Strona · s. 10strona oryginału ↗
ROZWAŻANIA O TYM, CO BOLESNE
Слово Просвіти, №78 за 2000 рік
Kwestia umocnienia i rozkwitu języka ukraińskiego na ojczystej ziemi jest bardzo bolesna i aktualna. Dlatego miło jest poinformować o małej oazie kultury ukraińskiej, która z powodzeniem rozkwita na południowym półwyspie. Niedawno Kijów odwiedzili uczniowie byłej 33. symferopolskiej szkoły, a obecnie — ukraińskiego gimnazjum. I nie po prostu uczniowie, a kolektyw, trupa amatorskiego teatru-studia „Switanok”, który działa w Symferopolu przy Republikańskim Domu Twórczości Dzieci i Młodzieży. Przywieźli oni pod osąd swoich rówieśników z Kijowa dwa spektakle: „Sen” według poematu o tym samym tytule T. Szewczenki oraz „Noc po zakończeniu szkoły” według sztuki W. Tendriakowa. Spektakle prezentowano w kijowskiej szkole z internatem nr 19, gdzie zatrzymali się goście, oraz na scenie KMA, eksperymentalnego teatru studenckiego przy Uniwersytecie Narodowym „Akademia Kijowsko-Mohylańska”. Niestety, udało mi się zobaczyć tylko spektakl „Noc po zakończeniu szkoły”, choć o „Śnie” słyszałam wiele pochlebnych opinii. Ostry, psychologiczny dramat Tendriakowa, którego bohaterami są ich rówieśnicy, a przez to bliscy i zrozumiali, studenci sami przetłumaczyli na język ukraiński. Od pierwszych minut młodzi aktorzy fascynują i trzymają widzów w napięciu. Całkowicie bez dekoracji, w bezpośredniej bliskości sali, co zawsze utrudnia grę, młode talenty zdołały oddać dynamizm i ostrość sztuki, nakreślić charaktery. W ich grze widać pierwsze ziarna profesjonalizmu, czuć, że kieruje nimi doświadczona, profesjonalna ręka. I choć są pewne błędy językowe w tłumaczeniu i wymowie, studenci to rozumieją i poprawiają. Przecież to — nauka. 33. symferopolska szkoła niedawno stała się ukraińskim gimnazjum. Jeszcze w 1991 roku dzieci poszły do pierwszej ukraińskiej klasy, utworzonej przy rosyjskiej szkole na Krymie. I od tego czasu biorą aktywny udział w amatorskich spektaklach. Nie ma takiego człowieka, który nie miałby styczności z pedagogiką. Dziecko, uczeń, student, pracownik... I zawsze działa wzajemne oddziaływanie, komunikacja „uczeń — nauczyciel”; z przeszłości — w teraźniejszość, a potem — w przyszłość. Niezależnie od tego, gdzie pracujesz, w jakiej dziedzinie ludzkiej działalności, ale ta przeszłość — „rodzice i ty”, „nauczyciel i ty” — zostaje na całe życie. Nowy kraj potrzebuje nowego człowieka. Wiele instytucji społecznych jest na to ukierunkowanych. We wszystkich czasach pojawiało się pytanie: jak wychowywać? Bo ludzka dusza to wielka siła. I jak ma się ona rozwinąć w konkretnych warunkach? Nie na darmo powiedziano: „Z naczynia można wylać tylko to, co zostało do niego wlane” (Sz. Rustaweli). Co dzisiaj pracuje na jutro? Z jednej strony — szkoła, placówki pozaszkolne (niezależnie od resortu i profilu), rodzina (nie zawsze), z drugiej — telewizja, ulica, rówieśnicy, literatura najgorszego sortu, prasa, brak zabezpieczenia rodziny, brak nadziei na jutro. Nie pomylę się, jeśli powiem szczerze: czas wyeliminował przypadkowych nauczycieli. Bo pracują dzisiaj ci, którzy nie wyobrażają sobie siebie w innej pracy, to — powołanie duszy, sposób istnienia. Nie będę podkreślać trudnej sytuacji, niezrozumienia problemów edukacji czy kultury ze strony szanownych urzędników. Może zapomnieli dzieciństwo albo dzieci im dorosły, a do innych nie mają sprawy, a może to jednostronność? Ale jutro może to zaowocować nieszczęściem narodu — degradacją. Zaczęłam tak rozmowę dlatego, że nasi ustawodawcy decydują się wyłączyć placówki pozaszkolne z budżetu lokalnego na rzecz środków pozabudżetowych. Brzmi to nie jak „likwidacja”, ale to — zniszczenie. W dyskusji nie tylko w wyższych sferach, ale i w mieście czasami słychać opinię — „wychowanie estetyczne to sprawa elity”, czyli kto jest w stanie, niech płaci za edukację muzyczną, plastyczną, pozaszkolną. GRUDZIEŃ, NR 12 (78), 2000 ROK. W placówkach pozaszkolnych naszego miasta zajętych jest ponad 4,5 tysiąca młodzieży szkolnej i studenckiej oraz jeszcze ponad tysiąc w innych placówkach. Jednak znaczna część dzieci jest pozostawiona samym sobie. Dobrze, jeśli to rodzina, która sprzyja rozwojowi i kształtowaniu osobowości. Ale, niestety, dzisiaj to wyjątek. Miasto zamienia się w bezkresny rynek, gdzie dorośli cały dzień pracują, inni — są w długich delegacjach w Rosji itp. Dzieci w tym czasie palą, zażywają narkotyki, popełniają przestępstwa. Istnieje już pojęcie — „młoda przestępczość”. My, dorośli, wiemy, jaki wpływ na nas ma, na przykład, gorzkie słowo, brak szacunku. A czego oczekiwać od nieoświeconego, bezkulturowego człowieka? Jaka będzie przyszłość naszego kraju, dzieci? Szkoła — to obowiązkowa edukacja. Inne placówki wychowawcze — to kształtowanie osobowości zgodnie z zamówieniem państwowym. Tak było zawsze. (Zresztą i obecnie istnieje odpowiednie obowiązujące ustawodawstwo.) Poprzez opanowanie kunsztu artystycznego, sztuki dekoracyjno-użytkowej, muzycznej, doskonałości fizycznej, edukacji ekonomicznej wyrasta prawdziwie harmonijny człowiek, niezależnie od zawodu. Teoretycy udowodnili, że edukacja pozaszkolna na Ukrainie uznawana jest za lepszą (na przykład, w odróżnieniu od pedagogów społecznych, którzy działają w negatywnych środowiskach młodzieżowych). Nawet Japonia zapożyczyła od nas system edukacji muzycznej.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
