Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

GWIAZDZISTY ŚWIAT PIEŚNI LUDOWEJ

Слово Просвіти, №45 за 2008 рік

Wieczór twórczy Łarysy Dediuch w Domu Nauczyciela po raz kolejny potwierdził niewyczerpane możliwości jej głosu, który oczarowywał słuchaczy podczas koncertów śpiewaczki w różnych krajach świata. Laureatka międzynarodowych konkursów Łarysa Dediuch sporo koncertowała: więcej za granicą, mniej — na Ukrainie. Wszak wiele czasu i serca poświęca obecnie pracy dydaktycznej w Narodowej Akademii Muzycznej im. P. I. Czajkowskiego, gdzie sama kiedyś studiowała w klasie profesorów, ludowych artystów Ukrainy Kławdiji Radczenko i Serhija Basztana. I nie tłem, ani literacką oprawą koncertu były wiersze Niny Szawarskiej — poetki, która przez cały wieczór przebywała na scenie obok śpiewaczki, swoim lekkim i jednocześnie wyważonym słowem pomagała jak najlepiej zrozumieć talent, samą istotę śpiewaczki. Hanna KOZACZENKO, członkini zarządu Ukraińskiego Funduszu Kultury Śpiewaczka dotknęła strun bandury — i rozbrzmiały ukraińskie pieśni współczesnych kompozytorów i naszych klasyków, a potem genialne opracowania M. Łysenki i A. Kos-Anatolskiego tych ludowych arcydzieł, które poruszają już nie od jednego stulecia. Dawna historia szewczenkowskiego „Płaczu Jarosławny” przybliżyła się do nas w śpiewie Łarysy Dediuch, a potem jakby zaszumiały nowe kalinowe gaje wspomnieniem o zmarłych w wyniku Hołodomoru, gdy zabrzmiał utwór młodego kompozytora W. Kyjanyci. I głosu jej było ciasno pod sklepieniem Domu Nauczyciela, on jakby rozsuwał ściany i otwierał sufit, sięgając wysokości nad Kijowem i znajdując drogę-lot w październikowy gwiazdzisty bezmiar. Tak serce, pełne uczuć, drży w piersiach. Dramatyczny talent aktorki pokazał się w pieśniarskim arcydziele I. Pokłada i D. Łucenki „Jak ja kocham cię”. Krucha delikatność głosu wyrastała ufnie i niespiesznie, a potem sięgnęła niebios tak przejmującą i przenikliwą tragiczną siłą, że mimo woli zniknęło wszystko realnie widzialne, a inne wymiary otworzyły się przed tymi, którzy słuchali Łarysy Dediuch. Antyczna tragedia i jeszcze dawniejsza odrębność Człowieka od jego Stwórcy obnażyła się poprzez liryczną pieśń i stało się jasne, że naprawdę Miłość porusza Słońce i inne gwiazdy. Jej bandura brzmiała po ziemsku prosto, potem jakby stawała się harfą, gdzie zamiast strun — słoneczne promienie, a sama krucha postać śpiewaczki upodabniała się do małego błękitnego anioła, który zszedł na scenę Domu Nauczyciela. Kiedy Łarysa Dediuch ustąpiła miejsca swojej młodej uczennicy Saszy Bohdan, ona już na swojej bandurze kontynuowała kosmiczny wymiar koncertu. Dziewczyna zagrała „Pieśń wiatru” R. Hrynkiwa, a sala jakby płynęła w medytacji, cicho kołysząc się na ciepłej fali, dopóki rozmawiały ze sobą dzwony odległych prawosławnych świątyń ze złocistymi chmurkami. Ta muzyczna etiuda naszego młodego rodaka już zasiliła skarbiec muzyki ukraińskiej i światowej. Dalej były wesołe śpiewy: Tetiana Czaban i Jurij Hajur — konserwatoryjni uczniowie Łarysy Dediuch — przywrócili widzów w realia wesołych pieśni ludowych. Wszak opiewaną w ludzie „chatę z łobody” w kontekście tego koncertu odbierano również symbolicznie. Ci, którzy bliżej znają rodzinę Łarysy Dediuch, nie mogą nie zauważać, że duchowa odrębność od niewesołych realiów naszego społeczeństwa jest po części wymuszona. Wszak to właśnie państwo stwarza nieznośne warunki dla utalentowanych artystów, a jednocześnie, na śmiech, wspiera poniżający dla wizerunku Ukrainy brak smaku. Jednak wesołe, pełne życia uczennice znów zaprosiły na scenę ulubioną wykładowczynię. Teraz nawet wykwintny w bogactwie prawdziwego ludowego haftu jej strój koncertowy nastrajał na ulubione pieśni. Rozweselił w tym czasie wesel „Dynia biała toczy się” w opracowaniu M. Łysenki. Ale „Cztery woły pasę ja” (tę pieśń Łarysa Dediuch zadedykowała Marii Stefiuk) znów rozdarła serca. I myślało się: jak ta przyjazna, uśmiechnięta, utalentowana śpiewaczka przejęła od Marii Zańkoweckiej głęboką tragiczność ukraińskiej kobiecej duszy? Prawdziwa sztuka zawsze oczyszcza duszę i dodaje siły, by pokonywać ziemskie próby. Wieczór twórczy laureatki międzynarodowych konkursów Łarysy Dediuch wzburzył wiele dobrych uczuć i myśli, i chciało się spotykać ze śpiewaczką znowu i znowu. Być może zaprosi ją do pracy opera i ona się zgodzi (jeśli puszczą uczniowie), wtedy będziemy słyszeć ją częściej. Udało się dowiedzieć, że wśród najbliższych koncertów autorskich Łarysy Dediuch — występ w Muzeum Sztuki imienia Bohdana i Warwary Chanenków, „kijowskim Luwrze”, który przygotowuje się do obchodów 90-lecia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn