Strona · s. 8strona oryginału ↗
Zakarpacie narodowieckie
Слово Просвіти, №78 за 2000 рік
Pouczające, wysoce humanitarne było stanowisko ks. A. Wołoszyna i jego współtowarzyszy z Chrześcijańsko-Ludowej Partii, którzy postawili na młodzież — przyszłość narodu. ...Znaczącą wehą w życiu młodzieży narodowieckiej były jej zjazdy. Pierwszy odbył się na początku lipca 1929 roku w Użhorodzie. Zjazd miał charakter programowy i przełomowy. «Ogłaszamy całemu kulturalnemu światu, — podniośle mówił A. Wołoszyn przy jego otwarciu, — że my, Rusini podkarpaccy, jesteśmy częścią wielkiego narodu ukraińskiego i że nasz język oraz nasza literatura były, są i będą tymi samymi, co u naszych braci z tamtej strony Karpat. Ogłaszamy, że wszelkie dążenia, by nas zmoskalizować lub sfabrykować z nas jakiś odrębny szczep i tym samym oderwać nas narodowo od
Zarówno pierwszy, jak i drugi (w lipcu 1934 roku) zjazd odbywały się pod niebiesko-żółtymi sztandarami, choć uzakonniono je w tych barwach dopiero w marcu 1939 roku. W szeregach manifestantów szli plastuni i plastunki, sicziowcy — zwiastuni Siczy 1938–1939 lat, nauczyciele, uczniowie i studenci. Wymienione fora młodzieży narodowieckiej pokazały, że w środowisku dorastającego pokolenia kształtują się nowi rycerze ducha, gotowi walczyć o prawdę i wolność, o utwierdzenie ukraińskości na odwiecznych zachodnich stokach Karpat. Rezultatem tego wysoko patriotycznego wychowania stało się Krasne (Piękne) Pole — nasze Zakarpackie Kruty, gdzie 14–15 marca 1939 roku w starciu z węgiersko-faszystowskim agresorem spośród niemal półtorej setki poległych oddało tam życie 28
…nską terytorią, taka pozostanie, w związku z czym Zakarpacie, jeśli trzeba, zbrojnym powstaniem i rewolucyjną drogą należy oderwać od Węgier i przyłączyć do Ukrainy». Dawni kowneryści, podobnie jak tysiące innych patriotów-narodowców, wstępowali do UPA i innych podziemnych antybolszewickich organizacji już w listopadzie-grudniu 1944 roku. Odrodzenie ruchu narodowców rozpoczęło się pod koniec lat 80. wraz z początkiem agonii sowieckiej władzy. Jako prawdziwi chrześcijanie narodowcy stali się niezawodnym motorem w walce o legalizację Kościoła greckokatolickiego, co nastąpiło już w 1989 roku. Drugim odczuwalnym krokiem było utworzenie Ogólnozakarpackiego Ruchu Ludowego na rzecz Przebudowy. Główną rolę w tym odegrał jego pierwszy przewodniczący w kraju — dla dawnej władzy niewygodny, a dla zakarpa-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
