Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Płoty „reform” Imitował je jeszcze gogolowski horodniczy

Слово Просвіти, №27 за 2017 рік

U Gogola w komedii „Rewizor” jest taki epizod. Horodniczemu, czyli naczelnikowi miasta powiatowego, donoszą, że przybył tu ze stolicy rewizor. Z czasem okaże się, że to oszust, ale wtedy wzięto go za prawdziwego. Horodniczy natychmiast zbiera swoich urzędników i wydaje polecenia, co zrobić, aby należycie przywitać, czyli oszukać, rewizora. Między innymi – przewrócić płot w centrum miasteczka. Motywacja jest taka: „Im więcej łamania, tym bardziej oznacza to działalność włodarza miasta”. Wygląda na to, że laury gogolowskiego horodniczego nie dają spokoju naszym ukraińskim włodarzom – od stołecznych po małomiasteczkowych. Petro ANTONENKO W Ukrainie już od ponad ćwierć wieku trwa jedna wielka reforma, przemiana, nawet podwójna — od braku państwowości do własnego państwa, od społeczeństwa totalitarnego do demokratycznego. Ale z jakiegoś powodu to wielkie i potrzebne reformowanie odbywa się w formie niezliczonych „reform” i przemian wszędzie i gdziekolwiek. Ostatnie dwie modne „nowinki” to reforma rolna i emerytalna. O nich — nieco dalej, bo jak nie wspomnieć jeszcze o niektórych wielce doświadczonych sferach, na które „zwaliły się” reformy. Choćby oświatę i medycynę. Zatem, reformy… OŚWIATOWA: niekończący się eksperyment Eksperymentują przede wszystkim na szkolnictwie. Szarpią w tę i z powrotem termin nauki: 10, 11, 12 klas. 5-stopniowy system oceniania zastąpiono 12-stopniowym. Teraz oto oceny w ogóle znoszą. Zniesiono egzaminy końcowe, zamiast nich teraz ZNO (zewnętrzna niezależna ocena), miejmy nadzieję, że „niezależna”. Nie ma co już mówić o programach szkolnych… No i, oczywiście, ulubiona sprawa reformatorów — „optymalizacja”, czyli zamykanie niewielkich szkół. MEDYCZNA: zamiast normalnych pensji dla medyków Jeszcze jedna wielce doświadczona sfera — medyczna. Cóż tu mówić o „reformach” w postaci masowego zamykania placówek medycznych. Zwłaszcza na wsiach: są one, powiadają, nierentowne. Z jakiegoś powodu wieśniacy od dziesięcioleci byli i są „nierentowni” dla państwa. Ale oto jeszcze jedna zakrojona na szeroką skalę reforma w opracowanych przez rząd projektach ustaw. Pierwszy z nich, nr 6327, „O państwowych gwarancjach finansowych świadczenia usług medycznych i leków” trafił jednak pod obrady sali sesyjnej parlamentu. Ten projekt ustawy jakoś przegłosowano, i to tylko w pierwszym czytaniu. Czeka go jeszcze mnóstwo poprawek na drugie czytanie od deputowanych, dla wielu z których te „poprawki” są imitacją tworzenia prawa. Za drugim projektem ustawy, nr 6329, „O wprowadzeniu zmian do Kodeksu budżetowego Ukrainy”, dotyczącego finansowania medycyny, nie zagłosowano. Z tego powodu pełniąca obowiązki ministra ochrony zdrowia Ulana Suprun oburzyła się, że wprowadzenie reformy medycznej, jak się zdaje, odbędzie się nie od 1 lipca, a dopiero pół roku później. Do końca obecnej sesji parlamentarnej pozostały dni. Ale jeśli nawet przyjmą, to wczytajmy się w tę reformatorską panaceum dla naszej chorej medycyny. Czy nie głównym punktem „reformowania” zaproponowano… rozdwojenie Ministerstwa. Oto jak to natchnienie reklamują w resorcie pani Suprun: „Dla państwa zmiany medyczne zaznaczą się pojawieniem nowej instytucji — Narodowej Służby Zdrowia Ukrainy”. Zwróćcie uwagę na termin „zaznaczą się”. Jest on tak znajomy z niedawnych czasów „znaczących” dat i jubileuszy. A co z Ministerstwem przy „znaczących przemianach”? Otóż, Ministerstwo Ochrony Zdrowia będzie „opracowywać politykę medyczną”, a NSZU — będzie ją „realizować”. Zatem, będziemy teraz mieli dwa ministerstwa, czy już — rozdwojone Ministerstwo Ochrony Zdrowia. Realizacja przez Narodową Agencję polityki medycznej będzie polegać na tym, że właśnie ona będzie ją finansować, ściślej mówiąc, będzie dysponować środkami wydzielonymi z budżetu przez państwo. Pani Suprun reklamuje to nowatorstwo, bo uważa, że nie przystoi, kiedy jeden resort, czyli jej Ministerstwo Ochrony Zdrowia, „i finansuje, i sprawdza, i kontroluje, i informuje”. Prawda, to zwykła praktyka wszystkich resortów, a jeśli gdzieś źle „sprawdzają i kontrolują” środki ludowe, to nad resortami są liczne organy kontrolne państwa, kończąc na Izbie Obrachunkowej Ukrainy, formowanej i odpowiedzialnej tylko przed parlamentem. Ależ chce się poreformatorować. Bo obecnie, oburza się pani p.o. ministra, „środki — pod kierownictwem korupcyjnej wertykali urzędników medycznych”. I dalej: „Widzę, jakimi autami jeżdżą po całym kraju urzędnicy medyczni, z pensją 6 tysięcy hrywien”. Całkiem szlachetne oburzenie, wszak na taką pensję na takie auto trzeba zbierać pieniądze lat 50. Ale o jakich „urzędnikach medycznych”, o jakiej „korupcyjnej wertykali” bredzi p.o. ministra? Czyż nie o jej urzędnikach i wertykali? W każdym razie, pani Suprun może mieć swoje wyjaśnienie: walczyć z tą wertykalą i tymi urzędnikami nie ma uprawnień. Wszak jest jedyną z szefów Ministerstwa w rządzie, która już ponad rok nie jest ministrem, a jedynie p.o. Czyżby właśnie w tym dla rządu i parlamentu polegała unikalność sfery medycznej? Chyba tkwi ona w czymś innym. Dlatego potrzebna jest prosta reforma: znacznie zwiększyć pensję medykom. Zróbmy wszystko, aby nasz ukraiński lekarz otrzymywał przynajmniej połowę tego, co ma jego kolega w Polsce. Tam lekarz naszego poziomu (według stanowiska, stażu, kwalifikacji) ma pensję gdzieś od 2 tysięcy dolarów i wyżej. Dlatego, jeśli lekarz na Ukrainie będzie otrzymywał 25—30 tysięcy hrywien, a średni i pomocniczy personel — tysięcy 10—15, to będzie sprawiedliwie. I mniej upokarzająco dla medyków i pacjentów, niż zawoalowany system „dobrowolnych składek”. Sprawiedliwie w kwestii pensji. Nawet w naszym biednym kraju, gdzie wielu potrzebuje podwyżek pensji i emerytur. Ale medycyna — sfera szczególna, nawet wyjątkowa: medycy leczą ludzi, czyli przywracają im zdrowie, a często i ratują życie. ROLNA: kogo żywi ukraińska ziemia? Oczywiście, naszych obywateli. Teoretycznie mogłaby żywić dobry kawał Europy i świata. Praktycznie póki co największy skarb kraju. Albo żywi ziemskich oligarchów. O przyczynie, która narastała dziesięcioleciami — skrajnie niesprawiedliwym stosunku do wsi i chłopstwa, kiedy coraz częściej słyszysz termin „wymieranie wsi”, niesprawiedliwym przede wszystkim w sensie socjalnym — obecnie wolą wstydliwie milczeć. Bo na pierwszy plan wyszła inna „nowinka”: trzeba zacząć sprzedaż ziemi przeznaczenia rolniczego. Ale kiedy władza, agitując za sprzedażą w swoich wciąż jeszcze upaństwowionych środkach informacji, schodzi do prymitywnej propagandy, robi się jakoś niezręcznie. Na przykład, kiedy wymieniają tylko cztery kraje z dwustu na planecie, kraje biedne, totalitarne, gdzie, powiadają, tylko i istnieje zakaz sprzedaży ziemi. Czyżby to prawda, i jak można schodzić do takich „argumentów”? W każdym razie, pytanie bardzo niejednoznaczne. Dlatego warto by usłyszeć poważne argumenty „za” i „przeciw” od naszych polityków, ekonomistów, ekspertów. I nie tylko w kwestii ziemi, ale i w kwestii wielu innych pytań, przede wszystkim socjalnych, w szczególności taryf i cen. Ale, zdaje się, ci nasi eksperci, mężowie nauki, są gdzieś nieco zaangażowani, jeśli nie powiedzieć — kupieni-sprzedani. Jednak nawet przeciwnicy natychmiastowego rozpoczęcia sprzedaży ziemi, czyli zniesienia wielokrotnie przedłużanego moratorium na to, teoretycznie niby nie są przeciw sprzedaży, ot tylko trzeba by przyjąć szereg ustaw i rozporządzeń pod to. Właściwie, takiego zdania są i zwolennicy sprzedaży. To w czym rzecz? To może niektórym opłaca się, żeby ta mgła w ustawodawstwie wokół ziemi jak najdłużej nie rozpraszała się? EMERYTALNA: w kraju emerytów, obecnych i przyszłych Wreszcie ostatnia „nowinka” — reklamowana przez rząd reforma emerytalna. Rząd już przygotował odpowiedni projekt ustawy, dlatego słowo należy do parlamentu. Głównym, akcentuje rząd, — nie po prostu dać emerytom jałmużnę, a wyjść na nowy system zabezpieczenia emerytalnego. Systemowe myślenie — to dobrze. Ale nasi zubożali emeryci nie przywykli gardzić i jałmużną. Dlatego, kiedy już rząd deklaruje „uwspółcześnienie” emerytur, czyli ich zwiększenie, przy czym już jesienią (nawiasem mówiąc, dość nieznaczne), u milionów emerytów jeszcze od początku roku powstało rozsądne pytanie. Dlaczego przy głośno reklamowanym od początku roku dwukrotnym zwiększeniu minimalnej pensji do poziomu 3200 hrywien, minimalna emerytura na Ukrainie również nie wzrosła adekwatnie, czy niech nawet i nie o 100 %, a choćby o 20—30? Czy nie dlatego, że w rzeczywistości dwukrotne zwiększenie „minimalki” odczuła „minimalna” liczba pracujących, natomiast niemało trafiło pod inną „minimalizację” — redukcję stanowisk, przeniesienie pracowników na pół etatu? A oto naliczoną zwiększoną emeryturę trzeba by płacić. Teraz o „systemowym podejściu”. „Podwyższenia wieku emerytalnego nie będzie”, — deklaruje rząd. To przy tym, że dla większej części populacji kraju — kobiet, pracujących i przyszłych emerytów — jeszcze kilka lat temu podwyższono wiek emerytalny. I on stopniowo podwyższa się, póki nie wzrośnie o 5 lat. Jeszcze w argumentacji rządu — porównanie z wyższym wiekiem emerytalnym w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Danii. To może warto wspomnieć i porównać poziom życia i jego długość w tych krajach? Natomiast reforma przewiduje podwyższenie stażu ubezpieczeniowego — od razu o 10 lat, z 15 do 25. Czyli w 60 lat na emeryturę pójdą tylko ci mężczyźni, którzy mają taki staż. A komu brakuje, będą musieli dorabiać i po 60-tce. Wspomnijmy i o obiecanych pozytywach reformy. Indeksacja, czyli przeliczenie, emerytur będzie przeprowadzana nie raz na dwa lata, jak obecnie, a co roku. I tutaj od razu — „zastrzeżenie” od rządu: jeśli będzie taka możliwość finansowa. Jeszcze jedno. Uważają, że u nas zbyt wiele kategorii pracujących, którzy mają prawo wyjść na emeryturę przedterminowo — o 5 czy więcej lat wcześniej. Ich liczbę planują zmniejszyć. Ale już od 1 stycznia 2018 roku proponują znieść prawo do przyznania emerytur za wysługę lat i dla pracowników oświaty, ochrony zdrowia, zabezpieczenia socjalnego. Sama ustawa o reformie emerytalnej jest długa i skomplikowana — nie mniej, niż obecny dość zagmatwany system emerytalny. Dlatego tutaj też chciałoby się wykwalifikowanej analizy od niezaangażowanych

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин