Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
WSZECHUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 18 (603), 5—11 maja 2011 MOGIŁA W “OGRODZIE PAMIĘCI”
Слово Просвіти, №18 за 2011 рік
dom — I Frontu Ukraińskiego) pod dowództwem generała armii M. Watutina. Inny plan dowódcy wojsk Frontu Centralnego Konstantego Rokossowskiego, który przewidywał okrążenie zgrupowania wojskowego i likwidację go jeszcze na podejściach do Kijowa, Moskwa odrzuciła. Szybko posuwając się na zachód i docierając do linii wodnej, oddziały 40. Armii i 3. Gwardyjskiej Armii Pancernej 21 września w kilku miejscach sforsowały Dniepr w rejonie przyczółka bukryńskiego (naprzeciw wsi Hryhoriwka, Trachtemyriw, Wełykyj Bukryn, Chodoriw, Szczuczynka). Rozgorzały krwawe walki w pobliżu wsi Zarubynci (obecnie pod wodą Zbiornika Kaniowskiego). Po kilku dniach podeszła także 27. Armia. Zrzucony wcześniej desant szturmowy na tyłach wroga został niemal w całości zniszczony. “Wyskakiwaliśmy z samolotu w sektorze ognia przeciwlotniczego — wspominał uczestnik tamtych wydarzeń, znany reżyser filmowy Hryhorij Czuchraj. — Do tej pory zdarzyło mi się przełknąć niemało wojennej niedoli: byłem dwukrotnie ranny, walczyłem pod Stalingradem, ale czegoś takiego — spadać naprzeciw błyszczącym smugom kul, przez płomienie płonących na niebie spadochronów towarzyszy — czegoś takiego jeszcze nie próbowałem…”. W tej maszynce do mięsa śmierć czyhała na tysiące śmiałków jeszcze w niebie. Ale prawdziwe piekło było na ziemi. W tamtych dniach ludzie z Lewobrzeża — okolic Boryspola, Czernihowszczyzny, Perejasławszczyzny, Złotonoszy z odległości dziesiątek kilometrów obserwowali na zachodzie ogromną, na cały horyzont krwistoczerwoną łunę. Przypadłszy do ziemi, słuchali nieustannego huku. Jak świadczyli później nieliczni uczestnicy tamtych walk, którzy przeżyli, takiego rozlewu krwi, jak na przyczółku bukryńskim, nie było od początku wojny. Ani pod Leningradem, ani pod Moskwą, ani pod Stalingradem. Najbardziej wrażliwe odcinki dla przejścia czołgów — na prawym skrzydle Chodoriw, na lewym — Buczak były zamknięte przez elitarne wojska wroga — dywizje pancerne SS “Reich” i “Wiking”. Łącznie skoncentrowano tu 10 niemieckich dywizji, połowa z nich to dywizje pancerne. Czyli ponad sto tysięcy personelu i półtora tysiąca opancerzonych potworów. Każdy metr linii frontu (łącznie miała ona 50 km, ale główna — 13) — to do stu żołnierzy i ciągła opancerzona ściana. Weźmy pod uwagę najważniejsze, że wróg okopał się na dominujących wysokościach, wstrzeliwując się w każde zagłębienie i pagórek, w każdy krzak. Wiktor Astafiew, znany rosyjski pisarz-frontowiec, był wśród tych, którzy forsowali Dniepr w rejonie Buczak—Chodoriw—Szczuczynka. Wspominał, że “gdy z jednej strony do Dniepru wchodziło 25 tysięcy żołnierzy, to na przeciwległym (prawym — Aut.) wychodziło nie więcej niż 5-6 tysięcy”. Opór wroga był szaleńczy. Jak pisał w swoich wspomnieniach wojennych jeden z niemieckich żołnierzy, uczestnik tamtych walk, siedząc w bezpiecznym ukryciu, sowieckich żołnierzy rozstrzeliwali jak na strzelnicy, ledwie nadążając zmieniać taśmy karabinów maszynowych. Ich lotnictwo i artyleria bez przerwy pokrywały szквалом ognia i metalu nacierających. Zakończenie na str. 4 1418 dni i nocy — od 22 czerwca 1941 roku do maja 1945 roku — trwała krwawa wojna naszego narodu przeciwko niemiecko-faszystowskim najeźdźcom. Z nich aż 32 — to operacja bukryńska, dzięki której wojska I Frontu Ukraińskiego wyzwoliły stolicę Ukrainy — Kijów. Jeden tylko kadr wielkiego dokumentalnego filmu narodowego bólu. Zatrzymajmy go na chwilę… PROŚWITIAŃSKI CZYNNIK DZISIAJ
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
