Strona · s. 2strona oryginału ↗
PATRIOTO? ZAUWAŻASZ...
Слово Просвіти, №42 за 2011 рік
Petro ANTONENKO Zdjęcie autora
Czernihowskie obwodowe zrzeszenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki otrzymało pismo od zarządu mienia komunalnego rady obwodowej, w którym informuje się działaczy Proświty, że w najbliższym czasie planuje się ich eksmisję z wynajmowanego lokalu przy ul. Worowskiego 10. Ten budynek, jak czytamy w piśmie, zaplanowano przekazać w najem obwodowemu zarządowi architektury i urbanistyki, gdyż urzędnicy od architektury nie mają gdzie prowadzić seminariów i przechowywać archiwów. Jako pretekst do eksmisji sugeruje się również długi z tytułu czynszu, które w końcu nie są aż tak wielkie. Biuro obwodowej „Proświty” mieści się w wspaniałym zabytkowym dworku, zbudowanym w 1906 roku. Jest to jeden z najlepszych zabytków architektury cywilnej miasta. Budynek przekazano w użytkowanie „Proświcie” jeszcze na początku lat 90. ubiegłego wieku, za prezydenta Leonida Krawczuka i przy życzliwym wsparciu ówczesnego szefa obwodu Wałentyna Melnyczuka. Od tamtej pory ten przytulny dom, podobnie jak biuro obwodowego Ruchu, obecnie UNP, stał się centrum skupiającym siły narodowo-demokratyczne. Lista tych, których przygarnął, jest niemała. W budynku „Proświty” mieści się jej biblioteka. Są tu unikalne wydania, wydrukowane w ukraińskiej diasporze — książki, czasopisma, których nie ma w żadnej bibliotece miasta i obwodu. Podarowali je działaczom Proświty przedstawiciele zagranicznego ukraiństwa. Dlatego do biblioteki chętnie przychodzą studenci, wykładowcy, naukowcy. W tych murach pracują redakcje dwóch gazet obwodowej „Proświty”: dobrze znana na Ukrainie „Siwerszczyna”, jedno z najstarszych i najpopularniejszych wydawnictw Ruchu i „Proświty”, które w grudniu obchodzić będzie 19-lecie, oraz „Biła chata”, gazeta do czytania domowego, która ukazuje się już od 14 lat. Na drugim piętrze od 12 lat działa proświtańska galeria sztuki twórców ludowych „Kruti schody”. Wokół domu Proświty skupiają się czasopismo „Siwerjanśkyj litopys”, Związek Literacki „Czernihów” i jego czasopismo „Literaturnyj Czernihów”, obwodowa „Mołoda Proświta”, kozactwo, „Płast”, działa klub prasowy. Wszystkiego nie sposób wymienić. Działacze Proświty, którzy przebywają tu za rządów wszystkich czterech prezydentów, widzieli już niejedno. Nic dziwnego, na piękny budynek w samym centrum miasta od dawna ostrzą sobie zęby. Niejednokrotnie chcieli się tu wprowadzić, biorąc w najem, a nawet wykupując go, filie banków, różne struktury biznesowe. Przed sprzedażą dom chroni to, że jest zabytkiem historii i kultury, który chroni państwo. Od przyjezdnych najemców też Bóg uchronił. I oto kolejna próba. Obwodowa „Proświta”, struktura niekomercyjna, praktycznie nie posiadając środków, mimo wszystko sporo zainwestowała w ten budynek, przyciągając sponsorów, ludzi nieobojętnych na wszystko, co ukraińskie. Kiedy czernihowscy działacze Proświty otrzymali go w najem, strach było tu wchodzić. Wcześniej było tu muzeum tak zwanej sławy komsomolskiej. Po nim budynek wewnątrz zamienił się w prawdziwą ruinę. Długo oczyszczano go z portretów komunistycznych wodzów, w tym katów Ukrainy, z propagandowego śmiecia, komunistycznych haseł, napisanych z jakiegoś powodu wprost na podłodze. Dziś to przytulny dom, który radośnie wita działaczy Proświty i patriotów. I oto ci patrioci, zdaniem lokalnych urzędników, muszą wyprowadzić się na ulicę. Naciągane jest również powoływanie się na długi z tytułu czynszu. One rzeczywiście okresowo powstają i w końcu są spłacane, ale ich przyczyna jest znana. Co roku „Proświta” musi z walką domagać się włączenia do wykazu podmiotów korzystających z ulg w czynszu. Podobnie jak otwarte przed dwoma laty proświtańskie Centrum Kulturalno-Artystyczne „Inter-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
