Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Na 90-lecie Domu-Muzeum Tarasa Szewczenki

Слово Просвіти, №45 за 2018 рік

Olha KARPENKO, starszy pracownik naukowy Literacko-Memoriałowego Domu-Muzeum Tarasa Szewczenki. Biografia muzeum rozpoczynała się od pomiarów domu dokonanych przez Fedora Tytarenkę w 1923 r., wniosku znanego artysty, profesora Wasyla Kryczewskiego o tym, że „warto byłoby urządzić dom Szewczenki na „Kozim Błocie” z czytelnią, muzeum itp.”, pierwszej tablicy pamiątkowej z 1925 r., przeprowadzenia remontu i przekazania Akademii Nauk. Wielu wybitnych naukowców przyłączyło się do tworzenia muzeum: Fedir Ernst, Mychajło Nowycki, Wołodymyr Pokalczuk, Serhij Jefremow, Ołeksa Nowycki, Pawło Fyłypowycz. Pod kierownictwem Kryczewskiego dom wyremontowano, według jego projektu artystycznego zbudowano pierwszą ekspozycję. Kierownictwo naukowe sprawował uczony-archiwista, szewczenkoznawca Wołodymyr Mijakowski, który został pierwszym dyrektorem muzeum. Dom-muzeum, z jego legendarnymi twórcami, przebogatą historią, unikalnymi eksponatami, pamiątkami, rzadką posiadłością od samego początku stał się wzorem, a czasem i donatorem, dla wielu placówek muzealnych Ukrainy. Na jubileusz otwarto wystawę „Domowi-Muzeum Tarasa Szewczenki — 90 lat. Strony historii” (25 października—30 listopada br.). Wystawa jubileuszowa to unikalna okazja, by dotknąć niełatwego losu muzeum, jego rarytasów. Są to zarówno materiały naszej kolekcji funduszowej, jak i eksponaty przekazane w swoim czasie do Narodowego Muzeum Tarasa Szewczenki, oraz rarytasy uratowane w czasach II wojny światowej przez dyrektora muzeum Andrija Tereszczenkę i przekazane przez UVAN (USA) do zbiorów Instytutu Literatury im. T. Szewczenki NAN Ukrainy. W tych eksponatach zawarta jest historia tworzenia muzeum: od badania domu Żytnyckiego przez Fedora Tytarenkę, budowy pierwszej ekspozycji, czasów niemieckiej okupacji aż po dzień dzisiejszy. To pełna poświęcenia praca pokoleń muzealników, poczynając od Wołodymyra Mijakowskiego, plejady uczonych Wszechukraińskiej Akademii Nauk, artystów. Nasze eksponaty — znów w muzeum. Pierwsze wydanie „Kobziarza” Tarasa Szewczenki z 1840 roku jest obecnie nadzwyczajną rzadkością. Oryginalne kijowskie fotografie poety, wykonane przez jego przyjaciela Iwana Hudowskiego w Kijowie w 1859 r. Akwarela Szewczenki „Portret junkra”, która została podarowana Domowi-Muzeum przez pisarza Jurija Dold-Mychajłyka, akwaforta „Wirsawia”, którą Szewczenko przedkładał na tytuł akademika. Ciekawe plany budowlane domu Żytnyckiego autorstwa Fedora Tytarenki, pierwsza ekspozycja Domu-Muzeum Tarasa Szewczenki na projektach graficznych Wasyla Kryczewskiego, rzadkie fotografie z lat 1920—40., obraz muzeum w dziełach artystów różnych epok. Każdy eksponat ma swój los. Tak na przykład płótno Serhija Jerżykiwskiego „Portret ojca Szewczenki” (1928) z pierwszej ekspozycji muzeum zostało utracone w latach wojny, a znalezione przez prostego radzieckiego żołnierza na ruinach Królewca. 25 października 2018 roku odbyła się Międzynarodowa konferencja naukowo-praktyczna, poświęcona 90-letniemu jubileuszowi Domu-Muzeum Tarasa Szewczenki. Zebrało się szerokie i reprezentatywne grono uczonych, badaczy z instytutów akademickich, uczelni wyższych, muzeów Ukrainy, Baszkortostanu, Tatarstanu, Nowosybirska (Rosja). Poruszono szereg problematycznych kwestii szewczenkoznawstwa, odbyły się dyskusje. Operatywnie ukazał się drukiem zbiór „Materiały Międzynarodowej konferencji naukowo-praktycznej, poświęconej 90-leciu Literacko-memoriałowego domu-muzeum Tarasa Szewczenki”. A dni jubileuszowe trwają. Zarówno w święto, jak i w dni powszednie przychodzą do muzeum ludzie. To — szczególny świat obok zurbanizowanego Majdanu Niepodległości, cząstka mieszczańskiego życia XIX wieku, cząstka Szewczenkowego Kijowa. 90 lat temu, 10 listopada 1928 roku, otworzyło się pierwsze muzeum Tarasa Szewczenki. Właśnie tutaj, w mieszkaniu kijowskiego mieszczanina Iwana Żytnyckiego na Kozim Błocie, mieszkał Taras Szewczenko w 1846 roku. Niezwykły los przypadł temu domowi. Przeżył on gorączkowe wyrównywanie zboczy Starego Kijowa pod imperialny rangier i gorączkę zabudowy miasta „lepszymi domami”, wytrzymał wir rewolucyjnych wydarzeń, straszliwy pożar Chreszczatyka jesienią 1941 roku, kiedy ogień podchodził pod same ściany, lata hitlerowskiej okupacji, grymasy gigantomanii budownictwa okresu sowieckiego i postsowieckiego. Wiele widziała posiadłość przez długie lata. Uświęcony imieniem Kobziarza, dom ocalał, bo strzegły go niebo i ludzie. Bądźmy razem! PRENUMERATA—2019 PRENUMERATA—2019 Koszt prenumeraty Koszt prenumeraty

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn