Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Krути na ulicy Hruszewskiego

Слово Просвіти, №04 за 2014 рік

Krutami // Postup. — 1929. — nr 2. — S. 59—65) — do świadectw brata zamordowanego przez bandytów lwowianina Jurija Werbyckiego: Jurija porwano ze szpitala, połamano mu żebra i nogi, zniekształcono twarz i zostawiono umierającego w lesie pod Borispolem — piekło. Okrucieństwa mierzy się piekłem. Kandydat nauk fizyczno-matematycznych, alpinista, wiodący inżynier wydziału sejsmiczności regionu karpackiego Instytutu Fizyki NANU — bezpośredni potomek narodowo aktywnej społeczności Ukrainy Zachodniej, która zawsze świętie strzegła pamięci krutian-halicjan. Niech panuje!.. To nie wszystkie i nie ostatnie zgony. Imion wszystkich zabitych i porwanych, torturowanych i aresztowanych społeczeństwo ukraińskie jeszcze nie zna. Ale dobrze wie, ile rannych dziennikarzy przypłaciło za wolność słowa i rzetelność informacji swoim zdrowiem, ile aktywistów straciło oczy, stało się inwalidami… Społeczeństwo widziało, jak kijami posługują się „berkuty” — od grudniowego pogromu studentów na Euromajdanie po dzisiejsze czarne dni. Czy nie „ojcowska” troska Azarowa o tych, którzy rozprawiają się z własnym narodem za obiecane mieszkania i hojne wypłaty za „stanie w proteście”, wywołała opór Ukraińców w całym państwie — wbrew drakońskim żandarmskim ustawom i ignorowaniu przez Wiktora Janukowycza żądań protestujących. Trudno wyobrazić sobie tego „gwaranta Konstytucji”, który, jak się zdaje, przywykł opierać się jedynie na prorosyjskim Krymie i Donbasie, w rozmowach z samymi protestującymi. Liczy on na to, że przelana krew aktywistów na zawsze wybije z ukraińskiej duszy pragnienie wolności człowieka i obywatela. Traktując własny naród jedynie jako „elektoralny plankton”, Janukowycz i jego władza liczyli na to, że Ukraińcy nigdy nie skorzystają ze swojego prawa do powstania: „Janukowycz nie jest gwarantem ochrony suwerenności Ukrainy i zapewnienia konstytucyjnych praw, jak przewiduje Konstytucja, i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego oraz konstytucyjnego ładu państwa. Świadczy o tym m.in. zawarcie przez niego w lutym 2010 roku osławionych porozumień charkowskich oraz odmowa podpisania w listopadzie 2013 roku Umowy o stowarzyszeniu z UE, wbrew ustawie Ukrainy „O podstawach wewnętrznej i zewnętrznej polityki”. Prezydent Janukowycz systematycznie uświęca swoim podpisem liczne „ustawy”, które uchwala kontrolowana przez niego większość parlamentarna, wbrew Konstytucji Ukrainy i ustawie „O Regulaminie Rady Najwyższej”. Apogeum takiej antypaństwowej i antykonstytucyjnej działalności jest podpisanie 16 stycznia „ustaw o dyktaturze”, skierowanych na naruszenie fundamentalnych praw i wolności obywateli” (Wołodymyr Wasylenko, prawnik-międzynarodowiec, „Ukraiński Tydzień” nr 4, 2014 r.). …Dziś, 28 stycznia, gdy redakcja przygotowuje do druku kolejny numer tygodnika „Słowo Proświty”, Rada Najwyższa na sesji zwołanej w trybie awaryjnym podejmuje decyzję o zniesieniu „ustaw o dyktaturze”; dziewięć z nich zostało już uchylonych. Mykoła Azarow złożył wniosek o dymisję, a Janukowycz go przyjął. W środę Rada Najwyższa będzie omawiać rozwiązanie Majdanu. Nie jestem pewna, czy wszyscy jego uczestnicy się na to zgodzą. Jednak głęboki kryzys społeczny na tym się nie wyczerpie. Litera prawa nie gwarantuje duchowej równowagi narodu, który przeżywa wstrząs; istotę tego wstrząsu wykrzyczał w dniach dzisiejszych młody polski dziennikarz do grupy berkutowców: „Przecież jesteś Ukraińcem! Kogo ty bijesz?” O istocie tego wstrząsu czytamy także we wspomnieniach Iwana Szarego „Siczowcy pod Krutami” (Reportaż uczestnika walki dwa miesiące po bitwie pod Krutami): „…Niech ziemia będzie Wam puchem, sławni bohaterowie narodowi! Wszystko, co mogliście, złożyliście na ołtarzu swojej Ojczyzny — oddaliście jej to, co najdroższe na świecie — młode, rozmaite swoje życie… Umarliście śmiercią chwalebną! Ale na tle tego wszystkiego, jaką wstrętnością śmierdzi od przestępczej ucieczki niegodnych filerów, dusigubów, owego sztabu, któremu powierzono los tylu niewinnych dusz i który je tak lekkomyślnie, tak prowokacyjnie sprzedał. Ciąg dalszy na str. 4

с. 4 · сторінка оригіналу ↗

Zakończenie. Początek na str. 1. Lecz on go dostanie. Czeka go godna kara. Kiedyś stanie na nogi Ukraina, a życie naszego narodu wejdzie na równy tor, wtedy nie będzie takich fatalnych błędów, jak to, co zdarzyło się pod Krutami, gdzie obronę kraju powierzono ludziom — pijaczkom, wczorajszym Ukraińcom, którzy zdołali przykleić się do Ukraińców dopiero w ostatnim czasie, interesy zaś ich były bardzo dalekie od obrony kraju”. Czyż nie o “tituszkach” i ich organizatorach oraz patronach jest to powiedziane? Czyż nie drży dusza, gdy patrzy się na tych młodzieńców z kijami, którzy niczym charty rzucają się na swoich rodaków-protestujących, gotowi katować ich na śmierć? Zgranie ich działań, patronat ze strony milicji i władzy świadczą, że te oddziały nie zostały sformowane wczoraj. Po raz pierwszy ludzie w dresach pokazali się podczas wyborów prezydenckich i parlamentarnych jako uczestnicy “karuzel”. Po zwycięstwie Janukowycza pojawili się w Kijowie, wypisali na płotach: “Wszystko będzie Donbas”, stali się stałymi pasażerami komfortowych i nie tylko autobusów, które podjeżdżały do stolicy w kontrze do każdego wiecu opozycji. W styczniowe dni 2014 roku są oni niezastąpionymi i niezmiennymi bandami władzy w Charkowie, Odessie, Zaporożu, Dnieprze, Ługańsku, Doniecku… Czy to organizacje społeczne? Kim oni są? Jak się nazywają? Z czego żyją? Czy się uczą, czy pracują, czy utrzymuje ich państwowy, czy prywatny koszt? Oczywiste jest, że ich nazwiska trzeba odtajnić, a o jakiejkolwiek amnestii czy przebaczeniu nie może być mowy, ponieważ ich działania to zawsze z góry zorganizowany napad. Niedawno były minister spraw wewnętrznych Łucenko na od- Serhij BUTKO, Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej. Autor i reżyser filmu Śnieżana Potapczuk, operator — Switłana Kowal, kierownik projektu — Mark Hres. Konsultacji naukowych grupie twórczej udzielili specjaliści wydziału historii Ukraińskiej Rewolucji 1917—1921 lat Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy na czele z Władysławem Werstiukiem, doktorem nauk historycznych, profesorem; pracownicy naukowi Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Zarządzania Ukrainy, Historyczno-Memoriałowego Muzeum Mychajła Hruszewskiego. Pomogły w stworzeniu dokumentalnej taśmy Koleje Południowo-Zachodnie (kierownictwo i kolektywy stacji kolejowych “Ky- Serhij SOŁOMACHA, członek “Proświty”, m. Czernihów. Ten naukowy zbiór dokumentów i materiałów przygotowano w wykonaniu postanowienia Rady Najwyższej Ukrainy “O uczczeniu wyczynu bohaterów bitwy pod Krutami” z 16 maja 2013 r., zainicjowanego przez frakcję WS “Swoboda”. Zbiór otwiera artykuł wstępny Wałerija Sołdatenki, dyrektora Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Książka składa się z rozdziałów: “Wojskowo-polityczna sytuacja na Ukrainie pod koniec 1917 — na początku 1918 r.”; “Utworzenie Kurenia Studenckiego Strzelców Siczowych”; “Bitwa pod Krutami: przebieg działań wojennych, liczebność wojsk, straty”; “Pogrzeb i uczczenie pamięci poległych bojowników”; w jednej z telewizji ze znawstwem rzeczy opowiadał o działalności „Berkutu”, „Gryfona”, innych stworzonych przez państwo oddziałów do walki z przestępczością zorganizowaną, utrzymania porządku prawnego, ochrony wolności demokratycznych i innych wartości państwowych, przytaczając takie przykłady moralnego rozkładu samej idei tych formacji, od których spokojnym obywatelom włosy jeżyły się na głowie: ludzie, którzy działają pod przysięgą na wierność Ukrainie, faktycznie to państwo niszczą. O patriotyzmie nie ma mowy: wszyscy mamy przed oczami torturowanie majdanowca, kozaka Hawryluka, słyszeliśmy o tym, jak przepędzano przez szpaler innego młodzieńca z Czerniowiec, okładając go pałkami i zmuszając do śpiewania Hymnu Ukrainy… Czy władza ustawodawcza zadbała o ustawy, które jasno określają uprawnienia, prawa i zakazy w działalności podobnych „synów Azarowa i Zacharczenki”? Czyżby rządzącym, którzy naprawdę mają synów, nawet do głowy nie przychodziło, że tak samo piekłyby ich i bolały znęcania się wiarołomców? Czyżby myśleli, że bezpiecznie ukryte za wysokimi płotami swoich posiadłości oraz za granicą ich dzieci są zabezpieczone przed jakimkolwiek bólem i mękami? O wyrzutach sumienia nie ma mowy: władza nie odczuwa ich od dawna. Więc nie ma co liczyć, że ci, którzy wyszli na majdany, nie mając za duszą nic poza rozpaczą, zgodzą się na okup, który znów zamknie się w obietnicy stabilności i utracie urzędniczych tek. Ludzie wiedzą, czego chcą: innej władzy i innego państwa, innej przestrzeni prawnej dla swojego wyrażania woli. Rozłam, zerwanie, rozpad Ukrainy, podział wzdłuż Dniepru — te „straszaki” unoszą się w powietrzu tak samo, jak i uporczywie powtarzane twierdzenia o tym, że naród ukraiński nie ma wspólnej tożsamości, że zachodniacy i wschodniacy są radykalnie odmienni, że Ukraińcy mają różne języki i Boga… Po tym, jak Rosja aktywnie włączyła się w rzucanie tych ideologicznych granatów hukowo-błyskowych w naszą przestrzeń informacyjną, musimy zrozumieć, komu szczególnie podoba się idea dwóch Ukrain. Coś mi podpowiada, że nie tylko rosyjskie gazy łzawiące i granaty przekazano na uzbrojenie „berkutowcom”. Do bólu znajome metody walki z Czeczenami przebijają przez tajemniczość porwań ludzi i snajperskich strzałów z nieznanej broni… „O sporcie, tyś pokój!” — Olimpiada w Soczi, która już niedługo wezwie do pokojowych zmagań, odkłada bezpośrednią rosyjską ingerencję w ukraińskie wydarzenia, ale nie przeszkadza rosyjskim emisariuszom być obecnymi na Ukrainie. Każdy kraj już dawno zakazałby transmitowania tak otwarcie wrogich wobec Ukraińców kanałów telewizyjnych, jak „RTR Planeta” czy „Rossija 24”, w których przekazie obecne jest bezpośrednie wezwanie do rozbicia Ukrainy. Oto, powiedzmy, 26 stycznia prowadzący specjalny wieczorny program liniowy „Ukraina” Sołowjow nie inaczej jak „wlokącą się banderowszczyzną” 22 lat Niepodległości naszego państwa nie nazywał, a wszystkich majdanowców — „banderowskimi niedobitkami”. Przytakiwali mu znani „ukrainoznawcy w cywilu” Maksim Szewczenko, Nikołaj Uskow oraz Oleg Bondarienko, a także zwerbowani zdrajcy Ołeś Buzyna i Wadym Kołesniczenko. Na deser widzom prowadzący zachował osławionego redaktora gazety „Zawtra” Prochanowa, który nie tylko podzielił się swoimi wrażeniami z odwiedzin kijowskiego Majdanu, ale i zaproponował plan zjednoczenia „rosyjskojęzycznych miast Ukrainy, gdzie jest wielu intelektualistów” dla przeciwstawienia się Majdanowi i rewolucji. Określając majdanowców jako charyzmatycznych ludzi, a nawet porównując ich do rozpalonej plazmy, ten gadatliwy grubas nie wytrzymał — skłamał, że na Majdanie zginęły mu pieniądze, prawda, sumy nie podał. Najwyraźniej był to przetarty miedziany pieniążek, na który Rosja, niczym na wędkę, próbuje złapać ukraińskich łatwowiernych na kolejny projekt: powiedzmy, w jednym z programów Sołowjowa zaproponowano i nalegano na celowość nowego szturmu na ukraińskie mózgi rosyjskojęzycznych regionów „projektem socjalnym lewej orientacji”. Najwyraźniej projekt już działa — komuniści nie głosowali przeciwko żandarmskim ustawom. Wszystkie groźby, upokorzenia, polityczne etykiety rosyjskich polittechnologów towarzyszą polewaniu syropem: „nasi ukochani ukraińscy bracia, nasza wspólna dnieprowa chrzcielnica” itd. Szkoda, że obiektywy nieobiektywnych rosyjskich kamer nie utrwaliły napisu, który zostawił majdanowiec z Sewastopola obok Domu Związków Zawodowych: „Jestem za braterstwem, ale nie za rosyjskim niewolnictwem”. Ale Prochanow i inni ukrainofoby, pseudo-wycieczkowicze żadnych wezwań nie czytają i nie zauważają… Język Majdanu — ukraiński, ale błędem byłoby stwierdzenie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин