Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
WBREW WSZYSTKIM FOBIOM I POKUSOM…
Слово Просвіти, №24 за 2007 рік
Uliana HLIBCZUK
Gdy za oknem +35, trudno się poruszać. Właściwie ten szalony upał pomógł mi przeżyć pewną ciekawą prawdę: skrajności są w swojej istocie podobne. I mróz, i upał mogą mieć wspólny punkt styczny. Punkt, z którego rodzi się poczucie klaustrofobii. Cały świat wydaje się ciasny i groźny. Nie ma tam przytulności dla biednego człowieka… Siedzi sobie w ciemnej skrzynce, a co najważniejsze — jego myśli są skute, wyobraźnia w niewoli… Niewola. Maj, który właśnie minął, nie pachniał mi… Pewnie przez ten sam upał. Ze smutkiem chowałam twarz w bzie, a on milczał… I kiedy wybuchły akacja, jaśmin, herbaciana róża… Dość! Dość tej wakchanalii kwiecia. Maj rozszalał się w swojej płodności… Wybuchał wizualnie, ale jego pachnąca istota pozostawała nikła. Czy może straciłam zdolność rozróżniania zapachów? Nie wiem… To znaczy wiem, że coś jest nie tak. Najwyraźniej upał popędził czas. Pylniki i słupki radośnie zakwitły i dały impuls niedoskonałości… Przekwitły jakieś anemiczne kwiatostany, które pachniały nie bardziej niż holenderskie róże w przejściu podziemnym. Bo nie wolno wykorzystywać czasu, nie wolno go poganiać, nie wolno się ścigać… On tego nie lubi. W przeddzień czerwca moje nozdrza wychwyciły czarujący welon zapachu, jakby w pobliżu otwarła się cukiernia z wykwintnymi ciastkami, pierniczkami i lipową herbatą… Ale nie rumowe babki i nie lipowy miód w lipowej herbacie tak rozpachniały się na całą ulicę. To lipa rozkwitła już wiosną, w przeddzień lata… Czerwiec ukradł lipę lipcowi… Smutno i strasznie, panowie, smutno i strasznie. Może dlatego, że człowiek ze swojej natury jest konserwatywny. Wzorem Iwanka z „Cieni zapomnianych przodków” nagle zatęskniło mi się, by żałośnie zawodzić: „Gdzie moja lipa, gdzie moja lipa?” A potem na niebie coś pękło i upał, który otaczał ludzi chorobliwą wa…
tym, zasyczała i utonęła w ulewie. Ładnie? Kto nie lubi żywiołów… Tylko że, wiadomo, to miasto nie toleruje gwałtownych zmian. Zalane asfaltem, z zardzewiałymi instalacjami, natychmiast zakrztusiło się w brudnych potokach. „Beuszne” konserwy, w rodzaju żiguliów czy płaskodennych staruszków mercedesów, zamarły po szyję w wodzie pod mostem na Lewobrzeżnej. Nowiutkie zagraniczne wozy udawały płazy. W takie chwile, przepełnione żywiołem, wydaje się, że zdarzy się coś strasznego. To fobie otaczają cierpiącą wyobraźnię. I przypominają się grzechy, które popełnili ludzie przeciwko własnemu miastu. Powycinano topole i akacje na brzegach, i dziś wszystko to sterczy świeżymi pieńkami w oczekiwaniu na świst grubego portfela. „Zobaczycie, całe wybrzeże Dniepru obłożą betonem i dookoła wyrosną wieżowce…” — powiedział mój sąsiad, fotoreporter. Podobno jest realistą, ale ostatnio jakoś trudno mi odróżnić realizm od pesymizmu… Cóż, niech będzie, niech wyrastają, to i wyrosną. Znaczy, panstwo zasłużyło sobie właśnie na taki krajobraz. Pan-ss-two… Aż mi się zrobiło śmiesznie. Po co im akacje, skoro są panstwem? Przecież nawet nie przychodzi im do głowy, że po swoim rozbrykanym „pikniku” trzeba posprzątać butelki, plastikowe naczynia i wyciśnięte tubki keczupu… Słowem, są warci jeden drugiego: i ci nędzarze, którzy zaśmiecają własną przestrzeń, i ci tłustowrodzy kangury, które kroją ją pod swój ograniczony zmysł piękna. Skrajności są podobne w swojej istocie? Nie cieszy mnie, że przyszło mi przeżyć tę prawdę. Pewnie bym się zasmuciła, gdyby nie znajomość z pewnym ciekawym i przedsiębiorczym człowiekiem. Rektor Charkowskiej Akademii Designu i Sztuk Wiktor Danyłenko patrzy na perspektywy naszego państwa z optymizmem. Zwłaszcza na jego przedmiotową przestrzeń. Napisał nawet książkę. „Przyszłość europejskiego designu: Czechy, Polska
...ща, Ukraina”. Autor uważa, że znajdujemy się obecnie w tak dogodnym punkcie, z którego łatwo się odbić i wykonać niezły zryw, na kształt japońskiego cudu… Może dlatego, że nic nie mamy do stracenia: albo „rzucić się”, albo zginąć? To już moja podpilnie pesymistyczna (czy realistyczna?) myśl mi zabrzmiała… A Wiktor Daniłenko uważa, że właśnie my jesteśmy tym przykładem europejskości… „Francja, Wielka Brytania to już zmęczone kraje, dawno zmęczone. Błąkając się po ich stolicach, czujesz się raczej w tyglu Babilonu niż w Europie. Mamy szansę nie powtórzyć ich błędów…”
Pan rektor nie raz w swojej książce używał wieloznacznego słowa „przybysze”. Okupanci, głodni z innych kontynentów… Patrząc na żywy przykład świata zachodniego, od nich jakoś jeszcze zasłonimy granice, ale co zrobić z własnymi przybyszami? Z tymi, którzy nie mają poczucia własnego domu, z tymi, którzy szeleścili naparstkami przy Centralnym Rynku w Charkowie, a później wybili się na pierwszych sekretarzy nie mniej odiozowego mera… Z tymi, którzy mogą pośrodku placu zabaw postawić wieżowiec, a na placu Michajłowskim, wśród starodawnych budynków, postawić coś z plastiku i szkła, sztucznego i nienaturalnego…
„Co z tymi? — zapytał mój vis-à-vis. — A już nic. Ich pociąg dawno odjechał, tak samo jak nasi projektanci, którym dziś jest 60, 50 i nawet 40 lat. Uważając się za współczesnych, są zdolni tylko do sumiennego kopiowania zachodniego wzorca. A swoje, oryginalne, „made in Ukraine”, może stworzyć tylko młodość. Ta, która teraz siedzi na studenckiej ławie…”
O studenci, gdybyście wiedzieli, jaka globalna odpowiedzialność na was spoczywa… W waszych rękach nasza przyszłość: i Dniepr, i strome brzegi, i plac Niepodległości, i plac Michajłowski… Uczcie się, studenci, uczcie się sumiennie… Wbrew wszystkim fobiom i pokusom…
GŁOSY POLA ŚPIEWOCZEGO
Dobrowolne ofiary „Na Cerkiew Kobzarewą”: MFC „Ukraińska Rodzina” Rachunek bieżący nr 26045200145101 w Podolskim oddziale AKB „Kijów”, MFO 320401, ZKPO 21709106
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
