Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

«NIE UZNAWAĆ TEJ WALKI MOŻE TYLKO OTWARTY WRÓG»

Слово Просвіти, №41 за 2005 рік

STANOWISKO Problem uznania UPA na szczeblu państwowym komentuje Mychajło KOSIW, deputowany ludowy Rady Najwyższej Ukrainy. — 6 października na sesji Rady Najwyższej postawiono pytanie o wniesienie do porządku obrad projektów ustaw o uznaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii za stronę walczącą w II wojnie światowej — za siłę narodowowyzwoleńczą, która walczyła o samodzielne, niepodległe państwo ukraińskie. Takich projektów jest pięć, w tym mój. Tylko za tym, aby ta kwestia została wniesiona do porządku obrad, zagłosowało jedynie 130 deputowanych z 450, z których składa się Rada Najwyższa. Ten skład Rady Najwyższej zademonstrował, że nie jest to ukraińska polityczna siła ustawodawcza, nie jest to ukraiński polityczny organ ustawodawczy. Przecież głównym hasłem żołnierzy UPA była zasada: „Zdobędziesz państwo ukraińskie albo zginiesz w walce o nie!”. No i ginęli — w bojach, a potem w GUŁAG-ach, na Syberii. I teraz, kiedy państwo ukraińskie zostało zdobyte, nieuznawanie tej walki oznacza nieuznawanie legitymizacji istnienia ukraińskiego niepodległego państwa. To jest jednoznaczne. Współczesny ukraiński parlament nie jest ukraiński. Deputowani nie chcą o tym nawet rozmawiać. Boli mnie świadomość tego. — Zatem nie ma żadnej nadziei, że przed wyborami parlamentarnymi ta kwestia ruszy z martwego punktu? — Wiecie, dużo o tym myślę w ciągu ostatniej dekady. I pisałem, i mówiłem, i różne projekty układałem. Zatem tę kwestię, jeśli już mowa o międzynarodowych normach prawnych, trzeba rozwiązywać na podstawie konwencji haskiej, zawartej jeszcze w 1907 roku w Hadze, o normach prowadzenia wojny i o tym, kto może być uznany za stronę walczącą. Te zasady obowiązują w międzynarodowych stosunkach prawnych. Patrzcie, nikt nawet słowem nie wspomina, że afgańscy mudżahedini prowadzili okrutną wojnę, a ta wojna rzeczywiście była okrutna. Ale przecież walczyli oni na swoim terytorium, o swoje niepodległe państwo, i dlatego istnieje rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ, która uznaje tę wojnę za narodowowyzwoleńczą, a radzieckich żołnierzy, którzy rzekomo mieli jakąś szlachetną misję — za okupantów. Jeśli chodzi o UPA — sytuacja jest taka sama. Tutaj są cztery zasady. Jeśli są to zbrojne pospolite ruszenia, które otwarcie noszą broń, mają otwarty program walki, mają dowództwo, które odpowiada za działania wojskowe tych pospolitych ruszeń, czyli nie jest to zbieranina, nie jest to banda, a ludzie, którzy walczą pod odpowiednim dowództwem, jeśli mają wyraźnie zaznaczone znaki, które odróżniają ich od innych, to te formacje zbrojne uznaje się za stronę walczącą. UPA była regularną armią, armią bez państwa. Miała swojego głównodowodzącego, generała-chorążego Romana Szuchewycza, postawiła sobie za cel walkę o ukraińskie niepodległe samodzielne państwo. Miała swój mundur. Co więcej, walczyła pod niebiesko-żółtym sztandarem, a głównym znakiem na czapkach żołnierzy UPA był tryzub. A przecież to są dzisiaj konstytucyjne (konstytucyjne!) symbole państwa ukraińskiego — i niebiesko-żółty sztandar, i tryzub. Zatem nieuznawanie tej walki może tylko otwarty wróg. Nie ma co ukrywać, że są tacy obywatele, którzy pogodzili się z istnieniem państwa ukraińskiego, bo musieli się pogodzić. Ale rzecz w tym, że w duszy go nie uznają i wciąż pielęgnują nadzieję na odrodzenie związku — czy to będzie JEWP, czy „słowiańska jedność”. I ci ludzie przeszkadzają w podejmowaniu ważnych decyzji państwowych. Powstaje pytanie: a do kiedy Ukraina będzie wysyłać takich ludzi do swojego najwyższego organu ustawodawczego? Czy ta kwestia może zostać rozwiązana? Może. Jakieś trzy miesiące temu wysłałem do Prezydenta swoje zapytanie poselskie, w którym zaproponowałem, aby rozwiązał tę kwestię dekretem. A może to zrobić, dbając o pokój, spokój, zgodę w społeczeństwie. Powiedzmy, mógłby to być dekret z okazji obchodów 60. rocznicy zakończenia II wojny światowej, w którym obok uhonorowania weteranów armii radzieckiej byłoby powiedziane o uznaniu UPA. I to byłoby już więcej niż pół sukcesu. Oczywiście, trzeba, żeby przyjął to organ ustawodawczy, ale gdyby był ten dekret, jestem pewien, że o wiele łatwiej byłoby przeprowadzić tę kwestię przez Radę Najwyższą. A jedyne, co mówi nasz Prezydent, to: ach, podajcie sobie ręce. Jak może do tego dojść? Chociaż, ostatecznie, żołnierze UPA nie mają nic przeciwko żołnierzom armii radzieckiej, przecież oni z nimi nie walczyli, walczyli przeciwko oddziałom karnym NKWD, KGB, „strybkam” itd. Ale Bohater Związku Radzieckiego, generał Iwan Herasymow, który kieruje weteranami armii radzieckiej, to człowiek, który urodził się gdzieś w głębi Kraju Ałtajskiego, a dopiero po wojnie osiedlił się na Ukrainie. Oczywiście, to wszystko jest mu obce. I nie będzie wyciągał ręki. I nie dziwię mu się — przeszedł zupełnie inną szkołę. I niedawno w gazecie (w gazecie Rady Najwyższej „Hołos Ukrajiny”!) oświadczył: „My zwyciężyliśmy”, bo mieliśmy Stalina i partię komunistyczną. Jeśli do dzisiaj żyje takimi ideami, to jak można go wzywać, aby wyciągnął rękę do tych, którzy teraz kierują stowarzyszeniami żołnierzy UPA? Zapisała Łesia TKACZ. ZIEMIA KOZACKA. Dokończenie. Początek na s. 1. Pierwszy przykład pokazaliśmy, spotykając się na wspólnej Radzie. Dziękuję wam za to. Dzisiaj spełniło się pragnienie wielu hetmanów, wielu pokoleń Ukraińców, którzy latami marzyli, by zobaczyć kozactwo jako jedną wielką siłę. Wiem — nie było to łatwe. Komuś przyszło przekroczyć własne ambicje, komuś — dawne urazy. Wy, panowie atamani, zrobiliście wielką i szlachetną rzecz dla Ukrainy — odtąd ukraińskie kozactwo będzie jedną całością. W naszym braterstwie nie będzie starszych i młodszych. Każdy kozak i każda kozacka wspólnota będą oceniani według swoich czynów. Każda z organizacji musi odnaleźć się w naszych zjednoczonych wysiłkach. Będziemy dążyć do jedności stopniowo, ale nieubłaganie. Jesteśmy europejskim narodem, który chce żyć w Zjednoczonej Europie. Rodzinie jej narodów jesteśmy gotowi przynieść nasze niepowtarzalne doświadczenie wolności i demokracji. Odrodzenie ukraińskiego kozactwa to unikalne połączenie europejskiej demokracji z naszymi tradycjami wolności i demokracji. Państwo będzie robić wszystko, aby ukraińskie kozactwo... NIE MILCZĘ! Podczas uroczystego wiecu z okazji obchodów zwycięstwa w II wojnie światowej przy obelisku Sławy w Iwano-Frankiwsku członkowie organizacji młodzieżowej Kongresu Ukraińskich Nacjonalistów zorganizowali akcję protestacyjną pod hasłem „OUN-UPA — UZNANIE PAŃSTWOWE!”. Wasyl Popowycz, przewodniczący młodzieżowej referentury KUN, zastępca przewodniczącego organizacji miejskiej KUN: — Jesteśmy za uznaniem UPA, bo to armia, która rzeczywiście walczyła o ukraińską niepodległość przeciwko dwóm zaborcom — niemiecko-faszystowskim i radzieckim esbekom, którzy szli przez Ukrainę jak Tatarzy, palili ukraińskie wioski... Dlatego żądamy sprawiedliwości historycznej. I będziemy o to stać do końca.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn