Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗

RADIOKSIĄŻKA PAMIĘCI

Слово Просвіти, №16 за 2008 рік

Lesia HRYBENKO Mimo upływu czasu relacje naocznych świadków tragedii Wielkiego Głodu 1932–1933 nie straciły na ostrości, wstrząsając potomnymi przerażającymi szczegółami ludzkiego okrucieństwa i rozpaczy. Pracownicy Narodowej Kompanii Radiowej zapoczątkowali nowy projekt „Radioksiążka pamięci”. Dziennikarze „Radia „Kultura” zwrócili się do słuchaczy z prośbą o odezwanie się tych, którzy byli świadkami Wielkiego Głodu, i podzielenie się wspomnieniami. Już odpowiedziało wielu naocznych świadków tych tragicznych wydarzeń. Ich głosy stały się kartami „Radioksiążki pamięci” i brzmią we wtorki o 7:55 na fali „Radia „Kultura”. Te świadectwa są przepełnione bólem i żalem, a niemal w każdej ukraińskiej rodzinie żyją takie wspomnienia. Jurij Kałenykowycz Niecaj z Kijowa: „Moja mama w 1933 roku pracowała jako pielęgniarka na punkcie specjalnym milicji, do którego zbierano ludzi, przychodzących do Kijowa z okolicznych wsi. Szukali w mieście możliwości przetrwania i czegoś do jedzenia. Czasem ci wyczerpani ludzie padali na ulicach i przywożono ich do takich punktów specjalnych. Za pracę wśród wszy, ran, ropy i trupów mama otrzymywała jeden „kirpiczyk” chleba dziennie. W Kijowie wydawano wtedy kartki na chleb, a na wsiach ludzie walczyli z głodem, jak mogli. Mój dziadek Kuzma Iwanowycz Niecaj zmarł w 1933 roku, pochowano go we wsi Stasiwszczyna w rejonie priłuckim. Dziadkowy grób był szeroki… Tego dnia, kiedy zmarł Kuzma Iwanowycz, we wsi zmarło jeszcze dwóch chłopców. Ludzie nie mieli siły kopać trzech dołów, więc tych chłopców położono dziadkowi w nogach, po obu stronach. Jak zmarł dziadek? Pewnego razu do jego chaty podeszło dwóch ludzi i zawołało: „Kuzmo! Otwieraj!” Dziadek nie chciał otworzyć. Przytulił się do szyby i pyta: „A kto to?” Wtedy uderzyli łomem w czoło, przyciśnięte do szyby. Dziadek upadł, a złodzieje wyważyli drzwi i ograbili chatę. Jeden z rabusiów zmarł w 1936 roku, a drugi przez długi czas był przewodniczącym kołchozu. Rodzice nie chcieli wiele mówić o głodzie. Bali się”. W poszukiwaniu świadków Wielkiego Głodu dziennikarze „Radia „Kultura” wędrują po miastach i wsiach Ukrainy, nagrywając wspomnienia na nośniki elektroniczne, aby potomkowie nie zapomnieli tragicznej karty naszej historii. Mimo że projekt „Radioksiążka pamięci” powstał niedawno, zebrano już kilkadziesiąt świadectw o tych przerażających wydarzeniach. Również słuchacze „Radia „Kultura”, naoczni świadkowie Wielkiego Głodu 1932–1933, dzielą się wspomnieniami, telefonując do redakcji. Ich głosy także stają się kartami radioksiążki. Z okazji 75. rocznicy Wielkiego Głodu 1932–1933 na Ukrainie zostanie przygotowany specjalny odcinek programu „Radioksiążka pamięci”, w którym zabrzmią głosy świadków ludobójstwa narodu ukraińskiego. Zostanie on przekazany do zbiorów Ukraińskiego Radia jako unikatowy dokument tragedii naszego narodu, o której prawda zaczęła być ujawniana dopiero teraz. Karty „Radioksiążki pamięci” są emitowane na falach „Radia „Kultura” oraz na stronie internetowej Narodowej Kompanii Radiowej Ukrainy (strona „Radio Kultura”). Prosimy naocznych świadków Wielkiego Głodu, by także dalej dzielili się swoimi wspomnieniami. Czekamy na wasze telefony pod numerami: 239-63-98, 239-60-73. Piszmy wspólnie radioksiążkę o Wielkich Głodach na Ukrainie w XX wieku.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин