Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Granice języka — granice państwa. Dziś w Kijowie odbywa się forum „W obronie języka ukraińskiego i państwowości”

Слово Просвіти, №08 за 2013 рік

Paweł MOWCZAN, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Na co może dziś liczyć «Proświta», gdy na szyi języka ukraińskiego coraz mocniej zaciska się jedwabna pętla rusyfikacji: zniszczono państwową przestrzeń informacyjną, w dziedzinie edukacji konsekwentnie rozchwiewane są narodowe podstawy, pogrąża się wydawnictwo książkowe, władza konsekwentnie ignoruje wszelkie inicjatywy obywatelskie, szeroko otwierając drzwi dla «russkogo mira»… Bić na alarm? Nasza organizacja stale zwraca się do ukraińskiej społeczności: tylko w ciągu ostatniego roku przeprowadziliśmy szereg szeroko zakrojonych akcji, konferencji prasowych i okrągłych stołów, spotkań z naukowcami, działaczami społecznymi i politycznymi, aktywnie prowadzimy kampanię informacyjną wyjaśniającą te realne zagrożenia, które wyrastają z obecnej polityki państwowej niszczenia języka ukraińskiego. Wraz z innymi organizacjami patriotycznymi «Proświta» zainicjowała przeprowadzenie ogólnonarodowego forum «W obronie języka ukraińskiego i państwowości». Dwa etapy tego forum odbyły się już w 2012 roku. Dziś, 21 lutego, odbędzie się III-cie, które jest logiczną kontynuacją poprzednich i niezwykle ważnym w jednoczeniu wszystkich rozproszonych sił społeczno-politycznych. Zjednoczenie musi nastąpić wokół rozwiązania jednego z najważniejszych, fundamentalnych problemów narodu i państwa — języka ukraińskiego. Już wypowiedzieli się w tej sprawie uczeni i pedagodzy, dziennikarze i pisarze, przedstawiciele społeczeństwa i partii politycznych — wszyscy są zgodni co do tego, że dziś język jest jednoznacznie kwestią polityczną. Kamień węgielny naszego państwa wymaga ochrony przed antykonstytucyjnymi siłami, które nie zważają na protesty obywatelskie i nie uznają żadnych szczególnych argumentów i uzasadnień, ponieważ rusyfikacja jest ich ideologią. Dziś, w Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, odbędzie się III zbiórka forum, której główne akcenty zostaną ogłoszone na poniedziałkowej konferencji prasowej w UNIAN. Walka o język nie jest problemem jednej organizacji społecznej czy partii. Nawet nie wspólnej parlamentarnej opozycji. To ogólnonarodowy problem, i społeczeństwo musi wreszcie się do niego obudzić, nie odsuwać go na jakieś dziesiąte-dwudzieste miejsce, lecz zrozumieć, że chodzi o samozachowanie. Dziś, gdy polityczne siły opozycyjne i organizacje społeczne wkraczają na inny poziom działania, apelujemy do szerokiej opinii publicznej: Ukraina jest w niebezpieczeństwie! Zagrożenie dla państwowego statusu języka ukraińskiego jest równoznaczne z zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego. Odporność językowa każdego Ukraińca jest jego postawą państwową. Naszym krokiem jest utworzenie Rady Koordynacyjnej, do pracy której mogą i będą się przyłączać wszyscy, którzy chcą stanąć w szeregach obrońców konstytucyjnych praw i wolności narodowych. Podkreślam — naszych praw i wolności narodowych, których władza pozbawia Ukraińców przede wszystkim w sferze informacyjnej, edukacyjnej i kulturalnej. Musimy poszerzać krąg zwolenników — w rodzinie, wśród przyjaciół, w zbiorowościach pracowniczych, które zaczną od nagłośnienia stanu języka ukraińskiego w tych obszarach, o których przed chwilą wspomniałem, a następnie będą przyłączać się do rozwiązywania problemów funkcjonowania języka ukraińskiego w szkole, na uczelniach wyższych, w prasie, w radiu i telewizji, w wydawnictwach książkowych i w kulturze w ogóle. To będzie potężny rozgłos naszego ukraińskiego problemu, wyprowadzenie go z marginesu na ogólnoukraińską arenę; wreszcie pokonamy rozproszenie ukraińskich sił, rozrzedzenie narodowej atmosfery. Pamiętajmy o bezpieczeństwie narodowym. Jakie są prawdopodobne skutki bezczynności lub zbrodniczego pobłażania obecnej władzy, kto za nimi stoi i kto za sobą to pociąga? To powszechnie znany scenariusz, który celowo i metodycznie realizuje Moskwa na naszych ziemiach. Ale przecież na rozkład i ujarzmienie Państwa Ukraińskiego dniem i nocą pracują nie tylko «spece» z korytarzy rosyjskiej władzy; aktywnie pomaga im piąta kolumna, która niewiarygodnie się ożywiła, często jest ariergardą władzy i, maskując się prawem, prowadzi demontaż państwowości. Powstrzymać ich może tylko siła narodu, zjednoczona ideami ukraińskości, demokracji, silnego niezależnego państwa. Bez wątpienia ubóstwo naszej ludności nie sprzyja jednoczeniu się wokół idei narodowej. Jeśli nie zjednoczymy ludzi wokół problemów narodowych i społecznych, to wszelkie wezwania do ratunku pozostaną głosem wołającego na pustyni. Tak, ktoś może się uratować: jeden — w Polsce, drugi — w Czechach, trzeci — w Argentynie. Komuś może łatwiej, prościej wyjechać, zostawiając ziemię ojczystą, zwłaszcza tym, dla których Ukraina nigdy taka nie była i nie będzie. Dla nas istnieje tylko jeden wariant: zjednoczyć się i twardo powiedzieć swoje słowo tym, którzy po cichu i otwarcie kopią dół dla Ukrainy. Niech to oni szukają sobie miejsca poza granicami Ukrainy! Dziś stanowisko ukraińskiego narodu, obciążonego syndromami postkolonialnymi, zaczyna wyraźnie się uwydatniać — stanowisko gospodarza na swojej ziemi. Zakończenie na str. 5 MYKOŁA SIADRYSTYJ: OSTRO I OTWARCIE 10–11 ROZKOSZE PRACY, RADOŚĆ MIŁOŚCI 14–15

с. 5 · сторінка оригіналу ↗

Niedawno w jednej z ukraińskich gazet pojawiła się publikacja S. Hrabowskiego „Znowu Ukraina bez Ukraińców”. Słusznie wspomniał o niej P. Mowczan, przewodniczący Towarzystwa „Proświta”, gdy przystąpił do analizy polityki językowej obecnych władz. Miał rację autor, który opierając się na historii formowania się narodów europejskich, zaznaczał, że ich kształtowanie odbywało się wokół określonego rdzenia etnicznego, a fundamentem życia narodowego był, jest i pozostaje „wspólny jednolity kod kulturowy”, u którego podstaw leży jednolity język narodowy. Właśnie dlatego obecni moskiewscy barbarzyńcy przy wsparciu wewnętrznych antyukraińskich sił coraz szerzej rozwijają ofensywę przeciwko językowi ukraińskiemu. Wiedzą bowiem, że zniszczyć państwo można wtedy, gdy zostanie zniszczony język narodu tytularnego. W tej sytuacji nacjonalizm jako ideologia państwowa nabiera decydującego znaczenia. Jako wzór — Indie, które zdobyły niepodległość i w ciągu kilkudziesięciu lat stały się światowym mocarstwem, albo Izrael, odrodzony. Zakończenie. Początek na str. 1. Nasza młodzież utożsamia się z naszą ziemią i państwem. Właśnie udział młodzieży w ruchu obrony języka ukraińskiego, jako obrona prawa do życia w demokratycznym i niepodległym państwie ukraińskim, co jest zadeklarowane i zagwarantowane przez Konstytucję, da nam perspektywę. Bez młodzieży nie powstanie ogólnonarodowy ruch. Jeśli jest to sprawa tylko wąskiego kręgu świadomych Ukraińców, to próżno w najbliższym czasie oczekiwać triumfu sprawiedliwości. Dlatego młodzieżowy ruch patriotyczny musi otrzymać nasze maksymalne wsparcie. Nie mierzmy, czy to małe, czy wielkie sprawy — najważniejsze, że młodzież działa, nie jest obojętna. Ich przedstawiciele będą również mieli swój głos i wpływ w Koordynacyjnej radzie ogólnonarodowego forum „W obronie języka ukraińskiego i państwowości”. Rada Koordynacyjna będzie działać stale i utrzymywać ścisłe więzi ze wszystkimi pokrewnymi ruchami na Ukrainie, nie tylko w Kijowie. Forum to nie jakaś jednorazowa akcja, którą odbędziemy i zapomnimy. Opracowaliśmy regulamin Rady Koordynacyjnej, która jest otwarta dla wszystkich. Chcemy, aby w jej pracy brała aktywny udział cała opozycja, przedstawiciele komitetów sfery humanitarnej w Radzie Najwyższej: do spraw edukacji, kultury, praw człowieka. Bardzo ważnym składnikiem naszego ruchu są Ukraińcy poza granicami Ukrainy. Jeśli nie będzie Ukrainy tutaj, to Ukraina zniknie również tam, za granicą. Głos ukraińskich diaspor, ukraińskich grup, które są częściami składowymi innych państw, ich opinia są tutaj bardzo potrzebne. Grupa robocza przygotowała kilka dokumentów, z którymi czytelnicy „Słowa Proświty” zapoznają się w następnym numerze. Przede wszystkim jest to apel do prezydenta, który uparcie nie wypełnia swoich obietnic jako gwarant Konstytucji, jako ten, który prowadził naradę roboczą z przedstawicielami ukraińskiej inteligencji, obiecując, że zostaną wprowadzone zmiany, które zakończą działanie odrażających artykułów antykonstytucyjnej ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki. W. Janukowycz do tej pory nie wykorzystał swojego prawa inicjatywy ustawodawczej. Tak samo nie ma obiecanej programu rozwoju i funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego. Za to istnieje realne zagrożenie jarzmem Unii Celnej, pobłażanie przywódcom „ruskiego miru” na Ukrainie. Przy takiej działalności władz i braku prawdziwie masowego oporu Ukraina nie zaistnieje jako państwo. Zacznijmy od prawdziwie ogólnonarodowego ruchu przeciwko totalnej rusyfikacji. To jest główny temat kolejnego forum obrońców języka ukraińskiego jako podstawy naszej państwowości w Międzynarodowym Dniu Języka Ojczystego. Państwo jako język i język jako państwo! Pawło MOWCZAN. Urodził się Wasyl Tymczyna we wsi Słomyn w rejonie niemierowskim na Lwowszczyźnie w wielodzietnej rodzinie, wychowywał się na tradycjach ukraińskiej szkoły ludowej, której właściwe jest pragnienie rozwijania naturalnych zdolności dziecka. Zalążki twórczego i bojowego buntownictwa zostały zaszczepione przez jego ojca, Fedora Tymczynę, Strzelca Siczowego armii Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, adiutanta głównodowodzącego obrony wybrzeża Floty Czarnomorskiej Ukraińskiej Republiki Ludowej (1918-1920). Edukację podstawową Wasyl zdobył w Smolinskiej szkole niepełnośredniej, po ukończeniu której w 1948 roku rozpoczął naukę w Lwowskiej szkole zooweterynaryjnej. Po jej ukończeniu pracował jako kierownik punktu zooweterynaryjnego szpitala weterynaryjnego w Niemirowie. Służył w wojsku i uczył się w Kutaiskiej szkole średniej. Po demobilizacji wstąpił do Melitopolskiej Akademii Rolno-Przemysłowej, którą z powodzeniem ukończył w 1963 roku. Później pracował jako wiodący inżynier-konstruktor w Specjalnym Biurze Konstrukcyjnym Chersońskiej Fabryki Kombajnów (1963-1965), naczelnik biura konstrukcyjnego, główny specjalista. Obywatele, którzy nie byli przeładowani komunistyczną ideologią, jednoczyli wokół siebie ludzi o demokratycznych poglądach, tworzyli społeczne ośrodki języka ukraińskiego, ruchu, ochrony środowiska naturalnego. Wasyl Tymczyna jest jednym z organizatorów odrodzenia Kozactwa Ukraińskiego. Na podstawie Dekretu Prezydenta Ukrainy z dnia 5 stycznia 1995 roku przez Hetmana Kozactwa Ukraińskiego nadano mu stopień pułkownika. Od 1995 roku rozpoczęła się praca nad tworzeniem w obwodzie zaporoskim partii Kongres Ukraińskich Nacjonalistów. W maju 1995 roku wybrano go na przewodniczącego sekretariatu Zaporoskiej Organizacji Obwodowej, a od stycznia 2000 roku — na przewodniczącego Kierownictwa ZOO KUN. Aktywną pracę prowadzi Wasyl Tymczyna jako członek zarządu obwodowego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, zastępca przewodniczącego Towarzystwa „Ukraina-Świat” oraz zastępca przewodniczącego Zaporoskiego Zarządu Koszowego Bractwa OUN-UPA. Jest dość aktywnym autorem, porusza w swoich tekstach palące tematy życia społecznego i politycznego na Ukrainie oraz w obwodzie. Autor artykułu o odrodzeniu Kozactwa Zaporoskiego w naszym kraju w Encyklopedii Kozactwa Ukraińskiego. Członkowie Bractwa OUN-UPA, KUN-u i „Proświty” szczerze gratulują jubilatowi i życzą mu zdrowia oraz pomyślności. Niech ci się wiedzie, szanowny Druhu! Kierownictwo ZOO KUN, ZOO Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, Zaporoski Zarząd Koszowy Bractwa OUN-UPA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин