Strona · s. 15strona oryginału ↗
WOŁODYMYR RUNCZAK: PRÓBA SAMOANALIZY
Слово Просвіти, №52 за 2005 рік
WSPÓŁCZEŚNI KOMPOZYTORZY Niedawno w murach Narodowej Filharmonii Ukrainy, przy wsparciu Narodowego Wszechukraińskiego Związku Muzycznego oraz spółki akcyjnej „Bankomzwjazok”, odbył się wieczór autorski kompozytora Wołodymyra Runczaka, podczas którego w wykonaniu wybitnego muzyka, zasłużonego artysty Ukrainy, laureata międzynarodowych konkursów Pawła Feniuka zabrzmiały utwory: sonata nr 1 „Passio-ne”, symfonia „Pasje według Władysława” (partię fortepianu wykonał Wołodymyr Woronczuk), suita nr 2 (Ukraińska) „Trzy utwory folklorystyczne”, quasi-sonata nr 2 „Muzyka o życiu”, próba samoanalizy oraz suita nr 1 „Portrety kompozytorów”, stworzone przez autora na akordeon. Niepowtarzalność, oryginalność i wielowymiarowość talentu twórcy, w którym dążenie do odnowienia języka muzycznego, stylistyki oraz wnoszenia w sztukę muzyczną świeżych, interesujących idei harmonijnie łączy się z czysto narodowym pierwiastkiem folklorystycznym. Wszystko to, wraz z filigranową techniką, subtelnym wyczuciem muzyki i bezgranicznym artyzmem utalentowanego wykonawcy, zmusiło, delikatnie mówiąc, nie do końca przyzwyczajoną do śmiałych nowinek i wynalazków współczesnej sztuki publiczność do wstania z miejsc przy głośnych oklaskach, które płynnie przeszły w burzliwe owacje. Pomimo ogromnego sukcesu i światowego uznania, którymi mogą pochwalić się chyba tylko takie tuzy współczesnej szkoły kompozytorskiej Ukrainy, jak Myrosław Skoryk, Wałentyn Sylwestrow i Jewhen Stankowycz, w życiu Wołodymyr Runczak okazał się przyjemnym i sympatycznym człowiekiem, interesującym rozmówcą oraz erudycyjnym muzykiem, który subtelnie, ze znawstwem rozprawia o koncepcji własnej twórczości oraz roli sztuki muzycznej we współczesnym życiu. — Jak wiadomo, Pana, Wołodymyrze, zainteresowania twórcze są dość szerokie — od tworzenia muzyki na orkiestrę symfoniczną i kameralną, chór, po cykle utworów instrumentalnych i wokalnych. Proszę powiedzieć, dlaczego w program tego wieczoru autorskiego weszły kompozycje właśnie na akordeon solo i w akompaniamencie fortepianu? — Tak naprawdę nie ma w tym nic dziwnego, gdyż moja ciernista droga w przyswajaniu podstaw sztuki muzycznej zaczynała się od nauki gry na akordeonie. Później, będąc już studentem Konserwacji Kijowskiej w klasie akordeonu, zdobyłem również wykształcenie dyrygenckie, a następnie postanowiłem poświęcić się twórczości kompozytorskiej i ukończyłem wydział kompozycji tej samej uczelni. Już wtedy w moim dorobku były utwory, które po prawie dwudziestu latach zapomnienia otrzymały najwyższe nagrody na wielu międzynarodowych konkursach kompozytorskich i wykonawczych współczesności. Taki los spotkał „Suitę ukraińską” na akordeon, później przemianowaną przeze mnie na „Trzy utwory folklorystyczne”, które mieli Państwo okazję usłyszeć na koncercie autorskim. W 2003 roku na Międzynarodowym Konkursie w Polsce (m. Sanok) utwór ten otrzymał Grand Prix. Obecnie, można powiedzieć, repertuarowymi stały się kompozycje z suity nr 1 „Portrety kompozytorów”, których pierwszym wykonawcą na wielkiej scenie był Paweł Feniuk. Właśnie dla tego wspaniałego muzyka w 2003 roku napisałem „Muzykę o życiu”, próbę samoanalizy (quasi-sonata nr 2). — O ile mi wiadomo, oprócz twórczości kompozytorskiej zajmuje się Pan bezpośrednio organizacją zakrojonego na szeroką skalę projektu „Nowa muzyka na Ukrainie”, gdzie w wykonaniu zespołu o tej samej nazwie, którego jest Pan kierownikiem artystycznym i głównym dyrygentem, można usłyszeć interesujące przykłady współczesnej sztuki muzycznej. — Dzięki własnej inicjatywie, wsparciu Narodowego Wszechukraińskiego Związku Muzycznego, któremu przewodzi legendarna postać rodzimej sztuki Anatolij Tymofijowycz Awdijewski, oraz wsparciu takich organizacji jak niemiecki „Instytut Goethego w Kijowie”, „Francuskie Centrum Kultury”, szwajcarska „Pro Helvetia”, ambasady Szwecji, Norwegii, Estonii, Finlandii, Polski, udało się stworzyć ten projekt. W jego ramach, obok przykładów muzyki zagranicznej, które nie były u nas wcześniej wykonywane, brzmią
Zdjęcie O. Ceacury część utworów współczesnych ukraińskich kompozytorów. Jest mi bardzo miło, że każdy z takich koncertów zbiera pełne sale słuchaczy, a także odznacza się wzmożoną uwagą prasy i telewizji. Najwyraźniej Ukraińcom nie jest obojętny los współczesnej kultury muzycznej. — Tak, to rzeczywiście miłe, mimo tych trudnych warunków, w których zmuszona jest przetrwać rodzima sztuka... — Niestety, na Ukrainie, w związku z niestabilną sytuacją ekonomiczną, współczesną ukraińską muzykę słyszy się z każdym rokiem coraz rzadziej. W rzeczywistości każdego roku w konserwatoriach kraju dyplomy odbierają dziesiątki młodych kompozytorów, których nazwiska większości pozostają nieznane. I w tym nie ma winy tylko państwa i jego kierownictwa. Przeważająca większość młodych artystów, znalazłszy się za murami konserwatorium, z reguły od razu wstępuje do Związków Kompozytorów, a potem długo i cierpliwie czeka na swoją kolej... Moim zdaniem minęły te czasy, kiedy ktoś coś musi ci dać tylko dlatego, że uważasz się za genialnego. Sprawa leży w twojej osobistej inicjatywie, w dążeniu do spełnienia się jako artysta i zrobienia czegoś ważnego, przede wszystkim na korzyść państwa i ludzi. Właśnie dlatego uważam i zawsze, ku zdziwieniu kolegów, tak uważałem, że nie tytuły i zasługi zdobią osobowość, a te wysokie osiągnięcia w sztuce, które można zapisać na konto tego czy innego kompozytora i wykonawcy. U nas, niestety, póki co w kręgach artystycznych zachowała się ta nieco, moim zdaniem, przestarzała system oceny twórczych zasług artystów, czego na przykład nie ma u zagranicznych sąsiadów. — Niedawno otwarcie o tym oświadczył znany rockman Ołeh Skrypka, który publicznie odmówił przyjęcia nadanego mu tytułu zasłużonego artysty Ukrainy. — Mamy nadzieję, że z czasem sztuka będzie tworzona tylko dla sztuki, a nie dla jakichś dóbr materialnych i korzyści. — Ciekawie, Wołodymyrze, kto spośród współczesnych kompozytorów jest Pana idolem? — Ja, jak każdy muzyk, wychowywałem się na arcydziełach światowej klasyki J. S. Bacha, W. A. Mozarta, L. Beethovena... Spośród współczesnych ukraińskich kompozytorów, bliskich mi, mogę wymienić M. Skoryka, J. Stankowycza, „wczesnego” W. Sylwestrowa, spośród rosyjskich — A. Pärta, S. Gubajdulinę, zagranicznych — P. Bouleza, K. Stockhausena. Każdy z tych artystów, nie zważając na niechęć współczesnych i zakazy minionych reżimów totalitarnych, pozostawał wierny sobie i swoim ideałom. Minął czas i ich nazwiska uznał cały świat, wznieśli się po prostu na nieosiągalną wysokość. A gdzie teraz są ci ukraińscy i rosyjscy muzycy, którzy ślepo przestrzegali norm i statutów minionej władzy radzieckiej i otrzymywali za to tytuły oraz różnego rodzaju nagrody? Zatem prawdziwy artysta nigdy nie powinien lękać się problemów i trudności, które stwarza mu życie, wszak nałożone jest na niego przez Pana Boga wysokie i odpowiedzialne zadanie — służyć sztuce. — I na zakończenie rozmowy, proszę powiedzieć, jakie ma Pan plany na przyszłość? — Planuję przeprowadzić w grudniu serię koncertów w Charkowie, Moskwie, Ługańsku z podobnym do wspomnianego wieczoru autorskiego programem i z takim samym składem wykonawców. Również w następnym sezonie moim celem jest stworzenie ciekawych projektów wspólnie z Instytutem Polskim na Ukrainie, Instytutem Goethego, ambasadami Finlandii i Rosji, które, mam nadzieję, odbędą się w salach koncertowych stolicy i wielu miast Ukrainy. — Dziękujemy za ciekawą rozmowę. Sukcesów Panu w dalszym życiu twórczym i wielu świeżych oraz jasnych pomysłów! Stronę przygotowała Ołeksandra TYMOSZCZUK. AFISZ. Nieubłaganie szybko dobiega końca rok 2005. Te ostatnie dni w przededniu świąt, jak zawsze, wydają się najtrudniejsze — tyle spraw i problemów, które koniecznie trzeba załatwić, rozwiązać przed początkiem Nowego Roku. Aby w tym codziennym wirze wydarzeń nie zagubiło się tajemnicze uczucie oczekiwania na święta z choinkami, jasnymi zabawkami, szampanem i koniecznie jasnymi nadziejami na przyszłość, Teatr Opery i Baletu, Filharmonia oraz inne sale koncertowe Kijowa w tych ostatnich siedmiu dniach oferują mieszkańcom i gościom stolicy ciekawą ofertę koncertową: W Narodowej Filharmonii Ukrainy 30 grudnia odbędzie się zamykający ten rok koncert z udziałem gościa z Japonii Izumi Goto (fortepian), która wykona w akompaniamencie „Kijowskiej Orkiestry Kameralnej” pod batutą artysty ludowego Ukrainy Romana Kofmana kompozycje J. Haydna, W. A. Mozarta, A. Schnittkego. Rzeczywiście świąteczny w ostatnich dniach 2005 roku zapowiada się repertuar Narodowej Opery Ukrainy im. T. H. Szewczenki: 29 grudnia o 19.00 odbędzie się „Noworoczny koncert Straussa”, gdzie w wykonaniu orkiestry symfonicznej Narodowej Opery Ukrainy pod batutą zasłużonego działacza sztuki Ukrainy Hermana Makarenki zabrzmią popularne utwory J. Straussa: uwertury, walce, marsze z „Zemsty nietoperza”, „Pragnienia śpiewu”, „Polki wiejskiej”, „Barona cygańskiego” itd. Miłośników gatunku operowego teatr zaprasza 30 grudnia o 19.00 na spektakl „Carmen” nieśmiertelnego autora G. Bizeta. Wśród wykonawców opery tacy znani śpiewacy, jak artysta ludowy Ukrainy Ołeksandr Wostriakow, artystka ludowa Ukrainy Tetiana Anisimowa, zasłużona artystka Ukrainy Iryna Semenenko, zasłużony artysta Ukrainy Petro Pryjmak, Ołeh Syczow i inni. Tradycyjnie 31 grudnia w przededniu Nowego Roku o 12.00 i 19.00 odbędzie się czarujący balet niezapomnianego mistrza muzyki klasycznej P. I. Czajkowskiego „Dziadek do orzechów”. Jaskrawość baśniowej fabuły, barwność dekoracji, niezrównana różnorodność kostiumów i postaci obok nieziemskiego piękna muzyki i bezbłędnego wykonania przedstawicieli baletu jest w stanie zachwycić i przenieść w tę niepowtarzalną atmosferę Noworocznego święta każdego widza. Kompozytor, dyrygent i działacz muzyczno-społeczny Wołodymyr RUNCZAK — wybitna postać w życiu współczesnej ukraińskiej sztuki muzycznej. Jest on bodaj jedynym artystą, przedstawicielem, że tak powiem, młodego pokolenia muzyków, którego twórczość znana jest nie tylko na Ukrainie, ale i daleko poza jej granicami — w Niemczech, Francji, Rosji, Polsce. Jego utwory drukują tak prestiżowe wydawnictwa świata, jak „4’33” (Niemcy), „Agenda edizioni musicali Bologna” (Włochy), „Sordino” (Szwajcaria), biblioteka chóru kameralnego „Kijów”, nagrywają firmy fonograficzne: „Aurophon”, „Stadt Witten” (Niemcy), „Cambria” (USA). Co więcej, Wołodymyr Runczak jest znanym propagatorem współczesnej twórczości muzycznej, z inicjatywy którego na Ukrainie po raz pierwszy zabrzmiały poszczególne kompozycje orkiestrowe kompozytorów-klasyków XX wieku: E. Varèse’a, A. Weberna, L. Nono, D. Szostakowicza.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
