Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

PRAWO DO DYSTANSU?

Слово Просвіти, №41 за 2005 рік

O TAKIEJ! POSTAWA OBYWATELSKA W głowie jakoś pobrzmiewają słowa znanej piosenki „Obcokrajowcy” nie mniej znanego zespołu „Talitakum”. Dziwna nazwa jak na ukraiński zespół muzyczny, ale jakiś sens można wyłapać po przeczytaniu od tyłu. Ukraińcy bardzo często pozwalają sobie na zabawę w przybieranie maski inteligentnego, rozumnego i dalekowzrocznego obcokrajowca. Ta gra do niczego nie zobowiązuje i nie nakłada odpowiedzialności za słowa. Jesteśmy oryginałami i samolubami nawet w patriotycznym porywie i nie ma w tym nic obraźliwego. Czasami warto ironicznie spojrzeć na siebie z boku. Przecież my rzeczywiście lubimy patrzeć na ukraińskie sprawy z boku, z pozycji sceptycznego i nieufnego obserwatora, a nawet zdenerwowanego biczownika zawsze winnych swoich demokratów. Życie pod imperiami wychowało nas częściowo na obcokrajowców na „rodzimej nie swojej ziemi”. A może to jakaś dziecięca próba choć trochę odroczyć moment, kiedy za państwo trzeba odpowiadać osobiście. Przykładów dystansu jest zbyt wiele. I teraz nie brakuje krytyków Prezydenta, oskarżeń postronnego. Zazwyczaj są to bardzo podobne monologi zwykłych ofiar wojny informacyjnej, czyli łatwowiernych telewidzów, którzy nie czytają dobrych ukraińskich gazet. Niedawno spotkałem takiego i nie mogłem przerwać jednym tchem wygłoszonej mowy postronnego biczownika. Tacy ludzie kochają swoją rolę patetycznych tragików i radośnie przyjmują narkotyk emocjonalnego teatru politycznego. Inni są nadmiernie zatroskani gromadzeniem osobistego majątku i odrywają się od ulubionego zajęcia, aby spojrzeć na kolejną polityczną krzątaninę i patriotycznie wyrzucić zawsze winnym demokratom i patriotom. I znowu krach iluzji, znowu winni patrioci i Prezydent, znowu oszukany Ukrainiec będzie lżył władzę tonem obrażonego postronnego… Nie chcą Ukraińcy zmieniać natury, bo politycy zachwalają elektorat i siebie. Ostatnia kropla dziegciu rozwiała wątpliwość w koniecznej potrzebie Ukraińców doskonalenia się w czynie. Stało się coś, od czego ja, i zapewne wielu takich jak ja, czują się niewymownie ciężko zdradzonymi i znieważonymi w bezmyślny i bezwstydny sposób w imię niezrozumiałych iluzji czy wezwań do jedności. Z roku na rok wszystko złowieszczo i niezmiennie powtarza się w różnych formach i przejawach, skracając życie Ukraińcom. Przykład niedawny. Na uroczystym odsłonięciu pomnika Wiaczesława Czornowiła w Iwano-Frankiwsku przedstawiciel z Ługańska rozpoczął przemówienie znośnym ukraińskim i z pewnym wysiłkiem, zrozumiałym jak na mieszkańca zrusyfikowanego regionu, mógł kontynuować, ale poprosił szanowny wiec o pozwolenie mówienia po rosyjsku — rzekomo nie ma różnicy… I tłum, ten, który bliżej centrum, chórem i głośno zakrzyczał: „Mów! Nie ma różnicy!” Lepiej by milczeli grobowym milczeniem. Mówca, jakby zmieszany, jeszcze kilka razy powtórzył: „Przecież nie ma różnicy!”, a tłum przybliżonych — znowu to samo: „Mów. Nie ma różnicy!” Spojrzałem na kilka znajomych twarzy i zobaczyłem, jak chowają oczy, a zdziwiony niezwykłą dla Zachodu reakcją mówca zmieszał się i jakoś pospiesznie zakończył powitanie. Czy ma prawo Ukrainiec, obywatel Ukrainy, z łatwością i jakąś obojętnością pozwalać na naruszenie konstytucyjnego prawa języka państwowego, choć na sekundę odstępować od ojczystego języka — rzekomo nie szkoda ścierpieć dla spokoju i iluzji jedności? Dlaczego ten scenariusz raz po raz podświadomie opanowuje nami w czasie wielkich emocji i bierze górę nad szacunkiem do samego siebie i rozsądkiem? I to nie tylko słabość wzburzonego tłumu. Niedawno w Radzie Najwyższej przy rozpatrywaniu kandydatury premiera pan Jechanurow otrzymał od deputowanego Pawła Mowczana słuszną uwagę dotyczącą obowiązkowości mówienia w języku państwowym. Kandydat później poprawił się, ale z repliką, że robi to dla Mowczana. Pomyślało się gorzko, że nie Ukraińcom potrzebny jest urzędniczy ukłon w stronę języka ukraińskiego, a jednakowo wszystkim obywatelom — to norma Konstytucji, bez wykonania której premier nie pozbędzie się maski postronnego. Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk z ŚLADAMI NASZYCH WYSTĄPIEŃ

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn