Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

MAESTRO DOSKONAŁYCH LINII

Слово Просвіти, №18 за 2011 рік

Mykoła CYMBALUK Człowiek to morze miłości. Dla artysty to także talent, by dostępnymi mu środkami wyrazić żywioł miłości. Andrijowi Czebykinowi, jednemu z najbardziej znanych nie tylko na Ukrainie, ale i daleko poza jej granicami artystów, tym narzędziem służy grafika sztalugowa i książkowa, akwarela, akwaforta, gobelin… Oraz jego błyskotliwa plejada uczniów. Jednak na wiosennej wystawie, która niedawno odbyła się w sali wystawowej Akademii Sztuk Pięknych Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody imienia Tarasa Szewczenki zaprezentował jedynie niewielką liczbę swoich prac z ostatnich lat i kilka – dawniejszych. Od tego ekspozycja mistrza doskonałych linii, jak go dawno (i zasłużenie) ochrzcili koledzy i liczni wielbiciele talentu Czebykina, tylko zyskała. Na przykład jego ilustracje do przejmująco lirycznego dramatu Iwana Franki „Zwiędłe liście” organicznie wpisują się w cykle jego ostatnich rysunków. To jak wstęp, w którym niezwykle subtelna i wrażliwa natura głęboko odtworzyła intymny dramat wielkiej i nieodwzajemnionej miłości Franki do Olgi Roszkewycz, potem pięknej Polki Juzii Dzwonkowskiej, a następnie – Celiny Żurowskiej. Talenty wykonane ilustracje organicznie dopełniają tekst, odsłaniając zasłonę duchowego świata człowieka, jego uskrzydlenie i nieludzkie męki z powodu nieodwzajemnionego, wszechspalającego uczucia. Trzeba umieć – ból duszy odzwierciedlić w plastycznych liniach, w liniach, które mówią. Nie tylko smutkiem, ale i radością. Dlatego prezentacje jego dzieł to zawsze święto, zawsze oświecenie i ukojenie dla poszarpanej, skręconej w napiętą sprężynę przez współczesność ludzkiej duszy. Kiedy zaś na ciebie z cnotliwie białego papieru (takiego delikatnego i nietrwałego, jak i ludzkie życie) napływają elegijne fale barw i linii miłości, zmywając skostniałość codzienności, obnażają się niezgłębienie czyste ludzkie źródła tego, co wzniosłe. I wtedy wewnętrzny świat oczyszcza się i wznosi do Najwyższego. Dla Andrija Czebykina – niech nie brzmi to w moich ustach jak bluźnierstwo – bóstwem jest kobieta. I nie tylko w cyklu „Kobiece wizerunki”. Przewodnim motywem ta idea przechodzi przez wszystkie jego prace, nawet jeśli kobieta, jak mówią filmowcy, pozostaje poza kadrem. W twórczości mistrza władczynie nieba i ziemi były i są nie tylko za, ale przede wszystkim – w kadrze jego artystycznego widzenia otaczającego świata. Obecność bogini-kobiety wyczuwa się wszędzie – nawet w akwarelowej martwej naturze „Gdzie astry?” czy marynistycznym pejzażu „Bałakława”, „Przystań”. I wszędzie – jaskrawo-semantyczne obciążenie symboli: w pierwszym rysunku – ledwo uchwytny smutek przemijającego żywego piękna; w drugim – szczyt lata, falowa beztroska i… powściągliwie ciche morze uczuć. Jeszcze większą alegorycznością oddycha delikatnie przejrzysta akwarela „Muzyka morza”. W beztrosko-pełnych wdzięku pozach trzy doskonałe nimfy w bikini. Kuszące wygięcia ich ciał pieści południowe słońce i całują przezroczysto-błękitne fale. Nad nimi trzy perłowe muszle jako uosobienie kobiecości. Nawiasem mówiąc, w Indiach i Tybecie muszle są używane jako instrument muzyczny, a ich dźwięk jest symbolem wieczności i odwiecznie czystego Wszechświata. Do każdego dzieła Czebykina można pisać muzykę – na tyle jest ono poetyckie, emocjonalnie nasycone, wieloznaczne, głęboko filozoficzne. Wydaje się, że w krajach Hindustanu wciąż jeszcze zachowują się tradycje i umiejętność narysowania melodii i wyśpiewania jej graficznego obrazu. Twórczość mistrza to sonaty, symfonie, recitale na cześć ziemskich niebianek, wykonane, w większości, piórem i pędzlem. Charakterystyczną cechą stylową pisma, osobliwością jego grafiki ostatnich lat jest lapidarność. I nieustannie – dynamika. Po prostu niepojęte: kilkoma skąpymi liniami rysuje cały świat kobiety, morze jej uczuć. Takimi są prace wykonane tuszem i pędzlem: „Poranek”, „Modelka”, „W kawiarni”, „Ptaki”… Jeśli zwięzłość to siostra talentu, to ta charakterystyka jest właśnie o nim. Za każdym razem, gdy nadarza się okazja zapoznać się z nowym dorobkiem twórczym artysty, odnotowujesz w myślach jego nieustanne poszukiwania. Nieustannie kipi myśl artystyczna, trwa poszukiwanie tematów, formy, stylu, tak właściwe niepohamowanemu talentowi. Maniera, technika pisma artysty nieustannie się rozwija. Wypróbowuje różne techniki graficzne i w każdej z nich ukazuje widzowi coś nowego, a stare – uwspółcześnione. Czasami wydaje się, że jego akwaforty, litografie, mieszana kombinatoryka, sitodruk, rysunki piórem i pędzlem, tuszem, ołówkiem, pastelem wykonane są niezwykle lekko i swobodnie. Ale to na pierwszy rzut oka, bo takie wrażenie jest złudne. Za każdą pracą – napięty zamysł, niebanalne rozwiązania obrazowe, wysoki i doskonały kunszt, który tak zniewala widza. W tematach Andrija Wołodymyrowycza w większości obecne są dwa żywioły – morza i kobiety. Według legendy bogini Afrodyta rodzi się z piany morskiej. U niego za każdym razem – z śnieżnobiałego brystolu. A czy można pozostać obojętnym wobec tworzenia nieziemskiego piękna? Autoportret Modelka

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин