Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Dlaczego kanał telewizyjny „Pryamiy” wspiera moralno-psychologiczną chorobę — schizofrenię językową na Ukrainie?

Слово Просвіти, №36 за 2017 рік

Wasyl LYZANCZUK, doktor nauk filologicznych, zasłużony profesor Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. I. Franki. Mnie poraziła ukraińsko-rosyjska dwujęzyczność na „Pryamiy”, który w ten sposób wzmocnił rusyfikację na Ukrainie. Profesor Uniwersytetu Columbia Jurij Szewczuk słusznie podkreślił, że dwujęzyczność dla Ukrainy to pocałunek śmierci. „Schizofrenia językowa lub lingwoschizofrenia to konsekwentna polityka kulturalna, która zakłada mieszanie języka ukraińskiego i rosyjskiego. To niszczy język ukraiński na wszystkich jego poziomach. Przecież ludzie, zgodnie z prawami psychiki, reprodukują ten język, który słyszą wokół siebie. Usłyszeć niezanieczyszczony język ukraiński jest teraz trudno (nawet od prowadzących kanał telewizyjny „Pryamiy” — W. L.). Człowiek zaczyna mówić na poziomie bardzo prymitywnych znaczeń, które nie są w stanie ogarnąć całego złożonego kompleksu otaczającego świata — zaznaczył Jurij Szewczuk. — Dzieje się to, do czego zawsze dążyła polityka rosyjskiego imperializmu — zniszczyć język ukraiński od wewnątrz, rozchwiać, upodobnić do rosyjskiego tak, aby sami Ukraińcy „dobrowolnie” z niego zrezygnowali. Oprócz tego dochodzi do deintelektualizacji języka i kultury ukraińskiej. Władanie językiem jako minimalny wymóg profesjonalizmu jest całkowicie ignorowane”. Niestety, jest to zauważalne także na kanale telewizyjnym „Pryamiy”. Myślę, że szanowny Mat- Hryhorij DONEC, Kijów. Ot, powiedzmy, Mykoła Hryhoruk, bez wątpienia mądry i patriotyczny człowiek, napisał dobry artykuł („SP”, nr 33 z 2017 r.), ale wkradło się do niego takie zdanie: „Ukrainiec w swoim państwie powinien mieć choć jeden swój kanał”. Ale dlaczego tylko jeden? Przecież wszystkie kanały na Ukrainie powinny być ukraińskie, a dla przedstawicieli mniejszości narodowych, którzy mają swoje historyczne ojczyzny, wystarczy jeden dla wszystkich, przecież istnieje telewizja satelitarna, która czyni dostępnymi kanały w każdym języku. A u nas, niestety i ku wstydowi, wszystkie kanały telewizyjne, nawet proukraińskie, pozostają do dziś ukraińsko-rosyjskojęzycznymi. Dochodzi do cynizmu, gdy zakazany rosyjski serial telewizyjny pojawia się pod pozorem ukraińskiego filmu, jak na przykład: na kanale „2+2” demonstrują „nasz” rosyjskojęzyczny serial produkcji „Kyivtelefilm” pod tytułem „Mientowskije wojny”. A do tego jeszcze z rosyjskim aktorem w roli głównej. Mówiąc krótko, żeby nie zapominali, kto w domu jest gospodarzem. To jakieś niezrozumiałe pigmejstwo, kompleks niższości, pełzający raszyzm. Swego czasu Hryhorij Skoworoda radził dążyć do wyżyn, aby osiągnąć przynajmniej środek. W tym kontekście nieco konsternuje wpis Maksyma Merkułowa („SP”, nr 33 z 2017 r.), w którym on Hanapolski i jego koledzy rozumieją: kiedy jakikolwiek język jest stale mieszany z innym, zaczynają w nim obumierać mechanizmy własnej samoregeneracji, a co za tym idzie, sama zdolność do istnienia. Znane są dziesiątki wypowiedzi utalentowanych ludzi, że bez języka nie ma narodu, obumiera język — znika naród. Piękno i rozwój świata tkwi w różnorodności języków, kultur, narodów. Dlaczego na kanale telewizyjnym „Pryamiy” nie stworzyć programów, które popularyzowałyby język i kulturę ukraińską? Na przykład w USA takie programy to oznaka wysokiej kultury, świadomego stosunku do języka. Programy radiowe i telewizyjne (3-4 tygodniowo) popularyzują język, organizują różne konkursy. Czołowi językoznawcy na wysokim poziomie intelektualnym mówią o życiu języka, o słowach i cywilizacyjnym znaczeniu tych rzeczy dla Amerykanów. Upośledzona sytuacja języka i kultury ukraińskiej na Ukrainie musi być problemem i bólem nie tylko etnicznych Ukraińców, ale każdego, kto uważa się za patriotę Ukrainy. Nie może być politycznie i ekonomicznie niepodległego państwa, jeśli jego obywatele są duchowo i kulturowo skolonizowani. Telewizja posiada potężną siłę, by aktywnie wspierać tworzenie ukraińskiego świata językowego i kulturowego. Profesor Jurij Szewczuk słusznie podkreśla: „Jeśli nie położy się kresu polityce „schizofrenii językowej”, to język ukraiński może umrzeć w ciągu dwóch pokoleń”. Czyżby tego chcieli pracownicy „Pryamiy” i innych kanałów telewizyjnych i radiowych, gdzie panuje ukraińsko-rosyjska dwujęzyczność, gdzie język ukraiński pełni rolę architektonicznej ozdoby, dekoracji? Jaskrawym przykładem jest program „Echo Ukrainy” (Dlaczego na napisach „EchoUkrainy”?). Matwij Hanapolski swoimi rosyjskojęzycznymi mowami i dwujęzycznymi pytaniami tak oczarowuje telewidzów, że nawet lwowianie zadają pytania w języku rosyjskim (a może to moskiewscy piątokolumnowcy?!). W ten sposób autor znanej książki „Kwaszno-słodka dziennikarstwo” (2009) M. Hanapolski (podkreślał: „Jeśli chcesz zostać dziennikarzem — kup tę książkę i naucz się jej na pamięć”) obecnie podsyca schizofrenię językową, z której wynika: jeśli na Ukrainie ma uformować się naród polityczny, to Ukraińcy powinni wyrzec się języka ukraińskiego, kultury — stać się obcojęzycznymi, czyli rosyjskojęzycznymi, utwierdzić w sobie szczególną formę rosyjskiej świadomości, która pielęgnuje małorosyjskość, janczarstwo, mankurtstwo, służalczość. Czyż za to oddają swoje życie patrioci Ukrainy w czasie, gdy Matwij Hanapolski, Jewhen Kisielow („Podsumowania”), „Wskazujący palec z Andrijem Palczewskim” i inni („Razem”) odsuwają na margines ukraińskie Słowo, wpajają, zaszczepiają pogardę do języka ukraińskiego?! Ukraińskie społeczeństwo — od Prezydenta, Przewodniczącego Rady Najwyższej, Premiera Ukrainy po sprzątaczkę, dozorcę — musi celowo dekolonizować język ukraiński. Nie chodzi o zakaz rosyjskiego, a o ekologię językową. To w interesie także tych, którzy kochają rosyjski. Przestańcie ci, którzy mówią z jakiegoś powodu „moskiewskim narzeczem”. Jeśli rzeczywiście są wielkimi specjalistami, to dlaczego nie są w stanie wypowiadać się w języku państwowym? W końcu można po prostu zagłuszać ich pouczenia i dawać ukraińskie tłumaczenie. Szczególnie nadużywają tego komentatorzy sportowi, udzielając głosu sportowcom i trenerom, którzy prawie wszyscy są rosyjskojęzyczni, a do tego, wybaczcie, nie zawsze mówią to, co jest warte publikacji. Stało się złą tradycją komentowanie meczów piłkarskich w duecie — komentatora sportowego i byłego piłkarza, który oczywiście mówi po rosyjsku. A zresztą, czemu tu się dziwić, skoro prezes Federacji Piłki Nożnej Ukrainy (poseł!) demonstracyjnie nie komunikuje się w języku państwowym. To może już nadszedł czas, aby tak samo demonstracyjnie nie dopuszczać do ukraińskiego eteru tych, którzy celowo nie szanują języka ukraińskiego, jak to całkowicie sprawiedliwie uczynił Ostap Drozdow? Pytanie jest retoryczne. Po prostu obrzydliwie jest do dziś słyszeć od niektórych posłów i politologów o tym, że dwujęzyczność na Ukrainie ukształtowała się historycznie. Chociaż wydaje się, że już głupiemu wiadomo — ukształtowała się ona nie sama z siebie, a brutalnie ukształtowali ją nam moskiewscy okupanci. Czyli taka sytuacja to potworny spadek kolonialnej przeszłości, atawizm, który podlega mieszaniu języków ukraińskiego i rosyjskiego (dotyczy to także kanału telewizyjnego „Pryamiy”), aby każdy człowiek słyszał czysty, rodzimy, niezanieczyszczony język ukraiński, komunikował się nim w pracy, w mediach, na sesji Rady Najwyższej, w Administracji Prezydenta, Gabinecie Ministrów — we wszystkich organizacjach państwowo-społecznych. Utworzony kanał telewizyjny „Pryamiy” powinien być całkowicie ukraińskojęzyczny w formie i narodowy w duchu. Dla mniejszości narodowych, do których należą także Rosjanie (podkreślam to!), celowe byłoby stworzenie osobnego kanału telewizyjnego, na którym transmitowane byłyby programy w językach wszystkich mniejszości narodowych na Ukrainie. Posłuchajmy profesora Jurija Szewczuka: „Jeśli utrzyma się sytuacja kolonialnej inercji, kiedy przeciwnicy Ukrainy wzywają, by nie poruszać kwestii języka, będzie to pocałunek śmierci dla języka i kultury ukraińskiej. Wtedy nie będzie Ukrainy, nie będzie Ukraińców. Będzie jakaś liberalna Rosja bez Putina. Ale w niej prędzej czy później pojawi się i Putin”. Czy uświadamiają to sobie przywódcy państwa, dziennikarze „Pryamiy” oraz innych kanałów telewizyjnych i radiowych, pracownicy Narodowej Rady Ukrainy ds. Telewizji i Radiofonii, Ministerstwa Polityki Informacyjnej, Państwowego Komitetu Telewizji i Radiofonii, Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy?! wykorzenieniu. A dekolonizację w pierwszej kolejności należy rozpoczynać właśnie od pełnowymiarowego odrodzenia języka ukraińskiego. Każde słowo wypowiedziane po rosyjsku rozszerza obcy i wrogi nam świat, wzmacnia agresję najeźdźcy. Od jawnych i nieświadomych agentów „ruskiego miru” nierzadko przychodzi wysłuchiwać, że język ukraiński powinien zdobywać sobie prawo do pełnowartościowego funkcjonowania w wolnej konkurencji, nawet nie uwzględniając jego statusu państwowego. Ale jakoś „zapominają” zauważyć, że powinno to odbywać się sprawiedliwie, czyli przynajmniej na zasadach równouprawnienia. A do tego wystarczyłoby na 350 lat zakazać języka rosyjskiego (tak jak moskiewskie imperium zakazywało naszego języka), a potem już można by pobawić się w konkurencję na absolutnie jednakowych warunkach. Choć przykro, trzeba przyznać, że znaczna część ukraińskiego społeczeństwa jest dotknięta poważną chorobą małorosyjskości, a władza, zaślepiona chorobą kleptomanii, wcale nie myśli robić czegokolwiek dla duchowego uzdrowienia narodu tytularnego. Dzisiaj, w takich warunkach, tylko maksymalna mobilizacja wszystkich sił patriotycznych, tylko ukraiński nacjonalizm są w stanie wyprowadzić naród ze sztucznie stworzonego przez przybłędów i janczarów chaosu i wreszcie zbudować prawdziwe państwo ukraińskie. Kanał telewizyjny „Pryamiy” (zamiast „Tonisu”) przykuł uwagę opinii publicznej Ukrainy. Programy prowadzą utalentowani dziennikarze Matwij Hanapolski, Andrij Palczewski, Switłana Orłowska, Sniżana Jehorowa i Jewhen Kisełow. Ich profesjonalizm jest na wysokim poziomie. Ale nie o tematyczno-treściowe wypełnienie programów chodzi. Aby wszechstronnie przeanalizować tematykę, treść, polityczno-informacyjny kierunek intelektualno-estetycznego kontentu kanału, trzeba przynajmniej miesiąc „komunikować się” z nim, zagłębiać się w cel i istotę jego funkcjonowania.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn