Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

O KINIE I NIE TYLKO…

Слово Просвіти, №42 за 2011 рік

Walentyna SYDORUK, przewodnicząca Ilicziwskiej „Proświty”, laureatka Międzynarodowej Nagrody im. Walentyna Michajluka Przyszłość Ukrainy rozstrzygać się będzie w sferze kultury. Iwan Dziuba Usłyszałam z ust Prezydenta o zamiarach władz zreformowania kultury. Obserwuję „reformy” w dziedzinie oświaty, medycyny, gospodarki, rolnictwa, przeżegnałam się i powiedziałam słowami swojej babci (niech jej Królestwo Niebieskie będzie): „Panie, zachowaj, ocal i prowadź!” A co ja mówię: pani Hermanowa dobrze wie, jak tę kulturę „zokultural­niać” — zniszczyć związki twórcze, bo działały w czasach sowieckich, a w ich miejsce stworzyć nowe (zapewne ogniwa partii biało-niebieskiej). Nie wolno zapominać, że nad wyjałowieniem ukraińskiego w naszej kulturze pracuje cała armia. To wyśmiewano ludziom Serdiuczkę, to puszczano w obieg słowo „szarawarszczyna” o negatywnym zabarwieniu, to wprowadzano Halloween do książki „Święta mojej Ojczyzny”, to bezczelnie fałszowano wyniki narodowego głosowania w telewizyjnym projekcie „Wielcy Ukraińcy”, wreszcie pogardliwie odrzucano pamiątki na Euro 2012 — Sputnika i Harnyniu. Kogo obchodzi, że nasza śpiewna wieś dziś milczy? Pracy nie ma, klub zamknięto, w bibliotekach kurzy się „Historia WKP(b)”. A samogon — obok… Nie wymaga dowodów fakt, że życie społeczne odbija się właśnie w środkach masowego przekazu. Człowiek postrzega procesy i wydarzenia, które zachodzą w państwie i społeczeństwie, przez pryzmat mediów i odczuwa potężny wpływ prasy, telewizji, radia, działalności wydawniczej. Nieprzypadkowo media uważa się za czwartą władzę po ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. To one właśnie kształtują opinię publiczną, tworzą tło polityczno-prawne oraz wyobrażenia o dozwolonym i zakazanym, moralnym i amoralnym. Co zatem czytają, słuchają i oglądają nasi obywatele? Jak media kształtują obywatelską postawę Ukraińców? Mamy 0,5% gazet ukraińskojęzycznych, jedną książkę na każdego Ukraińca. Trudno znaleźć książkę dla nastolatka. W telewizji nie ma audycji o języku, porad dla rodziców dotyczących wychowania dzieci, rozmów z pisarzami, propagowania ukraińskiej piosenki. Co zatem zaszło? Telewizja przekształciła się w ciągłe ток-show. Znudzili wszystkich cyniczni politycy, glamourowe życie towarzyskie, obnoszenie się z zbytkiem przed milionami ograbionych przez „bojowników” z korupcją obywateli Ukrainy, rozpusta, nadmierne apetyty „gwiazd”, dalekich od moralnych cnót. Jeden taki „gwiazdorski” i bezczelny, sam taki i owaki piosenkarz, jakimś cudem trafił do jury show w poszukiwaniu wykonawców. W Dniepropetrowsku odbywa się casting. Wykonawca dopiero zaintonował: „Rodzima matko moja”, gdy nasz „gwiazdor” nagle aż zakrztusił się pogardliwym śmiechem. Oczywiście, przecież trzeba śpiewać po rosyjsku albo po angielsku! Gdzie wśród tych „bohaterów” wzory do naśladowania? Gdzie są te moralne zasady, którymi żył nasz naród przez stulecia? Pojęcia godności, honoru, szlachetności, przyzwoitości powinni wyjaśniać dzieciom nie tylko rodzice i nauczyciele. Są dziś ludzie, którzy swoim uczciwym życiem i duchowością zachowują podstawy moralności. Lecz o nich nie mówi się w ukraińskiej telewizji. Zamiast tego wbijają nam do głowy, jacy jesteśmy nikczemnym narodem, bo wszędzie morderstwa, rabunki, gwałty — aż zaczyna zaskakiwać. Od dawna znana jest ludowa mądrość: „Nazwij człowieka dziesięć razy »świnią« — sam w to uwierzy”. Jednak najbardziej martwi mnie dramat ukraińskiej kinematografii. Kino to ważna część kultury, która wychowuje patriotów, dodaje sił wszystkim: od maluchów po ludzi w podeszłym wieku. W latach 90. pamiętam jeszcze pewne wysiłki na rzecz ochrony kinematografii: o tym temacie dyskutowali ukraińscy reżyserzy, aktorzy, kwestię wysłuchano na posiedzeniu Rady Najwyższej. Jednak od kilku lat już o tym nie mówią. 9 września —

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn