Strona · s. 5strona oryginału ↗
JAK CHERSOŃSKA PRASA „PRZEŚLADUJE” JĘZYK ROSYJSKI
Слово Просвіти, №41 за 2005 рік
Wołania niektórych dwujęzyczników o prześladowaniach języka rosyjskiego nie cichną od samego dnia ogłoszenia niepodległości Ukrainy. Przytaczają jakieś liczby, procenty, cytaty, opinie, plotki, sny, urojenia — co komu do głowy wpadnie. Są tacy językowo zatroskani również na Chersońszczyźnie. Gdzieś i ktoś ich gnębi, znieważa, siłą „ukrainizuje”. Jednym słowem, czynią im, internacjonalistom, wszelkie złośliwości. Wziąłem więc szereg najbardziej nakładowych (w każdym razie tak zaznaczono w danych wydawniczych) niepaństwowych gazet obwodu z tygodnia — i zasiadłem do obliczeń. W ręce wpadły „Hrani” (10 000 egzemplarzy, wydawca lub założyciel — spółka z o.o. „Hrań”), „Wzglad” (5000, przedsiębiorstwo prywatne „Serebnycki”), „Whoru” (10 000, firma prywatna „Wawylon-XXI”), „Buława” (16 000, przedsiębiorstwo prywatne TRK „Buława”), „Nowyj deń” (38 400, kolektyw pracowniczy gazety), „Hrywna” (65 000, przedsiębiorstwo prywatne „Redakcja gazety Hrywna”), „Wik” (5000, spółka z o.o. TRK „Wik”). We wszystkich siedmiu wydaniach opublikowano 280 artykułów i notatek, z nich w języku państwowym — aż... 59 (21 %); 6 horoskopów, 7 programów telewizyjnych, 62 dowcipy, 5 krzyżówek — wszystko to po rosyjsku; 5 karykatur — 4 podpisy po rosyjsku, jeden nieokreślony i 801 ogłoszeń, z których po ukraińsku — 188 (23,5 %). Zatem mamy: z 1166 materiałów tylko 247 ukraińskojęzycznych, co stanowi 21,18 %! Taka, jak widzimy, jest ta „gwałtowna ukrainizacja”. Oczywiście, również wśród gazet, których dane rejestracyjne bez wyjątku podano w języku państwowym, można wyróżnić „Nowyj deń”, gdzie z 36 artykułów i notatek po ukraińsku jest 26, a z 59 ogłoszeń — po ukraińsku 35. Z drugiej strony — gazeta „Hrywna”, w której z 473 ogłoszeń wydrukowano w języku państwowym tylko 70. Przy tym powołują się na język oryginału ogłoszeń. Ale jak być z Konstytucją Ukrainy, ustawami Ukrainy „O językach...”, „O reklamie”? Czy ogłoszenia, w których oferowane są jakiekolwiek jakościowe usługi, nie są reklamą? Mówią jeszcze, że niby prasa rosyjskojęzyczna cieszy się większym popytem. Ale stała popularność tegoż przeważnie ukraińskojęzycznego „Nowego dnia” — weterana wśród wydawnictw prasowych Chersońszczyzny — całkowicie obala tę tezę. Starsi mieszkańcy opowiadają, że w 1941 roku naiwni Niemcy, dalecy od realiów językowych USRR, po okupacji Chersońszczyzny już pierwsze swoje ogłoszenia wywiesili po ukraińsku. To następnego dnia cały Chersoń i inne „rosyjskojęzyczne” miasta regionu przemówiły tym samym językiem. Dziwne, czyżby takie metody były bardziej akceptowalne dla moich ziomków? W końcu od dawna wiadomo, że „sen rozumu rodzi potwory”. I kiedy u kogoś zasnął język ojczysty, a co za tym idzie, i rozum, to nie ma co krzyczeć o trudnościach życia codziennego. Serhij HEJKO, przewodniczący Berysławskiej rejonowej organizacji Towarzystwa „Proświta”, radny rady rejonowej
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
