Strona · s. 15strona oryginału ↗
TRADYCYJNA KULTURA
Слово Просвіти, №45 за 2008 рік
Wzniesiona w Jaworowie chata-grażda stanie się swoistym amuletem sztuki ludowej, muzeum ludowego rzemiosła artystycznego, uosabiając najlepsze ludowe tradycje artystyczne przeszłości oraz ich związek ze współczesnością. Będą tu funkcjonować warsztaty szkoleniowo-pokazowe snycerstwa, hafciarstwa, tkactwa (wyrób koców-liżników), artystycznej obróbki metalu (mosiężnictwo), pisankarstwa, salon-sklep, muzeum liżnikarstwa i inne. Projekt „Huculska grażda” przewiduje przebudowę działających muzeów — literacko-krajoznawczego Łesi Ukrainki oraz sztuki ludowej Huculszczyzny, a także zagospodarowanie zagród-muzeów dynastii snycerzy Szkriblaków i Korpaniuków oraz muzeum pamięci Okuniewskich. Centrum „Huculska grażda” stawia sobie za cel popularyzację ukraińskiej sztuki ludowej oraz rozwiązanie najbardziej palącego problemu — zapewnienie mistrzom ludowym stałych zarobków i ochrony socjalnej. Dlatego dla zachowania i rozwoju sztuki ludowej potrzebne jest wsparcie państwa. Nie mniej ważne jest przeciwdziałanie sprowadzaniu z zagranicy i sprzedaży na Ukrainie wyrobów niskiej jakości. Huculska grażda, zasłużonej mistrzyni twórczości ludowej Ukrainy Hanny Kopylczuk, Wasyliny Romanczyk, przeprowadzono dziesięć plenerów (1997—2007) wspólnie z katedrą tkaniny artystycznej Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki (z inicjatywy docenta Zenowija Szulhy). Współpraca mistrzyń ludowych z profesjonalnymi artystami spowodowała prawdziwy renesans huculskiego liżnika. Obecnie stosuje się nowe wzory i kolory, wyłącznie naturalne barwniki. Petro Łosiuk i Wasyl Korpaniuk przeprowadzili na bazie Jaworowskiej Szkoły Ogólnoukraińskie seminarium z tkactwa artystycznego (2001) oraz Ogólnoukraińską konferencję naukowo-praktyczną wspólnie z Lwowską Narodową Akademią Sztuki „Współczesna sztuka ludowa Ukrainy: teoria i rzeczywistość” (2002). Dorośli i dzieci prezentowali dorobek jaworowskich artystów w Ukraińskim Domu w Kijowie jako uczestnicy ogólnoukraińskiej akcji „Sztuka jednej wsi”, a uczniowie prezentowali Jaworowską Szkołę w Centrum Kultury Ukrainy w Moskwie, w Baia Mare i Syhocie (Rumunia) i wszędzie zdobywali wysokie oceny. Jednym z najważniejszych czynników zachowania i rozwoju tradycji ludowych jest proces nauczania i wychowania w placówkach oświatowych. Jaworowska szkoła huculska jest dobrze znana na Ukrainie. Dla nauki historii Huculszczyzny, przyrody, gospodarki, sztuki ludowej regionu, folkloru, tradycji, zwyczajów wydano 23 książki, czasopisma „Szkoła Huculska” i inne. Doświadczenie edukatorów Huculszczyzny w zakresie wykorzystania regionalnego komponentu etnograficznego wdrażane jest na Bojkowszczyźnie, Wołyniu, Naddnieprzu, Podolu, Polesiu, Słobożanszczyźnie, Taurydzie oraz w innych regionach Ukrainy. Ponieważ na zajęcia techniczne przeznaczono tylko godzinę tygodniowo, trudno oczekiwać, że uczniowie opanują umiejętności i nawyki z zakresu rzemiosła artystycznego. Przykro, że rzadkością stało się uczniostwo w warunkach domowych. Jak więc przygotować młode pokolenie mistrzów ludowych? Wydział oświaty Kosowskiej Rejonowej Administracji Państwowej (naczelnik Wołodymyr Kozmenczuk) inicjuje utworzenie na bazie Jaworowskiej Szkoły obwodowej szkoły-kolegium ludowego rzemiosła artystycznego. Biorąc pod uwagę warunki startowe we wsi Jaworów (zasoby pracy — mistrzowie autentycznej sztuki ludowej, ludowe rzemiosło artystyczne, głębokie korzenie narodowych tradycji artystycznych, muzea, dostępność transportowa, unikalne środowisko naturalne itp.) projekt „Jaworowskie centrum artystyczno-turystyczne „Huculska grażda” jest dość perspektywiczny. I to inspiruje mistrzów ludowych.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
