Strona · s. 4strona oryginału ↗
100-leciu Rewolucji Ukraińskiej poświęca się. Połtawscy proświcianie wydali i zaprezentowali książkę „Symon Petlura i jego rodzina”
Слово Просвіти, №40 за 2018 рік
W Połtawskiej Obwodowej Uniwersalnej Bibliotece Naukowej im. I. P. Kotlarewskiego odbyła się prezentacja 12. książki z serii „Biblioteczka Proświty” pt. „Symon Petlura i jego rodzina. Dokumenty i materiały”. Połtawscy proświcianie zapoczątkowali tę serię, kontynuując dzieło swoich poprzedników, którzy prowadzili działalność wydawniczo-oświatową na początku XX wieku. Jednocześnie zaprezentowana książka kontynuuje temat poprzedniego wydania z tej serii: „Symon Petlura i Rewolucja Ukraińska 1917—1921”. Dzięki temu czytelnik ma możliwość pełniejszego i bardziej całościowego wyobrażenia sobie wielowymiarowej postaci syna Połtawy, przywódcy narodu ukraińskiego, męża stanu, którego idee są aktualne również dzisiaj. Hanna DENYSKO, członkini zarządu Połtawskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, zasłużona dziennikarka Ukrainy, laureatka nagrody im. Symona Petlury. Niniejsze wydanie jest przedrukiem książki „Symon Petlura i jego rodzina”, która ujrzała światło dzienne w 1996 roku w kijowskim wydawnictwie „Rada” pod redakcją ogólną i w opracowaniu dyrektora Biblioteki im. Symona Petlury w Paryżu Wasyla Mychalczuka. Pan Wasyl podczas spotkania z przewodniczącym Połtawskiej Obwodowej „Proświty” Mykołą Kulczynskim uprzejmie wyraził zgodę na przedruk, gdyż im więcej czytelników będzie miało dostęp do tak unikalnych dokumentów, jak te zawarte w książce, tym bardziej wykształcony i niezłomny będzie stawał się naród ukraiński. Mykoła Kulczynski. Wydanie książki stało się możliwe dzięki wsparciu finansowemu Wiery i Bohdana Bodnaruków z Chicago, którzy stale wspierają ważne projekty prośwician w całej Ukrainie. Pierwszy rozdział książki — „Symon Petlura: osobowość, polityk, strateg” zawiera listy Przewodniczącego Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej do premiera A. Ływyckiego, ministra spraw zagranicznych A. Nikowskiego oraz kierowników misji dyplomatycznych. Przewodniczący Połtawskiego Obwodowego Zjednoczenia Towarzystwa „Proświta” Mykoła Kulczynski podczas prezentacji słusznie podkreślił, że wiele wyrażonych w tych listach myśli o perspektywach wyzwolenia Ukrainy oraz jej miejscu w gronie światowych mocarstw jest aktualnych również dziś, i zacytował wersy z listu do A. M. Ływyckiego z 30.X.1919 r.: „...Nigdy nie zapominajcie, że Wielka Rosja, i to tak czarna na duszy, jak denikinowska, jest dla nas nie do przyjęcia i musimy szukać sojuszników dla naszej pozycji wobec Denikina. W związku z tym kombinacja sojuszu przeciwko Rosji: Polska — Ukraina — Łotwa — Litwa — Estonia — jest dla nas całkowicie do przyjęcia. Kiedy przy pomocy Polski otrzymamy broń — i szczęście wojenne wtedy przejdzie na naszą stronę, a to przybliży możliwość przystąpienia do takiego sojuszu Kubania, Gruzji i Azerbejdżanu oraz realizacji w ten sposób systemu koalicji państw bałtycko-czarnomorskich”. A oto jeszcze jedna dyrektywa, która brzmi bardzo aktualnie w kontekście współczesnej sprzedajności niektórych zachodnich, za pozwoleniem powiedzieć, politycznych „elit”: „Panowie posłowie powinni dokładnie wyjaśnić sobie, że największą przeszkodą dla uznania suwerenności Ukrainy jest hipnoza samego imienia »Rosja«. Tę hipnozę trzeba rozwiać, zwłaszcza w Ameryce (Stany Północne) oraz we Francji. Sprawę podziału Rosji trzeba postawić jako sprawę pokoju (pokoju — przyp. red.) całego świata, jako sprawę europejskiej równowagi oraz realno-materialnej korzyści państw, w tej konfiguracji ich, która ułożyła się po traktacie wersalskim... Tak samo panowie posłowie powinni zwrócić uwagę na konieczność nawiązania pewnych stosunków informacyjnych z tymi ugrupowaniami zagranicznymi, które, nie znając rzeczywistego stanu rzeczy panującego na Ukrainie czy w Rosji, czasami wpływają na swój rząd w nieprzychylnym nam nastawieniu. Ilustracją może służyć chociażby pozycja wobec Sowietów Lloyda George’a...”. Symon Petlura nie tylko troszczył się o strategiczne kwestie wyzwolenia Ukrainy spod rosyjskiej okupacji oraz o to, aby kwestia ukraińska nie była niezrozumiała dla państw zachodnich, ale dbał także o poszczególnych ludzi, którzy znaleźli się na emigracji i przeżywali niedostatek, wspierał ich moralnie i materialnie. Na prezentacji było wielu młodych ludzi, więc Mykoła Kulczynski podkreślił, że będzie im bardzo ciekawie zapoznać się z listami Łesi Petlury oraz innymi materiałami na jej temat, bo jeśli o Symonie Petlurze uczniowie i studenci już co nieco wiedzą, to o jego córce nie wiedzą nic. „W naszym życiu są wyraźne chwile, kiedy Bóg okazuje swoją silną rękę, żeby nas prowadzić po nierównej drodze. Ale rzadko udaje nam się to poczuć i jeszcze rzadziej — zrozumieć siłę Bożą” — pisała Łesia Petlura w swoich notatkach. Ta całkiem młoda dziewczyna, na której los przypadły ciężkie próby: zabójstwo ojca, ciężka choroba — wyłania się z materiałów książki jako utalentowana, pełna człowieczeństwa, odważna osobowość. Gruźlica przerwie jej życie w wieku 30 lat. Ale czytając książkę „Symon Petlura i jego rodzina”, utwierdzamy się w tym, że ta jasna dziewczyna zostawiła swój ślad na wielkiej drodze Ukraińców do Prawdy i Wolności. Oto chociażby wiersz Łesi Petlury „Sztandar”, który brzmiał na prezentacji: O, sztandarze nasz, Ukrainy płachcie jedwabny, Jak jaśniejesz ty w powietrzu złotym! I któż by rzekł, ile cierpień i krwi Błyszczy łzami w połysku twoim! A ile szczęścia w połysku jasnym! Ile w nim wiary, słońca i zmagań! Do prawdy i siły, do mocnej woli Ile poświęceń i wielkich porywów! Jak powiewasz ty! W łopocie jedwabnym Palące, tajemne szepty ognia, I szumią w tobie kozackie chorągwie, Co w bój niosły Przeczystą Pokrowę. W twoich fałdach dwubarwnej tkaniny Jest duch bojów i ostre lśnienie ostrzy, A razem — pokój i prawda Ukrainy, Przestrzenie niw i morza siny bezkres. O, sztandarze nasz, uświęcony cierpieniem, O, hasło czynu i chwili zapomnienia!
W przyszłości niech ci będzie dziedzictwem – I nasze czyny, i rozum nasz, i zapał! Strony tego zbioru dodają bardzo ważne akcenty do obrazów, które ukształtowały się u nas o wybitnych postaciach heroicznej epoki Ukraińskiej Rewolucji. Żona Symona Petlury Olga, jego brat Ołeksandr, siostry Maryna i Feodosija, ojciec Wasyl Petlura, bratankowie Wołodymyr Petlura i Stepan Skrypnyk, który zostanie Patriarchą Mścisławem (chwała Bogu, w Połtawie ulicę Karla Liebknechta przemianowano na ulicę Patriarchy Mścisława!), ojciec Sylwestr Skrypnyk (razem z siostrami Przewodniczącego Dyrektoriatu Maryną i Feodosiją został rozstrzelany w Trybach pod Połtawą), Iwan Rudyczew, przyjaciel rodziny Petlurów, który sam tracąc wzrok, pomagał wdowie po Symonie Petlurze — jakież to wspaniałe osoby, z Bogiem i Ukrainą w sercu, ofiarne, uczciwe, niezłomne… Właśnie takich prawdziwych Ukraińców powinno brać za przykład młode pokolenie Niepodległej Ukrainy. O tym mówili wszyscy, którzy występowali na prezentacji: i Mykoła Kulczynski, i przewodniczący miejskiej „Proświty”, historyk-archiwista Taras Pustowit, który wiele zrobił dla badania epoki walk wyzwoleńczych, i Julija Kramariewa, kierownik działu działalności socjokulturalnej biblioteki, i były kierownik obwodowego wydziału kultury Petro Bondarewski. „Jeśli władze miejskie nie są zdolne podjąć decyzję o utworzeniu muzeum Symona Petlury i postawieniu mu pomnika — niech uczczeniem pamięci wybitnego rodaka będą te dwie książki z serii „Proświtniańska biblioteczka” — powiedział Mykoła Kulczynski. I mnie przy tych słowach przypomniał się tak promienny dzień 23 maja 2007 roku… Wtedy w Połtawie obok obwodowej administracji państwowej, niedaleko domu, w którym urodził się Symon Petlura, odbyło się poświęcenie i uroczyste odsłonięcie znaku pamięci w miejscu, gdzie miał zostać wzniesiony pomnik Przewodniczącego Dyrektoriatu i Głównego Atamana Wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej. Obwodową administracją państwową kierował wtedy Wałerij Asadczew, rozumiał on znaczenie czczenia Symona Petlury dla wychowania Ukraińców na synów swojej ziemi, a nie niewolników Moskwy. Babcie-komunistki z gwizdkami, które wyprowadził niejaki Hawrykow, trochę wprawdzie pogwizdały i poczepiały się odświętnie ubranych ludzi: „A, ty swoją faszystowską wyszywankę założyłeś?” – ale ludzie stanęli kołem, wzięli się za ręce i odepchnęli gwizdaczy precz. Zacytuję końcowy akapit z artykułu, który wtedy wieczorem napisałam: „…Mityng się zakończył, a ludzie wciąż szli i szli do znaku pamięci — z kwiatami, z modlitwą, z pamięcią i łzą. Kiedy podeszłam do niego, właśnie jakiś mężczyzna padł na kolana, objął stelę i całował ją. I przed tą wielką miłością zwykłych połtawian, którzy żyją z Ukrainą w sercu, komunistyczni gwizdacze wydali się nikczemnymi niedobitkami osłabłych imperialnych diabłów”. Pomyliłam się w jednym — imperialne diabły nie były wtedy jeszcze bezsilne, zresztą i dzisiaj nie wszystkich ich zmiotło z naszej drogi wiatrem Rewolucji Godności. W radzie miejskiej w 2007 roku przewodniczył „jeden z najbardziej znanych absolwentów szkoły imienia Andropowa”, który niedługo przed wyborami przykleił się do popularnego wtedy w Połtawie Bloku Julii Tymoszenko, a następnie znalazł się na stanowisku mera, gdzie pokazał się jako zagorzały mazepofob i petlurofob (a zatem skończony ukrainofob). Tego samego 23 maja 2007 roku Sąd Gospodarczy obwodu połtawskiego przyjął do rozpatrzenia pozew Rady Miejskiej Połtawy przeciwko Połtawskiej Administracji Obwodowej z żądaniem zabronienia jej „podejmowania jakichkolwiek działań skierowanych na wzniesienie pomnika S. Petlury, a także kamieni pamięci, znaków, tablic pamiątkowych, monumentów i jakichkolwiek innych elementów (obiektów dotyczących uwiecznienia pamięci S. Petlury na terenie miasta Połtawy)”. I znak pamięci, który Ukraińcy Połtawy otwierali z modlitwą, pamięcią i łzą, bez śladu zniknął… Widocznie mentorzy Matkowskiego ze szkoły imienia Andropowa byli zadowoleni: ich były kursant do dziś godnie wykonuje zadanie walki z „ukraińskim burżuazyjnym nacjonalizmem”. Ale po co ja opowiadam historię sprzed dziesięciu lat? A dlatego, że w przededniu wyborów 2019 roku „imperialne diabły” znów wypełzły ze wszystkich szczelin. Ludzie w całej Ukrainie, którzy z wiadomości telewizyjnych czy radiowych wiedzą, że w Połtawie odsunięto od obowiązków mera Ołeksandra Mamaja, mogą pomyśleć, że uczciwym, zdrowym siłom korpusu deputowanych skończyła się cierpliwość. W rzeczywistości jednak, moim zdaniem, to Andrij Matkowski, główny połtawski mazepofob, petlurofob, a zatem ukrainofob, po dorobieniu się w Austrii i, być może, nieco zubożeniu, chce na nowo zasiąść przy budżetowych strumieniach pieniędzy, a te przecież znacznie wzrosły w wyniku decentralizacji. Więc gnać z rady miejskiej miotłą trzeba obu — i Mamaja, i Matkowskiego, a przy okazji wszystkich, za których plecami majaczy postać heroda ukraińskiej polityki Medwedczuka, kuma kata Putina. …Nie zapomnieliśmy tego, co wyprawiał Matkowski w 2007 roku. A jeszcze pamiętamy, że Mamaj sabotował rozporządzenie przewodniczącego Obwodowej Administracji Państwowej, zainicjowane przez „Proświtę”, „O uczczeniu pamięci Symona Petlury”. Zgodnie z nim, w przyszłym roku, w 140. rocznicę urodzin Przywódcy, w Połtawie miałby stanąć pomnik Symona Petlury. Jednak ani jury, ani ogólnoukraińskiego konkursu władze miejskie nie ogłosiły. Oto tacy oni są, dwa buty jedna para… Będą rwać się obaj do władzy — wyjdziemy na nowy Majdan. W mieście kozackim, mieście, które zrodziło Symona Petlurę, nie potrzeba nam ani oprawców, ani szwarcbardów!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
