Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

DLACZEGO NA UKRAINIE SĄ ROSYJSKIE SZKOŁY?

Слово Просвіти, №38 за 2005 рік

PYTANIE TYGODNIA Przed nowym rokiem szkolnym w „Wieczornym Charkowie” ukazał się artykuł przedstawiciela komitetu „Za kulturowo-językowe równouprawnienie” pod tytułem „Ręce precz od rosyjskich szkół!”. Opowiadał on o pikiecie aktywistów komitetu na rzecz wsparcia rodziców uczniów Czuhujiwskiego gimnazjum z żądaniem, aby nie przenosić klas pierwszych i piątych gimnazjum na język ukraiński jako język nauczania. Uważnie przeczytawszy ten artykuł, pomyśleliśmy: „Po co w Czuhujiwie w obwodzie charkowskim i w ogóle na Ukrainie są rosyjskie szkoły? Przecież w Polsce i Finlandii, które kiedyś wchodziły w skład Imperium Rosyjskiego, nie ma rosyjskich szkół, a przynajmniej nie takich, które utrzymywałyby te państwa, jak się to obecnie obserwuje na Ukrainie. Sądzę, że prawie ich nie ma w krajach bałtyckich, w republikach kaukaskich, w republikach Azji Środkowej. Mogą być lekcje języka i literatury rosyjskiej — że tak powiem, dla ogólnego rozwoju. A czy my jesteśmy gorsi od wszystkich? Potrzebna nam jest prawdziwa ukrainizacja. Jest ona wygodniejsza niż dwujęzyczność i korzystna dla państwa. Dzieci to przyszli obywatele Ukrainy i każde dziecko powinno najpierw wychowywać się w ukraińskim przedszkolu, potem w ukraińskiej szkole, dalej na ukraińskiej uczelni wyższej, aby dobrze znać język państwowy oraz historię i kulturę Ukrainy. Młodzieniec czy dziewczyna, zostawszy lekarzem, prawnikiem, nauczycielem itd., na przykład w Charkowie, mogą po studiach pojechać do najbardziej zapadłej huculskiej wsi i tam czuć się jak w domu. I ci ludzie przyjmują absolwentów jak swoich, a nie jak obcych. Zapewne tak lub mniej więcej tak rozumował także nasz pierwszy Prezydent L. Krawczuk. Gdy tylko objął władzę, w silnie zrusyfikowanym Charkowie natychmiast pojawiły się przy kinach ogłoszenia napisane po ukraińsku, a dokumentacja zaczęła być prowadzona po ukraińsku. Powstały przedszkola i szkoły z ukraińskim językiem nauczania (a wcześniej było ich zaledwie dwie na 178!), a wyższe uczelnie przechodziły na język państwowy. Nie, Rosjanie i obywatele rosyjskojęzyczni nie cieszyli się z tego. Mieliśmy sąsiadkę Ukrainkę, a jej zięć pochodził znad Wołgi, był Rosjaninem, a wnuk, naturalnie, też był tej narodowości. Zięć mówił: „Ani ja, ani mój syn nie będziemy uczyć się tego chachlackiego języka”. (O poziomie kultury i o stosunku „starszych braci” do „młodszych” wszyscy od dawna wiedzą). Ale była taka potrzeba. I człowiek znad Wołgi nauczył się języka ukraińskiego, bo inaczej, jako oficer, nie mógłby piastować swojego stanowiska. Syn także się uczy. Co więcej, ukraiński tak mu się spodobał, że ma z niego lepsze oceny niż z „jazyka”. Pewnie w innych rodzinach, w innych organizacjach również prowadzono ukrainizację. Ale niektórym to bardzo się nie spodobało, przede wszystkim Moskwie. Pamiętamy, jak „Komsomolskaja Prawda”, czy to z własnej woli, czy dla „piaru”, przedrukowała plan działań Moskwy przeciwko niepodległej Ukrainie, mający na celu jej zduszenie i przywrócenie w skład Imperium Rosyjskiego. A nasz naród, przyzwyczajony do ufania prasie centralnej, przyjmował to wszystko za dobrą monetę. Do dziś dziwimy się, jak nasz pierwszy prezydent to wszystko znosił? A kiedy górnicy wysunęli żądanie przeprowadzenia przedterminowych wyborów, Krawczuk się zgodził, przepracowawszy zaledwie dwa i pół roku i nie zdążywszy zrobić nic istotnego, by pokazać swoje możliwości. Mówiąc szczerze, wygrał wybory w 1994 roku, lecz wyniki zostały sfałszowane na korzyść Kuczmy, którego Rosja chciała widzieć przy władzy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn