Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału

Pawło MOWCZAN: „OPIERAĆ SIĘ NA ROZUMNEJ I CZYSTEJ SILE!”

Слово Просвіти, №78 за 2000 рік

Współczesność wymaga od nas, byśmy byli zjednoczeni w swoim dążeniu do budowy państwa, byśmy byli świadomi tego, że naród – to nie tylko wspólnota, to przede wszystkim siła, która potrafi bronić swoich interesów. Wiele mówi się o tym, że ukraińska „Proświta” powinna być bardziej aktywna, bardziej znacząca. Wiele mówi się o tym, że należy ją wspierać, by była ona silną, narodową, ukraińską organizacją. W. Jaszczuk, W. Jakowlew, W. Hry-Kow, K. Tynczenko, O. Słuczenko, O. Jeremczuk i inni ogłaszali, że należy ją wspierać, w gromadzeniu środków, by móc realizować swoją działalność – prawa, zadania do Proświty, odpowiedzialne sekrety pracy w „Proświcie”. L. Mesterczuk zwrócił uwagę na to, że ukraińska „Proświta” musi pracować, by nadawać znaczenie. I oto w Kijowie – na donieckiej płaszczyźnie władzy, szowinizmu oraz ukraińskiego, w tym. Niestety, w tym procesie, kiedy, przy, przy, włączając się w to, w tym prawa narodowe, mniejszości, w tym siła, rozczarowują się – w tym, jaka socjalna nagroda. Przykładem może być proces, prowadzony przez ukraińską „Proświtę”. Ale w tym, przy, czym, państwo ukraińskie nie postępuje, by nam nie było trudniej, dążyć do na swojej ziemi – będziemy walczyć, swoje słowo, swoją kulturę, swoją ziemię – swoją godność. A dla tego potrzeba jednoczyć wszystkie siły narodowo-patriotycznego ukraiństwa. My zawsze zajmowaliśmy się „Proświtą”, to było – jednym z głównych zadań naszej organizacji. Też za gramem, w walce. Duże oczekiwania, by do tej – pod – utwierdzić w klasie narodowo-patriotycznej siły. Każdy krok trzeba prowadzić, akty, w tym – pokonywając swoją trwogę. W przemowie, w studiu w Kijowie, w imieniu Wszechukraińskiego towarzystwa „Proświta”, na odległość deputat Ukrainy, Ołeksandr Ławrynowicz. W relacji, w wniesieniu sprawy ukraińskiego narodowego odrodzenia, zjednoczenia duchowego, osobowo naszej państwowości, głową ukraińskiej „Proświty”, profesorem P. Mowczanem za głosowanie. Oraz też twierdzenie do prezydenta Ukrainy, na podtrzymanie rady B. Ołeksienka, do organów miejscowej władzy, o potwierdzenie państwowej mocy. Ukraińska „Proświta” żyje, działa. Mykoła NESTERCZUK — W ciągu mijającej dekady powstały dziesiątki partii narodowo-demokratycznych. Niestety, nie stały się one siłą, która mogłaby zmienić całą sytuację w państwie. Jeśli będziemy mówić o problemach narodowych w oderwaniu od politycznych, to sprawa nie ruszy z miejsca i tak będzie dopóty, dopóki nie zdołamy na wszystkich szczeblach władzy mieć swoich ludzi. Samorządność to wtedy, gdy wola większości decyduje o wszystkim, gdy opozycja ma prawo do głosu i odpowiednich reakcji. Dopóki nie będziemy mieli harmonijnej relacji władza — opozycja i odwrotnie, to będziemy mieli to, co mamy, według powiedzenia Ł. Krawczuka. Dlaczego tak aktywnie zachodzą takie zmiany, takie transformacje w społeczeństwie i właśnie we władzy? Dlaczego procesja referendalna zbliża się teraz do szczytu w parlamencie? Dlaczego to, co narzucono społeczeństwu, chcą zrealizować?! A po to, by osiągnąć absolutną kontrolę w państwie, by nie było żadnej opozycyjnej myśli — czy to prawicowego nurtu narodowego, czy lewicowego społecznego. To nie ma znaczenia. Głównym celem jest to, żeby jej nie było! I dlatego władza dąży do zmian kadrowych, jak to szybko stało się w Charkowie. Do wyborów przygotowuje się partia władzy, wcześniej była to NDP, a teraz SDPU(o). Dzisiaj jest ona znacznie poważniejsza i bardziej zmutowana. Mówię o istocie problemu, żebyśmy ją zrozumieli. Bo organizacje społeczne nie mają dzisiaj miejsca w procesie legislacyjnym, bo nie posiadamy zdolności prawnej w wyborach. Organizacje społeczne zostały wykluczone z procesu wyborczego. To był największy błąd naszych partyjnych radykałów. Głosowali za tym, by organizacje społeczne nie brały udziału w wyborach, nawet te organizacje społeczne, które liczą sto i więcej tysięcy członków. A w tamtym czasie były dwie takie — „Proświta” i RUCH. Mieliśmy prawo brać udział i wpływać na wybory na wszystkich szczeblach. Absolutyzowano pojęcie partii bez zrozumienia tego, że partie nie dadzą pożądanego rezultatu. A dzisiaj widzicie, jak narzuca się myśl, że system większościowy jest najlepszy — dlatego, że daje możliwość nowobogackim wykupić wszystkie głosy. Wybory uzupełniające pokazały, że można wpływać tylko pieniędzmi, i dlatego mówię o stanie politycznym na Ukrainie, żeby było jasne, jak należy działać. Mam na myśli obecną sytuację. Należy skoordynować działania i uderzyć w jeden punkt. Obecnie jest to wsparcie rządu Wiktora Juszczenki, który nie pozwala oligarchom rozkradać Ukrainy. Mamy niezwykle poważnego przeciwnika, który uformował się w ciągu ostatnich pięciu lat. Wcześniej byli lewicowi i prawicowi, a teraz pojawiła się trzecia siła polityczna. Usuwa ona z pola politycznego prawicę narodową, bo jest ona najpoważniejszym oponentem. Jest im niepotrzebna. Chcą pozostać, wykorzystując model finału wyborów prezydenckich: Symonenko i przedstawiciel władzy. Symonenko jest im potrzebny, my jesteśmy niepotrzebni. Stosowane są wszelkie technologie, żeby nie doszło do najważniejszego — konsolidacji na prawym skrzydle. Dlatego, kiedy pytacie, dlaczego nie ma prawicy w strukturach władzy wykonawczej obwodu charkowskiego, to zrozumiałe, że jej nie będzie dopóty, dopóki nie skonsolidujemy się i nie pokażemy, że jesteśmy siłą. Prowokują nas do pojedynczych, sporadycznych akcji, powiedzmy, wybicia szyb, obicia fizjonomii i tak dalej. A wszystko to z bezradności. I pokazują na nas, że nie jesteśmy zdolni do niczego więcej. Właśnie to będą nam narzucać! Widzę dzisiaj jedną możliwość rozwiązania problemu — to skonsolidować się już teraz. Na Ukrainie jest pięć potężnych organizacji społecznych. Rzecz jasna, że prawo o wyborach nie zostawi miejsca organizacjom społecznym. Zatem trzeba dołączyć do jakiejś siły politycznej. Oczywiście, że musi to być siła narodowa, blok narodowo-demokratyczny, uformowany wokół W. Juszczenki — on dzisiaj jest chyba jedynym, który może scementować wszystkie prawicowe odłamki, które pozostały: trzy RUCHy, cztery URP... Listę kontynuujcie sami. A oponenci przygotowują się do wyborów. Pierwszy blok — Unia Demokratyczna, Ukraina Pracownicza; drugi blok — partie pracy, emerytów, „Solidarność”, „Odrodzenie Regionów” — to wszystko tworzy się po to, by tą pięścią nas dobić. Mają wielkie zasoby finansowe, przekupują naszych ludzi. Z powodu biedy nie możemy zebrać się wszyscy wielką siłą, powiedzmy, w Kijowie i zademonstrować swoją potęgę. A tam działają pieniądze. Wiemy to doskonale. Jakie są perspektywy przy takim układzie sił w Radzie Najwyższej? Przy ogólnej liczbie trzystu deputowanych stu pięćdziesięciu to kandydaci większościowi, którzy zostaną przekupieni (przykłady z wyborami uzupełniającymi to potwierdziły), stu pięćdziesięciu — wybieranych przez oligarchów. Wszystko dzieje się przy absolutnej kontroli administracyjnej. Nie ma dla nas miejsca, wyprą nas, jeśli się nie zjednoczymy! Trzeba mówić o konsolidacji w kwestiach językowych, kulturowych i religijnych. To jest to, co stawia się u podstaw zjednoczenia politycznego. Błąkając się po partiach, w ogóle pozostaniemy poza sferą wpływu politycznego. Nawet w takiej liczbie, jaką mamy, nie przejdziemy. Wtedy nie będziemy mieli nic. Nie pozwolą nam zaskarżyć żadnego ataku przeciwko ukraińskości. Zarząd Główny „Proświty” podjął decyzję o przeprowadzeniu w drugim dniu po zjeździe Ogólnoukraińskiego Wiecu z pięcioma organizacjami społecznymi, aby dać przykład, że społeczeństwo się jednoczy. Do tego czasu obowiązkowo wprowadzimy legitymacje członkowskie. To ten sam bilet partyjny, gdzie obowiązkowa jest rejestracja, obowiązkowe rozpowszechnianie, mnożenie naszych komórek w szkołach, placówkach oświatowych, wszędzie, a nam pozwala na to kolegium Ministerstwa Oświaty i Nauki Ukrainy. Nasze komórki mogą działać wszędzie i trzeba z tego skorzystać. Musimy to robić! Główna sprawa na Słobożanszczyźnie, tak jak we Lwowie, jest narodowa, bo nawet we Lwowie władza lokalna niczego nie może rozwiązać sama. Będzie to możliwe wtedy, gdy odpowiednie siły będą działać w Radzie Najwyższej. Takie są prawa demokracji. I cokolwiek by nie robił I. Dracz, nie może odebrać licencji tym, którzy rozpowszechniają antyukraińskie materiały. Nie ma do tego prawa. I dobrze, że nasi ludzie są u władzy i mogą choć w jakiś sposób wpływać. Dobrze, że W. Juszczenko zdecydował się na premierostwo. Zauważyli, że rzeczywiście rozpoczęła się konkretyzacja w sprawie ukraińskiego odrodzenia narodowego. A najjaśniejszą postacią, która ma najbardziej realne szanse być prezydentem Ukrainy, jest W. Juszczenko. Ostrzeliwują go ze wszystkich stron. Sam Prezydent stale negatywnie ocenia rząd. Znaczy to, że się boją! Oto w czym rzecz. Opinię Prezydenta kształtują ci, którzy stoją przy nim. Nas tam nie ma. A my powinniśmy się przebijać. To dobrze, że jest tam M. Żułynski, który od czasu do czasu jakoś wpływa na sytuację. Albo, powiedzmy, I. Płuszcz. On może coś doradzić, coś powie, przed czymś ostrzeże. Chcę wyrazić główną myśl — musimy być nie tylko wojownikami-bojownikami, ale także mądrymi politykami! Abyśmy mogli rozbudować sprawy o znaczeniu strategicznym, musimy wykorzystywać wszelkie środki. Zwróćcie uwagę na stanowisko M. Żułynskiego w publikacji w gazecie „Słowo Proświty”, gdzie mówi on, że ideologia państwowa to ideologia ukraińska, sprawa ukraińska. To powinno stać się wytyczną dla każdego urzędnika, który się waha. Każdy materiał należy robić szybko i operatywnie. Jeśli potrzebna jest jakaś pomoc, to ją zorganizujemy. Musimy wyjść z własnego getta. Myślę, że jeśli tylko zaczniemy się rozszerzać, to sprawy pójdą ku lepszemu. Do Zarządu, do kierownictwa w obwodach trzeba włączać młodzież. Musimy być dzisiaj elastyczni i jednocześnie — skoncentrowaną siłą, która jednoczy. Aby pozostał ukraiński element z ukraińską mentalnością i ukraińskim programem. Ci, którzy są u władzy, dobrze wiedzą, że lewicowa idea będzie żyła tak długo, jak długo istnieje nędza. A ci, którzy są u władzy, będą robić wszystko, żeby nędza była. Politycznie opłaca im się to robić. W. Juszczenko zaczął to wszystko rozbierać. Dba o to, by ludzie mieli ciepło i kawałek chleba. A inaczej nie jest to potrzebne, bo w nędzy człowiek jest zatrofowany. Nie porzucajmy w „Proświcie” walki polityczno-oświatowej, skierowanej na samoorganizację narodu. Działajmy na zasadach moralności, praworządności, rozważnie i zgodnie. Wspierajmy rozumnego i uczciwego lidera! Bardzo poważnym pozostaje problem sfery informacyjnej. Nie możemy oddać żadnej naszej pozycji informacyjnej. Co więcej, trzeba je odzyskiwać. Trzeba mieć swój czas w radiu, trzeba przygotowywać programy. I to zgodnie z programem rządowym, który zagwarantował „Proświcie” cały szereg pozycji. Trzeba niestrudzenie podnosić kwestie językowe, duchowe, kwestie kultury — to wszystko jest sprawą państwową. My jesteśmy jej nosicielami, musimy domagać się finansowania z budżetu lokalnego, czyli państwowego, środków na wprowadzenie języka państwowego. Należy włączać ludzi i przygotowywać takie programy. Zarząd Centralny gwarantuje wsparcie, ponieważ nam gwarantuje wsparcie W. Juszczenko, i jest to zapisane w wierszu budżetu państwowego. Byłem na kilku konferencjach krajowych i przekonałem się, że „Proświta” pozostaje tą konstruktywną siłą, na której może opierać się rozumna i uczciwa siła u władzy, wraz z nami dążąc do wyprowadzenia Ukraińców z kryzysu ekonomicznego i duchowego. Inf. GRUDZIEŃ, NR 12 (78), 2000 ROK 30 listopada tego roku odbyło się posiedzenie Zarządu Centralnego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Głównym przedmiotem dyskusji było przygotowanie do VI zjazdu „Proświty”, przebieg sprawozdawczo-wyborczych konferencji krajowych, sytuacja polityczna na Ukrainie, rola prośwician w tworzeniu potężnej prawicy w obecnej sytuacji, obrona narodowej przestrzeni informacyjnej. Gazeta „Słowo Proświty” zwróciła się do przewodniczącego Towarzystwa, deputowanego ludowego Pawła Mowczana z prośbą o skomentowanie tych kwestii na łamach naszego wydania.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn