskowych od terrorystów. Za 3,6 kilometra zaczynał się pas startowy lotniska w Doniecku. Tutaj bojownicy stworzyli sobie tymczasowy sztab wojskowy, urządzony jak dom — z „kuchnią”, „sypialnią”, z pozycjami bojowymi — działający do dziś. Dowódca o pseudonimie „Oper” wita nas z rezerwą, wnikliwie ogląda auto, nie wierząc, że wolontariusze przywieźli właśnie im i produkty, i leki, i prasę. — Wy chyba nie swoim, bukowińczykom, wieziecie przesyłkę? — pyta nas. — My przecież obcy… — Wy wszyscy — swoi, bliscy — odpowiadamy. — Produkty — nie zwykłe, a z domowego Zastawniowskiego pieca — podarunek na Dzień Niepodległości. Chcemy jeszcze odwiedzić tych chłopaków, którzy są za mostem, we wsi Pisky… — Nam nie do święta. Za żywność-podarunki szczerze dziękujemy, ale za bramę nie wpuścimy. Tam teraz bardzo gorąco i niebezpiecznie… My i dzisiaj swoją „dawkę” przyjęliśmy, dzięki Bogu, obyło się bez strat. Pełnimy służbę całodobowo, bo tutaj jest ochrona tyłów, to strategiczny obiekt, który wróg do dziś nazywa kością w gardle. Na wojnie dyscyplina — gwarancja przetrwania Chłopcy są poważni, z nimi nie podyskutujesz, więc z Wodianego obieramy kurs na Awdijiwkę. Co widzieliśmy na polnych drogach — trudno opowiedzieć słowami. Wrogie fugasy zamieniły zarośnięte chwastami pola i pasy leśne w całkowite pogorzeliska. Zapach dymu, czarne drzewa, ziemia w lejach zmuszały nas do czujności i milczącego wsłuchiwania się w nieznane dźwięki, które przypominały to grzmot z błyskawicą, to huk samolotu, to jeszcze coś nieznanego. Ale czas mijał, droga gruntowa przechodziła w żwirową i oto już „Koksochim” zostaje z boku, bo musimy koniecznie dotrzeć na obrzeża starej Awdijiwki, właśnie tam stacjonuje „Prawy Sektor”. Wszyscy wiedzą, to ci chłopcy, którzy zawsze są najbliżej wroga i dają mu odpór bez rozkazów wojskowych. Czerniowczanin Wołodymyr Hromko (korzenie — z Zastawny) przywitał nas z nieukrywaną radością. Bo bukowińczycy zawsze przywożą smakołyki i najciekawsze wieści z rodzinnej ziemi. — Separatyści naprawdę się nas boją, bo już przesunęliśmy się o 50 metrów i za wszelką cenę nie ustępujemy — opowiada rodak. — Tutaj wojna jest każdego dnia, bo to uważane jest za gorący punkt, mniej niż kilometr dalej — wrogie czołgi i inny sprzęt wojskowy. Nie jest powiedziane, że zaraz nie walną… Ale tutaj instynkty biorą górę. Przyzwyczajasz się nie słuchać, a wsłuchiwać, nie chodzić „kołysząc się”, a podbiegać. Cały wewnętrzny świat obrasta zasadami, których nie można łamać. Na wojnie dyscyplina — gwarancja przetrwania. Mamy dobre pozycje, ale tutaj jest rozwidlenie, wróg potrzebuje trasy na Donieck, a my nie oddajemy, dlatego on się złości. Kim byłem przed wojną? Przedsiębiorcą, teraz „zamroziłem” biznes, chociaż podatki płacę sumiennie. W domu czeka żona, dzieci. Co będzie dalej? Kto wie. Nam kazali trzymać pozycje, my to wykonujemy. Wojna nie ma w sobie nic humanitarnego. „Kto — kogo” — taki jest okrutny rachunek. Głównym jest, o co walczymy. „Prawy Sektor” — zmotywowani ludzie z różnych zakątków Ukrainy — Kijowszczyzny, Żytomierszczyzny, Zakarpacia, Dniepropietrowszczyzny, Bukowiny, Lwowszczyzny, Czernihowszczyzny, ale wszyscy rozumieją, że po wojnie z rosyjskimi najemnikami czeka nas jeszcze jedna wojna — z obojętnością i nieodpowiedzialnością, łapówkami i niesprawiedliwością. Uwierzcie, my i wtedy będziemy bezkompromisowi. Najdroższe amulety — dziecięce rysunki Porozmawiawszy z chłopakami, przekonaliśmy się, że drogę wojny wybrali świadomie. Niezwykle pozytywni i żartobliwi, mówili, jak ważna jest dla nich nasza wolontariacka pomoc, jak raz skosztowawszy zastawniowskiej rybki, czekają na podarunki i wieści z domu zawsze. A za najdroższe arcydzieła i amulety uważają rysunki czy suweniry, zrobione małymi rączkami ze szczerej, nieskalanej dziecięcej duszy. Chłopcy chętnie pokazywali swój nieskomplikowany byt w podziemiach, osobistą „terytorię” — metr na dwa z łóżkiem, odzieżą, flagami, tryzubami i obowiązkowym wzorcem — portretami poległych towarzyszy broni, za których gotowi są bić wroga w każdej minucie. Chłopcy nie chcieli wspominać czarnych dni swojej służby, zamiast tego mówili o fenomenie męskiej przyjaźni i zgrania w boju oraz życzyli jak najszybszego zakończenia tej wojny. Awdijiwka — „konkretny” kocioł My jednak trafiliśmy do nowej Awdijiwki. Zajechaliśmy też do siostrzeńca, chrześniaka Wiktora Łaszty — Rusłana i jego przyjaciół. Trzydziestoletni żołnierz służby zasadniczej jest już majorem, służy jako nadzorca przestrzegania ciszy na froncie, w szczególności we wsi Pisky i Awdijiwce. Według słów Rusłana, kocioł tam jest konkretny, wróg agresywny, dlatego czujność — ponad wszystko. Poprosił, aby jak najszybciej wyjeżdżać ze strefy. Żywność duchowa Dalej droga prowadziła do Majorska, nie mniej niebezpiecznego terytorium, przed którym jest rozwidlenie na Debalcewe i Gorłówkę, do 128. brygady. Znowu krótszą i dość niebezpieczną drogą. Objazd punktów kontrolnych, nocne przygody z wybuchami i pożarem po ostrzałach i wreszcie, choć niepokojący, ale tak oczekiwany kilkugodzinny nocleg. Rano — znowu rozładunek skrzyń z jedzeniem i gazet „Hołos Kraju”, które dla wojowników opłaciło TOV „Chreszczatyk-Ahro”, oraz edukacyjne czasopisma „Ukraińska łastiwka” — duchowa „żywność”, którą bojownicy dzielą się z tamtejszymi mieszkańcami. Nasz rodak Iwan Łysyj — zastępca dowódcy batalionu ds. zabezpieczenia moralno-psychologicznego — z Nazarkiem dawno się zna, więc czekał na niego z niecierpliwością. On — znana osobistość, z Debalcewskiego kotła wyprowadził połowę swoich żołnierzy, przeszedł Stanicę, Pisky, Zajcewe, ale o tym nie chce wspominać. Mówi, że kwestię wojny trzeba rozwiązywać na poziomie politycznym. W ofensywę nie ma sensu iść, tylko ludzi położymy. — Dzisiaj — Dzień Niepodległości, gratulujemy wam święta! — mówimy Iwanowi. — Święto będzie wtedy, gdy nastanie pokój — odpowiada żołnierz. — Oby to wszystko jak najszybciej się skończyło. Moja córka 1 września idzie do pierwszej klasy. Tak bardzo chcę wziąć ją za rączkę i zaprowadzić do szkoły… Syn ma cztery latka, bardzo potrzebuje taty… Iwan nie to uśmiechnął się, nie to ukrył „gulkę” w gardle. Oleg z Chmielnika, Dmytro z Kelmieniec, Serhij z Żytomierszczyzny, jak prawdziwi przyjaciele, zmieniają temat rozmowy, ale opowiadają o niewiarygodnym, ciągłym napięciu i zmęczeniu oraz pragnieniu jak najszybszego wygnania wroga i powrotu z tych stron do domu. ...Opuszczaliśmy jeszcze jedną pozycję wojskową, gdzie wygody i komfort, smaczne jedzenie i elementarne warunki bytowe żołnierzom tylko się śnią. I to nie pierwszy miesiąc, rok… Do Popasnej droga nie jest krótka, więc znów musimy się żegnać. Chłopcy niechętnie nas wypuszczają, mówią, że przywieźliśmy im kawałek domu, pokojowej Ukrainy i morze pozytywnej energii. Zatem warto było otrzymać za to dawkę adrenaliny. Wspólnymi siłami Na skrzyżowaniu do znanej „ósemki” czekał na nas jeszcze jeden rodak — Wasyl Litowski wraz ze swoim towarzyszem broni z obwodu iwanofrankiwskiego. Wasyl przyjechał autobusem, którym wozi i żołnierzy, i jedzenie, i leki… Właściwie tam, czyli do okopów, w samo piekło, staramy się dotrzeć. Czy na szczęście, czy na nieszczęście, ale droga po deszczu jest tak rozmyta, że musieliśmy kierować się do sztabu, chociaż i on jest tylko 200 metrów od okopów i jeszcze 300 — do wrogich pozycji. Z wojskowymi z obwodu iwanofrankiwskiego i Bukowiny rozmawialiśmy również niedługo. Jeszcze nie otrząsnęli się po urządzonej im niedawno ognistej pułapce. Z tamtej strony frontu zasypali nasze terytorium fugasami, co wywołało pożar, który z pola przeniósł się na domostwa tamtejszych mieszkańców. Ogień gasili, jak to mówią, wspólnymi siłami — wojskowi i „garstka” ludności, tylko jedna mieszkanka-separatystka nie pozwoliła czerpać wody ze studni, wyzywając chłopaków od junty i winowajców wszystkich obecnych nieszczęść. Rozmawiając z Bukowińczykiem Dmytrem Łysyczem, zrozumieliśmy, że bez wolontariuszy wojskowym naprawdę trudno się obejść. Obecnie bardzo potrzebują akumulatorów (190 amperów do BTR-ów), generatorów, klamer, folii i wielu innych rzeczy. Żołnierkom przydałyby się środki do kuchni, proszki do prania itp. Swoją drogą... Wiecie, gdzie są najlepsze Ukrainki? Na wojnie! Tak, właśnie tam mieszkają całkiem piękne, a co tu mówić, najlepsze ukraińskie dziewczyny! I nie tylko mieszkają, ale leczą, goją rany, gotują, pracują jako łączniczki i wykonują mnóstwo innej, zarówno kobiecej, jak i męskiej pracy. I Tania, i „Leila” („hospitalki”), i Alona (łączniczka, a w razie potrzeby kucharka) są na wojnie, aby ulżyć codzienności wojskowych mężczyzn. Zgadzają się na każde warunki przebywania na froncie, byle tylko na tyłach coś się zmieniało. Dziewczyny wspiera żołnierz: „Wiecie, kilkaset metrów od nas są okopy, też tam byłem, ale zachorowałem. Wojownicy stamtąd nie wychodzą miesiącami. A teraz plaga myszy i szczurów, jaszczurek i gąsienic. Chłopcy mają pokąsane twarze, nie mają gdzie się normalnie umyć, a nasi generałowie mogliby chociaż w Dzień Niepodległości przyjechać do nich i wesprzeć ich moralnie. Ale tego nie ma i, być może, nigdy nie będzie. Dlatego też ludzi brakuje, bo im dalej, tym bardziej Ukraińcy tracą wiarę w wybraną władzę… Gdyby tak generałowie byli tacy jak nasz dowódca, który codziennie jest na pierwszej linii, wspiera nas moralnie i rozmawia jak równy z równym. — To pewnie chłopcy przesadzają — skromnie zaprzecza dowódca. — Wykonuję swoją pracę. A co do wojny — nie ma woli politycznej u rządzących”. Oto takie nieukrywane myśli i ostre wypowiedzi coraz częściej słyszymy od wojskowych — o bezkarności za kotły pod Iłowajskiem i Debalcewem, o przeciąganiu czasu i braku u władzy chęci jak najszybszego zakończenia wojny, o niełatwej żołnierskiej codzienności — okrutnej, wyczerpującej, bolesnej… Opuszczaliśmy obrażoną, obdzieloną, niedokochaną część Ukrainy, której niebo usiane jest ognistymi gradami, ziemia — spalona, ludzie — cierpiący. Ale to także część Ukrainy, która potrzebuje naszej miłości i wsparcia… I już na trasie telefon od dowódcy, który wrócił, nie dojechawszy z naszymi potrawami na pierwszą linię, bo wrogie grady obdarowywały chłopaków w okopach „niespodziankami-prezentami” na główne święto państwowe. Modlitwą dziękowaliśmy Panu za to, że nas uchronił, za wszystko to, co mamy na pokojowej ziemi. Jednak… Warto częściej podnosić oczy w górę. Tam nie tylko gwiezdne piękno, ale i dusze tych, którzy świadomie oddali życie dla nas. A co zrobiłeś ty, aby przybliżyć tak długo wyczekiwany pokój?..

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn