Strona · s. 12strona oryginału ↗
WSZYSTKIE RZĄDY PRZEZNACZAJĄ NA KULTURĘ JEDYNIE OKRUCHY
Слово Просвіти, №45 за 2008 рік
Litwa nie jest w stanie finansować realizacji wszystkich litewskich projektów artystycznych. Wszystkie rządy, a mieliśmy ich już sporo, przeznaczały na kulturę, jak zwykle, jedynie okruchy ze stołu obficie zastawionego. Jesteśmy bardzo zadowoleni, że projekty Związku Pisarzy wspiera litewskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Tam z entuzjazmem popierają naszą inicjatywę rozwijania dwustronnych stosunków z białoruskimi pisarzami. Dobrze wiemy, że obecne białoruskie władze nie wspierają białoruskich twórczych projektów i zamierzeń artystycznych. Wiemy także, że reżim zamknął Związek Pisarzy Białorusi i wyrzucił go z lokalu. Jednak dzięki naszym wspólnym wysiłkom w 2006 roku Związek Pisarzy Białorusi został odnowiony w Wilnie, gdzie skutecznie działa. Ponieważ na Białorusi ograniczono wolność słowa, wielkim osiągnięciem są dwujęzyczne, trójjęzyczne zbiory poezji, wydawane na Litwie, — swoisty dowód na to, że wolność twórczości artystycznej może się przejawiać także na sąsiedniej ziemi. Tylko w tym roku na Litwie ukazała się antologia białoruskiej poezji w języku białoruskim i litewskim oraz zbiór poetycki Olesia Riazanowa „Polowanie w rajskiej dolinie”, a w Klubie Pisarzy w
W Wilnie odbyła się prezentacja obu tych książek. Dzięki współpracy z Litwą i aktywnej działalności Związku Pisarzy Litwy w 2006 roku w Wilnie obchodzono stulecie gazety „Nasza Niwa”, w Nidzie zorganizowano plenerowe spotkanie białoruskich, polskich i litewskich poetów i artystów, a utwory powstałe w tym czasie zebrano w trójjęzycznym almanachu „Słowa i kolory”. Tego samego roku pod koniec września otwarto plenerową wystawę obrazów, przybyli również artyści z Białorusi. Ekspozycję, która działała przez dwa tygodnie w sali wystawowej w centrum Wilna, mogli podziwiać mieszkańcy i goście naszej stolicy. W tym roku wystawa cieszyła się zainteresowaniem odwiedzających miejską bibliotekę publiczną w Panevėžysie. Celem plenerów jest także wydawanie poszczególnych książek na podstawie wyników pracy innych dwujęzycznych wydawnictw, organizowanie wędrownych wystaw prac artystów z sąsiednich krajów, poprzez upowszechnianie demokratycznych idei, co z pewnością ma pomóc Białorusinom w stworzeniu społeczeństwa obywatelskiego. Dlatego w tym roku na początku czerwca zorganizowano kolejny plener poetów i fotografów z Litwy, Białorusi, Polski i Ukrainy w Druskiennikach. Utwory artystów czterech państw — poetów i fotografów, nad którymi pracowali w Druskiennikach, wkrótce zostaną przedstawione w czterojęzycznej książce, gdzie twórczość każdego poety tłumaczona jest na trzy języki. Prezentację tego almanachu planujemy na połowę listopada i prawdopodobnie przybędą na nią pisarze z wszystkich trzech sąsiednich krajów, uczestniczący w plenerze druskiennickim. Realizujemy również inne ciekawe, perspektywiczne projekty. „Akademia wolności słowa” — wspólny ze Związkiem Pisarzy Białorusi cykl przedsięwzięć: spotkania z białoruskimi pisarzami, konferencje, seminaria, festiwale, konkursy. Ponieważ działalność Związku Pisarzy Białorusi na ojczystej ziemi jest ograniczona, pewne idee zostaną urzeczywistnione w ramach tego projektu. Europejski Uniwersytet Humanistyczny w Wilnie, na którym studiuje także białoruska młodzież, organizuje spotkania z białoruskimi poetami i historykami, prowadzi cykl kulturoznawczy „Klub rozmów literackich”. W każdym spotkaniu uczestniczy jeden litewski pisarz. Umożliwiamy także studenckiej młodzieży zapoznanie się z białoruskim i litewskim słowem artystycznym. Tak więc tej wiosny ogłoszono konkurs dla białoruskich studentów na temat „Ładzina Peleda, Wacław Łastouski i ich współcześni”. Najlepsze prace zostaną nagrodzone podczas uroczystego wieczoru litewskich i białoruskich pisarzy w Kownie. Następnie ukażą się one jako oddzielne dwujęzyczne wydania. Choć ten rok jeszcze się nie skończył, mamy już plan wspólnej pracy na kolejne lata. Byłoby bardzo dobrze, gdyby wraz z przedstawicielami innych krajów w forum „Słowo bez granic” uczestniczyli przedstawiciele Polski i Ukrainy. Uważam, że nasze drukowane almanachy dwu- i czterojęzyczne powinny być zaprezentowane społeczeństwom tych krajów. Oczywiście miło byłoby zorganizować ich prezentację na Białorusi, ale to chyba niemożliwe. Jednak co do ukraińskich artystów, uczestników druskiennickiego pleneru, to w ich aktywności nie wątpię, i jeśli Związek Pisarzy Ukrainy będzie im sprzyjał, to almanach czterojęzyczny, który obecnie przygotowywany jest do druku, będziemy mogli zaprezentować nie tylko w Wilnie, ale także w Kijowie.
Biruté JONUŠKAITĖ, wiceprezes Związku Pisarzy Litwy. Z wystąpienia na II Międzynarodowym Forum Pisarskim
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
