Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
SŁYSZĘ GŁOS MOJEJ ZIEMI
Слово Просвіти, №23 за 2004 рік
Zdjęcie H. Oborskiej. Zdjęcie H. Oborskiej. Poznajcie: Daria Rychtycka. Poetka. Ukrainka. Obywatelka Ameryki. Mama trojga dzieci i babcia trojga wnucząt. Autorka tomików poetyckich „Szowkowa kosycia” („Jedwabna szarotka”), „Kryżanyj cwit” („Lodowy kwiat”), „Mahija wohniu” („Magia ognia”), „Żaha sprawżnioho” („Pragnienie prawdziwości”). Jej biografia życiowa wystarczyłaby na fabułę dobrej dziesiątki powieści. Urodziła się w Rożniatowie na Stanisławowszczyźnie. Jako młoda gimnazjalistka znalazła się za granicą: „myślałam, że na kilka tygodni, okazało się — na całe życie”. Starszy brat, Myron Melnykowycz, był w szeregach UPA. Bezcenne młodzieńcze wspomnienie — poeta Jewhen Małaniuk, który po wojnie wykładał w gimnazjum w Ratyzbonie. Wczesne zakochanie, które stało się miłością podarowaną przez los — pisarz Lubomyr Rychtycki, ojciec jej dzieci. Przeprowadzka do Ameryki. Groby rodziców w Detroit. Śmiertelne rozstanie z Lubomyrem. Spotkanie z Ukrainą — „teraz — na zawsze”… Daria Rychtycka to nie tylko jedna z tych Ukrainek, które przesyłają datki na budowę cerkwi Tarasa. Jest aktywną uczestniczką obecnych działań Proświty. Niedawno w Domu Ludowym „Proświta” Iwanofrankiwskie Miejskie Zrzeszenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki przeprowadziło spotkanie twórcze z członkinią Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, nauczycielką języka i literatury ukraińskiej w szkołach USA i Kanady, Darką Rychtycką. Dziś poetka jest naszym gościem. Proponujemy Państwu zapis rozmowy Lubow Hołoty z Darią Rychtycką na str. 8. str. 11 Po prostu geniusz? str. 13 Świat muzeów str. 14
с. 8 · сторінка оригіналу ↗
Zakończenie. Początek na s. 1. Kor.: Czy czuje się Pani cząstką ukraińskiego życia literackiego? D. R.: Tak. Świadczy o tym choćby fakt, że stale czytam gazetę „Słowo Proświty”. Więcej przebywam tutaj, na Ukrainie, niż w Ameryce. Ukraina dla mnie nie jest środkiem do upiększania siebie, swoich odczuć i uczuć. Mam tu już wielu przyjaciół. Jest tu wiele bólu i straty. Nie jest tak, jak powinno być. Ale jest też wiele żywego, prawdziwego, za czym będę tęsknić, odlatując do Ameryki. Kor.: Może tak podzielimy wrażenia: negatyw i pozytyw? D. R.: Negatyw był dla mnie zauważalny dawno — przyjechałam pierwszy raz z dziećmi w lipcu 1990 roku, po 48-letniej rozłące. Poruszające, ze łzami, z radosnymi nadziejami spotkanie! Widziałam wielki potencjał w ludziach, szczerość, głębię, której nie widzę na Zachodzie. A negatyw — brak elity, jej niewystarczalność. Odczuwam to i teraz. Jest część tego, co powinno być, i jest jej za mało. A wszyscy, którzy rządzą państwem, nie są tymi, którzy dbają o naród, nie są ludźmi rodzimej idei narodowej. Elita to ci ludzie, którzy mają głębię ducha, którzy są zdolni prowadzić naród ku zadaniom, które są dla dobra ludzi. W szkole to nauczyciel, w rodzinie to ojciec i matka. Tak powinno być i w państwie. A ludzie zawsze odpowiedzą, wykonają swoją pracę, jeśli będą mieli przykład. Nie mówię, że przywódcy muszą być idealni. Tego nawet nie potrzeba, ale muszą wracać na Ukrainę, wydawać się tutaj, muszą przyswoić się procesowi literackiemu, otrzymać tutejsze oceny. Przecież w nurcie książkowym istnieją obok siebie utwory powołane do życia nostalgicznymi uczuciami do Ukrainy i są te, które niosą piętno prawdziwego talentu, wyważone, subtelne… To ostatnie chcę powiedzieć także o Pani, o Pani książce „Pragnienie prawdziwego”… Czy czuje Pani swoje zakorzenienie w ukraińskim słowie? D. R.: Zaczęłam pisać w wieku 16 lat, w Niemczech, w starodawnym niemieckim mieście, obserwując surowe góry Alpy, kamienne, nagie… Czułam wielki smutek za moimi Karpatami, zielonymi i kędzierzawymi… Tego mojego pierwszego rękopiśmiennego zbioru nie czytał nikt, nawet rodzice. Zgubił się z biegiem lat. Ale to było pierwsze przebudzenie słowa w duszy. Kor.: Pierwszy sen poezji… Istnieje takie pojęcie: poezja kobieca. Jak Pani je odbiera? Poczucie godności słowa — jak Pani to rozumie? D. R.: Ja osobiście protestuję przeciwko określeniu „poezja kobieca”. Dlatego że poezja albo jest, albo jej nie ma. Łesia Ukrainka — czyż to nie przykład męstwa w słowie? A liryka Iwana Franki — czyż nie jest najwyższym wyrazem czułości? Poeta albo jest, albo go nie ma. Kwestia kobieca to osobna kwestia. Interesuję się nią, dużo pisałam o utworach feministycznych, planuję jeszcze pisać, poważnie analizować, operując faktami nie z jednego dziesięciolecia. Moje przekonanie: gdyby nie samość, indywidualność ukraińskiej wieśniaczki, ukraińskiej mieszczanki, nie byłoby samoistnego narodu ukraińskiego. Pragnę udowodnić światu, że najcenniejsze w kobiecie to kobiecość, w mężczyźnie — męskość. Różne drogi potwierdzania siebie w świecie, ale nie warto rezygnować z tego, co określone przez Boga i darowane przez Naturę. Kor.: Słowem, mogłaby Pani powiedzieć: „Ja kocham być kobietą!” w nocnych rozmyślaniach… Chciałabym, aby książka miała czytelników w całej Ukrainie, gdzie byłam: w Odessie, w Dniepropietrowsku, w rodzimym Przykarpaciu… W naszej duszy jest miłość do ziemi, wszyscy jesteśmy silni ziemią, ona jest źródłem naszej radości. I ona obecnie najbardziej cierpi… Przyzwyczailiśmy się obwiniać o wszystkie nieszczęścia „wrogów”, a trzeba zaczynać od siebie, od swoich dzieci, wychowując je na Ukraińców. Mama Polka obowiązkowo będzie uczyć swojego syna, że jest Polakiem. A my? Oto, powiedzmy, u nas, w Ameryce, musiałam obserwować, że jeśli Ukrainiec żeni się z Polką, to bardzo szybko asymiluje się. Co to jest? Kompleks niższości. NA KONCIE CERKWI TARASOWEJ JEST ŁĄCZNIE — 433034 UAH 67 KOP.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
