Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

ZOMBIOWANIE TURYSTÓW

Слово Просвіти, №40 за 2011 рік

Wołodymyr KRASOWSKI, m. Stachanow, obwód ługański. Nas, Ukraińców, nasz północny “strategiczny partner” poniża na każdym kroku. Ale czy stawiamy choć jakikolwiek opór? Prawie nigdy i nigdzie. I staje się bardzo smutno, gdy szowinistom w tym wtórują sami Ukraińcy. A oto żywy przykład. Nasza grupa turystyczna ze Strasburga autokarem turystycznym pokonuje kilometry do Paryża. Przyjazna i zawsze uśmiechnięta przewodniczka Oksana, wychowanka Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego, w drodze opowiada nam o Francji, Paryżu i o… rosyjsko-francuskich relacjach, począwszy od średniowiecza. Słucham z podwójną uwagą, czekając, aż wreszcie przejdzie do ukraińsko-francuskich relacji. Ale na próżno. Dzielę się swoją obserwacją z sąsiadem-galicjaninem. “Ja też czekałem, że powie coś o Ukrainie, ale pewnie ona sama o tym nic nie wie”. Zamiast tego Oksana opowiadała nam, jaki car i kiedy odwiedzał Francję, jak rozwijał się handel między krajami, o pobycie rosyjskich żołnierzy w Paryżu podczas wojny napoleońskiej i o tym, jak punkty szybkiego przygotowywania jedzenia zaczęto nazywać “Bistro”. I o wielu jeszcze rzeczach, Ukraińcom niepotrzebnych. A płynąc łodzią turystyczną po Sekwanie pod mostem cara Aleksandra III, uśmiechnięta przewodniczka zmusiła nas do krzyczenia “hura” i klaskania w dłonie. Zdumieni Chińczycy, którzy płynęli razem z nami, nie mogli pojąć, co się z nami dzieje. Drugiego dnia, po wizycie w Wieży Eiffla, przepełnieni tym, co zobaczyliśmy i usłyszeliśmy, słuchaliśmy już o kulturalnych związkach Rosji i Francji. I tutaj — o, cud! — nasza Oksana wspomniała o wybitnej malarce Baszkircewej (pochodzącej z Połtawszczyzny), której dzieła znajdują się w Luwrze. To było jedyne, co miało związek z Ukrainą. Wybierając odpowiednią chwilę, pytam Oksanę: “A dlaczego ani słowem nie wspomniała Pani o związkach Ukraińców z Francją w ciągu średniowiecza? Wziąć chociażby Filipa Orlika, autora pierwszej w Europie demokratycznej konstytucji Ukrainy. Słyszała Pani o nim?”. Okazuje się, że słyszała. “A o Honoré de Balzacu?”. Również słyszała. Pytam dalej: “A na jakim wydziale Pani studiowała?”. Okazuje się, że na historycznym. “Dali Pani gotowy tekst wycieczki?”. — “Nie, pisałam go sama”. — “Więc o co chodzi?”. Okazuje się, że były wytyczne, o czym pisać i mówić. Oto i wszystko. Tak oto turystom z Ukrainy wmawia się, że nie było żadnej Ukrainy z jej zdumiewającą historią, a była Rosja, której historię trzeba znać. A wycieczki z Ukrainy do Francji odbywają się często. Więc jakiej armii ludzi wbija się do głów obcą historię, wykreślając z pamięci wszystko, co ukraińskie, jakby go nie było… Ktoś przecież z kierownictwa słuchał jej opowieści i zatwierdzał tekst. Ale nie przyszło mu do głowy, że nie o tym trzeba mówić. A jak miało mu przyjść, skoro jest zainteresowany czymś zupełnie innym. A posłuszna dziewczyna milcząco się zgadzała. Swoją drogą, opowieść prowadziła w języku sąsiedniego państwa. Przechodziła na ojczysty tylko wtedy, gdy ktoś z turystów pytał po ukraińsku. Więc o czym Oksana mogłaby nam opowiedzieć, gdyby była patriotką? Gdyby w narodowej uczelni opowiadano jej o ukraińskich bohaterach, z których trzeba być dumnym? Przewodniczka powinna była zacząć swoją opowieść od pierwszych rusko-francuskich związków, datowanych na XI wiek, kiedy król Henryk I w 1051 roku wziął ślub z Anną, córką kijowskiego księcia Jarosława Mądrego. I została ona francuską królową. Dalej należałoby przypomnieć o papieżu Innocentym IV, który w 1246 roku wysłał swojego legata Carpini do Rusi Kijowskiej, aby sporządził opis tego nieznanego kraju. Wykonał on to zadanie znakomicie. I Europa po raz pierwszy o nas usłyszała. Od drugiej połowy XIV wieku Ukraińcy uczyli się na Sorbonie. A później jeden ze studentów — Iwan Użewycz (1643—1645) sporządził w języku łacińskim rękopiśmienną “Gramatykę słoweńską”, pierwszą gramatykę “ruskiego języka książkowego”, której oryginały przechowywane są w Paryskiej Bibliotece Narodowej i w bibliotece miasta Arras. W Paryżu i Strasburgu Ukraińcy uczyli się także w XVIII—XIX wiekach. Sekretarz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, historyk Blaise de Vigenère (1573) sporządził historyczno-geograficzne informacje o Galicji, Wołyniu i Podolu. Francja interesowała się ruchem kozackim i wyprawami Kozaków przeciwko Turcji i Polsce. Pierwsze informacje o Kozakach pojawiły się we Francji w 1531 roku. Oficjalny organ francuskiego rządu “Gazette de France” stale informował o powstaniu Chmielnickiego i wydarzeniach na Ukrainie aż do 1715 roku. Oddział Kozaków liczący 2400 osób w 1645 roku (podczas wojny z Hiszpanią) brał udział w zdobyciu twierdzy Dunkierka pod dowództwem księcia de Condé, który później powiedział, że Kozacy bardzo dobrze walczyli. Królewski doradca Pierre Chevalier był autorem książki, która uzupełniała informacje badacza Beauplana o Ukrainie. Francuzi byli za zgodą między Kozakami a Polską, ale przeciwko zbliżeniu Ukrainy z państwem moskiewskim. Francuska dyplomacja przychylnie odnosiła się do hetmana Iwana Mazepy, pomagała zawrzeć ukraińsko-szwedzki sojusz. Francuska prasa szeroko informowała o wydarzeniach na Ukrainie, potępiając barbarzyńskie zniszczenie przez Piotra I Baturyna. Politykę zbliżenia Ukrainy z Zachodem kontynuował hetman Filip Orlik, autor pierwszej konstytucji Ukrainy, najbardziej demokratycznej w Europie. Francuska dyplomacja wspierała także Grzegorza Orlika (syna Filipa Orlika). Z czasem został on generałem armii francuskiej. Orlikowie przekazywali informacje Wolterowi do napisania w “Histoire de Carles XII” o niepodległościowych dążeniach Ukraińców. Francuska dyplomacja interesowała się także hetmanem Cyrylem Rozumowskim. W 1765 roku odwiedził on Francję i został przyjęty przez dwór królewski. Informacyjne znaczenie dla Francji miało dwutomowe dzieło Ja-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn