Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

OBUDZIĆ MIŁOŚĆ DO SWOJEGO

Слово Просвіти, №49 за 2005 рік

Proświta w Mariupolu wkrótce obchodzić będzie setną rocznicę istnienia. Obecnie proświtianie starannie zbierają materiały do napisania historii swojego oddziału. Pierwsza jego część — „PROŚWITA” W MARIUPOLU: PIERWSZA POŁOWA XX WIEKU” — jest już gotowa do druku. Każdy proświtianin jeszcze raz i jeszcze raz przegląda swoje domowe archiwa, pracuje w magazynach bibliotecznych, przegląda roczniki gazet minionych lat, aby znaleźć choćby jeden epizod, w którym mowa o miejscowej „Proświcie”, jej sprawach i ludziach. Czasem trafiają się materiały, które mają znaczenie nie tylko lokalne, ale i ogólnoukraińskie. Byłoby grzechem nie podzielić się tym materiałem z czytelnikami „Słowa Proświty”. Gdzieś w 1918 roku do Mariupola nadeszło kilka egzemplarzy broszurki „Co ma robić „Proświta” na wsi”. Jeden egzemplarz tego wydania zachował się u działacza mariupolskiej „Proświty” Mykoły Rudyka. Książkę opracował i napisał do niej przedmowę Hnat Chotkiewycz — znany pisarz, aktor, pedagog, historyk sztuki, aktywny działacz „Proświty” od czasu jej założenia na Podnieprzu. Przytoczymy kilka fragmentów wstępu do proświtiańskiego wydania z 1918 roku, zachowując osobliwości stylu i pisowni tamtych czasów. Sądzę, że czytelnicy nie tylko z ciekawością wsłuchają się w głos, który dociera do nas z głębi minionego stulecia, ale też znajdą coś pouczającego dla siebie i dla pracy społecznej. „Tak poruszył się naród, rzucił się do »Proświty«: tu i tam zakładają się nasze towarzystwa, nasza nadzieja. Sami, bez „kazionnych” zapomóg, z inicjatywy samego narodu — i w tym wielki sens. Ale założyć »Proświtę« to jeszcze za mało, trzeba ją postawić jak należy, trzeba zrobić tak, by spełniała swoje zadanie, i to jak najlepiej, by istotnie była »Proświtą«... TRZEBA WRÓCIĆ DO PIEŚNI OJCÓW SWOICH, A TĘ MOSKIEWSKĄ ŁAPONINĘ WYRZUCIĆ, JAK ŚMIECI, Z CHATY. Zadaniem kółka będzie więc obudzić miłość do swego. ...Teraz trzeba oświecać lud, pokazywać mu drogę, że jest Ukraińcem, by znów nie zabłądził na inną drogę i nie zabłąkał się na jakieś dwieście–trzysta lat. A do tego służą czytanie, te publiczne zebrania z wcześniej przygotowanymi programami, odczyty, dobre książki — oto główna praca. ...Każdemu członkowi „Proświty” starajcie się powierzyć jakąś pracę. Choćby małą — byle go przyciągnąć do sprawy. I w tym okaże się rozum rzeczy — oto kiedy zdoła każdemu dać zajęcie, rozpoznać, do czego kto jest zdolny, zainteresować. ...I wszędzie musi „Proświta” być na pierwszym planie, wszędzie musi pokazywać drogę, dawać początek. Wtedy i u nas, tak jak w Galicji, stanie się najbardziej szanowanym towarzystwem, do którego wszyscy zwracają się z miłością. ...Kiedy praca tak się ułoży — wtedy »Proświta« będzie naprawdę siać oświatę. Nie mówcie, że nie ma u was ludzi, z kim pracować — to wszystko próżne. Ludzie się znajdą, byle tylko zdołali dać impuls, zapalić. A do tego trzeba samemu płonąć. Płonąć miłością do rodzinnego kraju, pragnieniem dobra dla niego i dla swego narodu. Wtedy od twego ognia zapalą się i inni...” z Pawło MAZUR, nauczyciel, m. Mariupol

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn