Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
ŻYWA WODA KRAJU SZEWCZENKI
Слово Просвіти, №21 за 2008 рік
Redakcja gazety „Słowo Proświty” odwiedziła Narodowy Rezerwat „Ojczyzna Tarasa Szewczenki” w obwodzie czerkaskim. „Do kodeksu honorowego Ukraińca powinno należeć odwiedzenie tych miejsc” — uważa dyrektor generalna rezerwatu Ludmyła Szewczenko. Przeszliśmy tymi ścieżkami i przedstawiamy geografię ojczyzny Kobziarza poprzez własne wrażenia w artykułach i fotografiach. Walentyna DAWŁYDENKO. Podobnego testamentu nie znajdziecie w światowej historii. Nie osobiste skarby, nabyte za życia, zostały zapisane, nie ambitne dążenie, by po śmierci powstać w majestacie i czci marmurowego mauzoleum czy pomnika, a pieśniarskie pragnienie skrzydlatej duszy, by przenieść się na Ukrainę miłą, na jej łany szerokopolne, rodzinne krajobrazy, zapieczętowane w sercu od dzieciństwa. Taras Szewczenko jako poeta miał nieomylne filozoficzne wyczucie czasu i, najwyraźniej, rozumiał, że to właśnie natura, magnetyczny areał rodzinnej ziemi najdłużej przechowują ducha i obraz człowieka, gdy odchodzi on w inne światy. Bo czymże są dwa stulecia z punktu widzenia kosmicznej wieczności? Oto stoimy w szumie sadów obok chaty, gdzie kiedyś była prawdziwa posiadłość jego rodziców w Keryliwce — tak tutaj mówią do dziś. I staje się oczywiste: aby poczuć prawdziwość tej postaci, trzeba przyjechać w jego ojczyste strony i pooddychać tym powietrzem na wzgórzu, gdzie i krajobraz się nie zmienił, i stada ptasie w swoim tysiącletnim języku śpiewają, nie zdradzając go, i krzew kaliny na grobie matki Kateryny co roku odrasta młodymi pędami. A w dolinie tak samo gaj, stawy i sadzawki, nawet ich nazwy, jak i wiejskich zakątków w dzisiejszym Szewczenkowem, pozostały jeszcze z tej wyśpiewanej przez Tarasa Keryliwki. Jakże wspominał po latach na zesłaniu tę biedną, a zarazem bogatą w naturę ojcowską posiadłość, sad gęsty, ciemny, cichy, „innego takiego sadu nie ma na całym świecie”. Słynne kyryliwskie sady, gdzie drzewa owocowe mieszały się z leśnymi tak gęsto, że „we wsi widać było tylko drzewa i niebo, ani chat, ani zabudowań”. Wiosna. Sady zakwitły. Niby płótnem okryte, Rosą Bożą umyte, Bielą się. Co wynieśliśmy my, dziennikarze „Słowa Proświty”, z tych wędrówek ścieżkami, „które przeszedł Taras” w Moryńcach, Budyszczach, Kyryliwce? Poczucie nieprzemijalności czasu. Natura jest prawdziwa i nie poddaje się korupcji, nie składa fałszywych zeznań. W polu magnetycznym jej autentyczności, tego wyrafinowanego ukraińskiego piękna, gdzie trawa jedwabista od murawy i w zwierciadle wody gotowy dla pędzla pejzaż wiosennego gaju, zachwycasz się i wkrótce rozumiesz, że wszystko widzisz oczami tego chłopca z bardzo biednej chłopskiej rodziny, ale po królewsku obdarowanego przez naturę i Boga. Kto badał, czy nie pochyliły się tutaj najbliżej niebiosa, jak w tych sakralno-kreatywnych miejscach, gdzie potem wznoszą świątynie? Z jakiegoś powodu spełniają się życzenia ludzi, którzy zapalają świecę w kapliczce Tarasa w Moryńcach, choć to nowa budowla. Bo przebywać w tym środowisku — to nabyć prawdziwość odczuć, zamuloną zgiełkliwym życiem, jakby dusza wreszcie była w jednym kamertonie z kosmiczną harmonią. Jak tu mógł nie narodzić się genialny artysta i poeta! I szukaliśmy tych znamiennych cech, które wskazywały na obecność jego ducha: autentyczne rzeczy, których dotykała ręka jego siostry czy matki, nitkę ścieżki w świętej geografii tej małej ojczyzny, może nią biegał do tej piwnicy, która, jak mówią, jeszcze do połowy ubiegłego wieku przechowywała na ścianach rysunki Tarasa. Nie zapomnijmy choćby o tym, że je zniszczyli! Jak spalili już w naszych czasach ojcowską chatę, gdzie było kilka rodzinnych relikwii. Za każdej władzy takimi zbrodniami, głuszą bzu albo lakierowaną etnografią, wystawnymi ceremoniałami pragną zmienić to poczucie prawdziwości ukraińskiego geniusza, który był na równi z wybitnymi europejskimi artystami, ale jeszcze niósł krzyż oświeciciela swojego biednego narodu. W Budyszczach żyją wysokie drzewa, dla których nasze pojawienie się to chwilowy, przemijający sen, bo jeden dąb ma 600 lat, starszy — 800, a jest jeszcze tysiącletni. W czasach dzieciństwa Tarasa takich drzew były całe dąbrowy. Jakie olbrzymie korony, jakie potężne korzenie! Ale i te drzewa, które pozostały, są dla nas latarniami tego, że to niezwykła ziemia. Stąd jadą z całego świata choć na dzień — pokłonić się, pooddychać tym powietrzem. Stąd wyjeżdżają też. Połowa młodej populacji — za granicę, i to już na zawsze. Na te niewiarygodnej urody wzgórza już próbowali się zamierzać obcy, dla których Szewczenko nie jest nawet pierwszym wśród „Wielkich Ukraińców”. Ale ona wciąż „Kwitnie, upiększa się kwiatami, Sadami, ciemnymi łąkami…” Twoja ziemia, Tarasie! UKRAIŃSKI STRÓJ LUDOWY. Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobziarza”: MBF „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106. ŁĄCZNIE NA KONCIE CERKWI TARASA — 876 399 UAH 00 kop.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
