Strona · s. 7strona oryginału ↗
I WEDŁUG WIARY WSZYSTKIM NAM BĘDZIE DANE
Слово Просвіти, №52 за 2005 рік
W KULUARACH RADY NAJWYŻSZEJ — Jaka jest Państwa opinia o istniejących projektach ustawy o językach… Zdjęcie I. Pyłypenki Lilija Hryhorowycz: Dzisiaj musimy pisać projekty wspierające język ukraiński. A jeśli chodzi o te, które już zaproponowano — jeśli zawężają one wpływ języka ukraińskiego, to oczywiście nie będę za nimi głosować. Stepan Chmara: Jest tam bardzo wiele projektów ustaw, które próbują przeforsować ideę dwujęzyczności. Jestem temu kategorycznie przeciwny. Ponieważ byłem w grupie tych, którzy dołożyli wszelkich starań, aby nasz artykuł 10 Konstytucji brzmiał tak, jak brzmi, gdzie jedynym językiem państwowym na całym terytorium Ukrainy uznaje się ukraiński. I kwestia jakiejkolwiek dwujęzyczności pod żadnym pozorem nie powinna być stawiana, bo jest to sprzeczne z Konstytucją i naszym bezpieczeństwem narodowym. Ponieważ kwestia języka to kwestia wielkiej polityki. Bo nie chodzi tu o to, że ograniczane są prawa tych, którzy nie władają językiem ukraińskim: na Ukrainie wszyscy mają możliwość opanowania języka ukraińskiego. A ten, kto idzie do służby państwowej, musi władać językiem państwowym. Jest to ogólnie przyjęta zasada na całym świecie. Czy można sobie wyobrazić, że we Francji, w Niemczech, w Ameryce czy w Hiszpanii urzędnik idzie do służby państwowej i nie zna odpowiednio języka francuskiego, niemieckiego, angielskiego czy hiszpańskiego? To absurd. Tam takie coś nie może mieć miejsca. To tylko u nas jest możliwe. Dzieje się to mimo wszystko z winy wyższego kierownictwa państwowego, które powinno robić wszystko, aby przestrzegano 10 artykułu Konstytucji. Wiecie, gdyby istniała taka pryncypialna postawa, to myślę, że dawno już te prowokacje i spekulacje na gruncie kwestii językowej odeszłyby w przeszłość. Serhij Sobolew: Uważam, że mamy dzisiaj obowiązującą ustawę, która nie jest wykonywana. Przy czym niewykonywana w 50 %. Musimy wykonywać tę ustawę, która jest, finansować ją z budżetu, tworzyć odpowiednie warunki i myślę, że wszystko będzie w porządku. A to, co się teraz dzieje, to zawsze zdarza się przed wyborami, kiedy próbuje się rozegrać czynnik języka rosyjskiego lub Rosji i myśli się, że w ten sposób zbierze się swoje procenty. Zobaczcie, do czego dokomunizowała się partia komunistyczna, już ledwo zbiera nieco ponad 4 % głosów. To samo czeka innych awanturników, którzy próbują budować swoją politykę na Ukrainie poprzez podsycanie problemów narodowościowych. — Jak charakteryzują Państwo mijający rok? L. H.: Ten rok zapamiętam na całe życie, ponieważ podnieśliśmy się z kolan i ruszyliśmy. Nie wiem, skąd wzięła się iluzja, że wszystkie zmiany miały nastąpić natychmiast? Nasza czwarta władza, o wolność słowa dla której tak walczyliśmy, czasami robi — czy z własnej woli, czy z przymusu — jakąś niezrozumiałą preferencję dla społeczeństwa. Cały czas słyszę od dziennikarzy: jesteście rozczarowani? Minęło sto dni — zaczęło wam się żyć lepiej? A ja myślę, a gdyby ktoś zapytał rolnika: wczoraj zasiałeś ziarno — już dzisiaj wyrosło? To powiedzieliby, że człowiek, który o to pyta, nie jest fachowcem, nie zna okresu wegetacji roślin. To dlaczego mamy uważać za fachowego dziennikarza tego, który po 100 dniach pyta, czy zaczęło żyć się lepiej? Mówię to wszystko po to, że wolnością słowa również trzeba umieć się posługiwać, ponieważ wolność słowa może prowadzić do raju, a może i do piekła. I po tym ogromnym uniesieniu wolność słowa zaczęła sama wpędzać ludzi w depresję. Bo choć Prezydent u nas jest ludowy, to jednak parlament — antyludowy, wybrany w 2002 roku za pomocą zasobów administracyjnych, samorząd lokalny — antyludowy, z wyjątkiem, być może, poszczególnych regionów, system sądowniczy — antyludowy. Powstaje pytanie: czy można dokonać cudu przy takim braku demokratycznej pionowej struktury władzy? Przez 75 lat budowaliśmy „świetlaną przyszłość”, a skończyliśmy na kartkach na towary pierwszej potrzeby. Przez 14 lat mieliśmy dwóch Leonidów: Makarowycza i Danyłowycza, — i skończyliśmy w 2003 roku na listach najbardziej skorumpowanych krajów. Czyli przez 90 lat cud się nie zdarzył. Dlaczego więc doprowadziliśmy ludzi do tego, że po 100 dniach zaczęli oczekiwać cudu?! Chociaż cud mimo wszystko się zdarzył. My, Ukraińcy, udowodniliśmy światu, że dobro zwycięża zło. W związku z tym chcę wszystkim życzyć, aby ten okres niepowtarzalnego czasu, tej epoki, do której szliśmy wiekami i którą przeżyliśmy, był z nami zawsze jako amulet, jako świętość, która stoi w ołtarzu, i pomagał, i inspirował, i chronił. S. Ch.: Mijający rok? Przede wszystkim to wielki rok — rok ukraińskiej rewolucji, rok, w którym naród ukraiński zademonstrował swoją potencjalną siłę, udowodnił, że może, potrafi bronić swojego honoru i godności. Bo właśnie chodziło o honor i godność, kiedy władza przekroczyła już wszelkie granice upokarzania naszych obywateli i nie chciała liczyć się z tym prawem, które jest zapisane w Konstytucji: że jedynym źródłem władzy na Ukrainie jest naród ukraiński. I właśnie to, co działo się podczas wyborów prezydenckich, sprowokowało rewolucję, która stała się wielkim skokiem w rozwoju świadomości społecznej. Chciałbym, aby władza zawsze pamiętała tę lekcję, obecna również, bo widzimy, że nie zawsze to sobie uświadamiają. Rewolucja nie była po to, by przyprowadzić i posadzić w gabinetach tych, którzy tam obecnie siedzą — ludzie bronili zupełnie innych zasad, naród bronił swojego prawa. I władza powinna rozumieć, że jest najmitą narodu, a nie naród najmitą władzy. Trzeba o tym zawsze pamiętać. Dlatego rok był bardzo nieprosty, bardzo niełatwy, ale był to sławny rok ukraińskiej rewolucji demokratycznej. S. S.: Ten rok był decydujący w jednym: zwyciężyliśmy wszyscy razem, udowodniliśmy, że jesteśmy wolnym narodem, narodem, który dąży do wartości europejskich. — Państwa życzenia dla czytelników „Słowa Proświty”. L. H.: Chcę życzyć wiary — wiary w siebie, w swoje siły, w swoich bliskich, w swój naród, bo wiara kruszy kamienie, powiedziano w Piśmie Świętym. I według wiary wszystkim nam będzie dane. S. Ch.: Chcę złożyć życzenia z okazji świąt noworocznych i bożonarodzeniowych, życzyć dobrego nastroju, aktywności, poczucia humoru. I bycia bardzo uważnym — nie dać się oszukać różnym hipokrytom-miłośnikom narodu. Jest to bardzo ważne, zwłaszcza w przededniu niezwykle odpowiedzialnych wyborów, zarówno do organów samorządu lokalnego, jak i do Rady Najwyższej, bo od tego będzie zależeć dalszy rozwój Ukrainy, jaka ona będzie: czy ukraińska, czy po prostu ukraińskim terytorium, gdzie gospodarować będą nie-Ukraińcy. Takie niebezpieczeństwo istnieje. Dlatego nie trzeba patrzeć na zewnętrzne atrybuty i piękne obietnice, a trzeba zaglądać do środka, trochę podrapać — kto jest kim, czy piękne słowa odpowiadają czynom. Bo będzie wiele prób oszustwa. Dokonują ich ci, którzy mają bardzo dużo pieniędzy (nawiasem mówiąc, te pieniądze z reguły zostały ukradzione narodowi ukraińskiemu). Dlatego wzywam do czujności, rozsądku. Nasze społeczeństwo mimo wszystko doskonali się, staje się bardziej doświadczone, dlatego mam nadzieję, że dokona właściwego wyboru. I chcę przypomnieć, że obecnie — tak się złożyło — jedyną poważną polityczną siłą ukraińską jest Ukraińska Partia Ludowa. S. S.: Dla czytelników życzenie jest jedno — aby słowo „Ukraina” zawsze wymawiali z dumą, niezależnie od wszystkiego. Jedno — róbmy wszystko, aby nasi przewodnicy czuli, że doszli do władzy tylko dzięki narodowi. Zapisała Lesia TKACZ
Wspieranie rozwoju i poszerzanie obszarów funkcjonowania języka ukraińskiego należy do wiodących kierunków działalności Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”. A jeśli przejrzeć „Słowo Proświty” z 2005 roku, to bodaj najbardziej drażliwym i najczęściej omawianym na stronie „Język jedyny” tematem był projekt ustawy lidera SPO O. Moroza, który przewiduje nadanie językowi rosyjskiemu statusu języka urzędowego. Dlatego nieprzypadkowo staraliśmy się wyjaśnić, co myślą na ten temat deputowani ludowi? Na nasze pytania odpowiadają Lilija Hryhorowycz (frakcja „Nasza Ukraina”), Stepan Chmara (UNP), Serhij Sobolew (PRP).
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
