Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Kochajmy i szanujmy wodę, która daje nam życie

Слово Просвіти, №32 за 2012 рік

Hennadij APANASENKO, doktor nauk medycznych, profesor Mychajło KURYK, doktor nauk fizyczno-matematycznych, profesor Woda stanowi 2/3 powierzchni Ziemi. Słodkiej wody pitnej jest zaledwie 2,53% tej ilości. Zatem woda pitna to najcenniejszy skarb Ziemi, od którego zależy wszystko, co żyje na planecie. Niedbałe czy drapieżne traktowanie środowiska, zwłaszcza rzek, doprowadziło do tego, że wiele małych rzek (a są to naczynia krwionośne Ziemi) wyschło, a wielkie rzeki są tak ekologicznie zanieczyszczone, że woda w nich stała się szkodliwa do spożycia. Dziś na Ukrainie nie ma wody powierzchniowej (rzecznej, jeziornej, studziennej, źródlanej), którą można pić na surowo bez sprawdzenia jej czystości. Corocznie rośnie liczba miejscowości i ludzi, którzy nie mają dostępu do jakościowej wody pitnej. Prawie 46 milionów obywateli, którzy mieszkają w 161 miastach i 100 osiedlach typu miejskiego z 25 regionów kraju, otrzymuje wodę pitną z lokalnych źródeł z odchyleniami od wymagań normatywnych. Często woda ma podwyższoną ogólną twardość, podwyższoną zawartość chlorków, suchych pozostałości, siarczanów, fluoru, żelaza, azotanów, amoniaku i manganu. Według danych przewodniczącej Ogólnoukraińskiej Ligi Ekologicznej Tetiany Tymoczko, ponad 1,3 tysiąca miejscowości, gdzie mieszka około 1 miliona ludzi, korzysta z dowożonej wody pitnej. Dziś niezadowalająca jakość wody pitnej prowadzi do rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych i poważnego pogorszenia zdrowia. Tylko w okresie od 2004 do 2010 r., według danych Ligi Ekologicznej, zrzut niedostatecznie oczyszczonych ścieków i wód przemysłowych wzrósł z 3,5 do 6 miliardów metrów sześciennych. Wielkie straty słodkiej wody w kraju wynikają ze starych i niedoskonałych urządzeń oczyszczających oraz sieci zaopatrzenia ludności miejskiej w wodę. Ustawodawstwo i baza normatywna w kraju nie stymulują administracyjnie ani ekonomicznie zmniejszenia zanieczyszczenia rzek i ścieków oraz oszczędzania zasobów słodkiej wody nieprzeznaczonej do picia. Dziś na Ukrainie na jednostkę krajowej produkcji zużywa się 4–6 razy więcej wody niż w krajach wysokorozwiniętych. Według danych Ukraińskiego Instytutu Badawczego Problemów Gospodarki Wodnej i Ekologii, z 63 119 rzek, które dziś znajdują się na terytorium kraju, większość ma 3–5 klasę jakości, podczas gdy woda do poboru w celach pitnych powinna mieć tylko 1 klasę. Dziś stan ekologiczny rzek kraju to stan ogólnej sytuacji ekologicznej. W istocie jest to ekologiczny defolt. Jeśli w najbliższych latach Rząd nie podejmie radykalnych kroków w celu naprawy sytuacji ekologicznej — kraj jest skazany. Dziś bez miłości człowieka do środowiska, a w szczególności do wody, nie może być mowy o tak ważnych pojęciach, jak ekologia świadomości, ekologicznie bezpieczna przyszłość narodu, przywrócenie harmonii między człowiekiem a środowiskiem. Źródła zaopatrzenia ludności w wodę Ewolucyjnie człowiek powinien stale pić wodę powierzchniową, rzeczną, która jest nie tylko ekologicznie czysta, ale zawsze płynie z różnymi zakrętami, burzy się, stale kontaktuje się z Ziemią, wpływa na nią energia Kosmosu. Taka woda ma wielką własną naturalną bioenergetykę, która jest ważna dla zdrowia człowieka. Ale obecnie jest to dla nas tylko stwierdzenie faktu, a w rzeczywistości takiej wody w kraju nie ma. Zatem człowiek zmuszony jest wykorzystywać podziemne źródła słodkiej wody. Awicenna nazywał taką wodę „zgniłą”, ma ona różny skład chemiczny i mikrobiologiczny w zależności od miejsca, gdzie woda zbiera się pod ziemią. A to oznacza, że dla bezpiecznego spożycia wody podziemnej konieczne jest kontrolowanie jej składu i stosowanie różnych metod uzdatniania wody. Ludność miejską zaopatruje się dziś w wodę przez sieć miejskich, wiejskich wodociągów, gdzie podawana jest woda, która spełnia współczesne wymagania sanitarno-higieniczne — „Woda pitna”. W tym przypadku wielkie znaczenie ma zapewnienie wody o jakości ekologicznej i bioenergoinformacyjnej. Negatywnym czynnikiem zanieczyszczenia ekologicznego takiej wody jest materiał, z którego wykonano wodociąg, oraz jego forma (okrągłe rury, kąty proste zakrętów rur itp.). Typy konfekcjonowanych (butelkowanych) wód pitnych Zgodnie z Klasyfikacją Międzynarodową istnieją następujące typy wód konfekcjonowanych: Woda artezyjska — woda z odwiertu, która znajduje się w warstwach wodonośnych skał między warstwami nieprzepuszczalnymi. Woda pitna — woda, która jest rozlana do butelek i sprzedawana do spożycia przez ludzi w pojemnikach higienicznych i nie zawiera dodatków, substancji słodzących ani składników chemicznych. Woda oczyszczona — woda otrzymana przez destylację, dejonizację, odwróconą osmozę lub za pomocą innych podobnych procesów i może być oznaczona jako oczyszczona woda butelkowana. Woda musująca (gazowana) — woda, w tym także po obróbce, zawierająca tę samą ilość dwutlenku węgla, co w momencie wydobycia ze źródła. Woda źródlana — woda butelkowana, otrzymana z formacji podziemnej, z której woda płynie naturalnie na powierzchnię ziemi. Woda źródlana, zebrana z wykorzystaniem siły zewnętrznej, musi pochodzić z tej samej podziemnej warstwy wodonośnej, co źródło, i musi posiadać wszystkie właściwości fizyczne, ten sam skład i jakość, co woda płynąca naturalnie na powierzchnię Ziemi. Woda studzienna (z odwiertu) — woda butelkowana ze studni lub odwiertu z warstwy wodonośnej w głębi ziemi. Woda po odwróconej osmozie Woda po odwróconej osmozie — woda, która przeszła głębokie oczyszczanie lub została zdemineralizowana. Taka woda ma istotnie naruszoną naturalną równowagę struktury i po dostaniu się do organizmu człowieka będzie próbowała odzyskać brakujące jej pierwiastki chemiczne, czyli będzie „zabierać” je z organizmu. Jest to niedopuszczalne dla dzieci i kobiet w ciąży, kiedy organizm kobiety potrzebuje dodatkowo witamin, makro- i mikroelementów w stanie naturalnym. Dla wody po odwróconej osmozie ogólna mineralizacja jest poniżej normy — 100 mg/dm lub 0,1 g/l. Dziś producenci wód butelkowanych oferują do spożycia wodę otrzymaną metodą odwróconej osmozy. Woda, która przechodzi tak głębokie oczyszczanie, traci większość soli mineralnych, pożytecznych i niezbędnych dla żywotności człowieka. Czystą wodę po odwróconej osmozie należy spożywać dozowanie, ponieważ jest ona fizjologicznie niepełnowartościowa z powodu niemal całkowitego braku składu mineralnego. Badania wpływu wody zdemineralizowanej na człowieka świadczą: — woda po odwróconej osmozie wypłukuje z organizmu mikroelementy, które są niezbędne dla normalnej żywotności człowieka; — negatywnie wpływa na aktywność hormonów, które są związane z regulacją gospodarki wodnej w organizmie człowieka; — zmniejsza liczbę erytrocytów we krwi; — sprzyja odwodnieniu organizmu. Stałe spożywanie wody po odwróconej osmozie wywołuje szybkie zmęczenie, słabość, bóle głowy z zaburzeniami rytmu serca. Radzimy konsumentom krytycznie odnosić się do zapewnień, że woda zdemineralizowana jest bezpieczna dla człowieka. Dla normalnej żywotności człowieka wraz z wodą pitną do organizmu powinny trafiać w wystarczającej ilości niezbędne mikroelementy. Aby wodę po odwróconej osmozie można było spożywać jako pitną, konieczne jest, aby po filtrze odstała ona pewien czas w kontakcie z szeregiem naturalnych minerałów (krzemień, szungit, karneol itp.), czyli aby wodzie przywrócono jej naturalną równowagę składu i struktury. Klinicznie udowodniono, że spożywanie wody pitnej ubogiej w substancje mineralne negatywnie wpływa na mechanizmy homeostazy, wymianę substancji mineralnych w organizmie itp. Jest to związane z wypłukiwaniem jonów wewnątrzkomórkowych i międzykomórkowych z płynów biologicznych, ich negatywnym bilansem. Zmienia się ogólna zawartość wody w organizmie, aktywność funkcjonalna hormonów, które są związane z regulacją gospodarki wodnej. Eksperymenty na szczurach wykazały, że spożywanie wody destylowanej lub wody o ogólnej mineralizacji do 75 mg/l prowadzi do powstania ogólnego negatywnego dysbilansu, zmniejszenia wskaźnika hematokrytu. Im mniejsza mineralizacja, tym bardziej prawdopodobne ryzyko intoksykacji organizmu. Woda destylowana nie zawiera anionów i kationów, które są stale potrzebne człowiekowi. Spożywanie miękkiej wody, zubożonej na przykład o wapń, może prowadzić do zwiększonego ryzyka złamań, przedwczesnych porodów, obniżenia wagi noworodków i niektórych rodzajów raka. Spożywanie wody zubożonej o magnez prowadzi do zaburzeń pracy mięśnia sercowego, do późnego zatrucia ciążowego i niektórych rodzajów raka. W latach 2000—2002 w Czechach i Słowenii, kiedy ludność zaczęła wykorzystywać w systemie centralnego zaopatrzenia w wodę wodę z odwróconej osmozy, pojawiły się częste skargi na problemy układu sercowo-naczyniowego, zmęczenie, osłabienie, skurcze mięśni. Badania ekologiczne w Rosji udowodniły, że spożywanie wody o małej zawartości substancji mineralnych prowadzi do pojawienia się szeregu chorób. Jest to nadciśnienie, zmiany w naczyniach wieńcowych i dwunastnicy, przewlekłe zapalenie żołądka, wole, powikłania u kobiet w ciąży, noworodków i niemowląt (żółtaczka, anemia, złamania, problemy ze wzrostem). Liczne badania udowodniły, że bliską fizjologicznej normie jest woda, w której zawartość wapnia wynosi 30—90 mg/l, magnezu 7—35 mg/l i której ogólna mineralizacja wynosi około 400 mg/l (woda wodorowęglanowa). Podczas przygotowywania posiłków na miękkiej wodzie z produktów (warzywa, mięso, zboża) tracone są ważne elementy. Straty wapnia i magnezu mogą sięgać 60%, miedzi — 60%, manganu — 70%, kobaltu — 86%. A przygotowywanie posiłków na twardej wodzie znacząco obniża straty minerałów w gotowym posiłku. Przygotowanie potrawy na wodzie słabozmineralizowanej znacząco obniża ogólny dopływ niektórych elementów do pożywienia. Niestety, współczesna dieta większości ludzi nie może zaspokoić organizmu wszystkimi niezbędnymi mikroelementami, dlatego każdy czynnik, który sprzyja utracie substancji mineralnych w procesie obróbki kulinarnej, może odgrywać negatywną rolę. Ludzie, którzy spożywają wodę zubożoną o substancje mineralne, zawsze są bardziej narażeni na ryzyko działania substancji toksycznych niż ci, którzy piją wodę o średniej twardości i mineralizacji. Jeszcze w 1980 roku WHO zalecała spożywanie wody pitnej o mineralizacji nie niższej niż 100 mg/l. Optymalna mineralizacja wynosi 200—400 mg/l dla wód chlorkowo-siarczanowych i 250—500 mg/l dla wód wodorowęglanowych. Aktywność korozyjna takich wód jest niewysoka. Zalecane są następujące stężenia magnezu i wielkość twardości wody: dla magnezu minimum 10 mg/l, wartość optymalna 20—30 mg/l; dla wapnia — minimum 20 mg/l, optymalna zawartość około 50 (40—80) mg/l i twardość wody, sumaryczna zawartość soli wapnia i magnezu 2—4 mmol/l. Przy przestrzeganiu takich zaleceń dotyczących składu wody pitnej nie obserwowano negatywnych zmian stanu zdrowia. Górna granica optymalnego przedziału twardości — 5 mmol/l, wychodząc z założenia, że woda o wyższej twardości prowadzi do tworzenia się kamieni w pęcherzyku żółciowym, nerkach, pęcherzu moczowym, a także artroz i artropatii. Kwestia mineralizacji wody pitnej jest obecnie bardzo aktualna, ponieważ dzisiaj w związku z masowym wprowadzaniem różnych filtrów oczyszczania wody, lokalnych systemów doczyszczania wody, zwłaszcza szerokim wykorzystaniem przy tym technologii odwróconej osmozy, obowiązkowo należy kontrolować stan słabozmineralizowanych wód butelkowanych. Niewzbogacona zdemineralizowana woda lub woda o niskiej zawartości substancji mineralnych — w rozumieniu niedoboru czy braku w wodzie ważnych substancji mineralnych — to nie jest idealny produkt, którego regularne spożywanie nie gwarantuje adekwatnego wkładu w ogólne spożycie niektórych znaczących składników odżywczych. Międzynarodowe i krajowe organizacje, które odpowiadają za jakość wody pitnej, powinny uwzględniać przy obróbce zdemineralizowanej wody minimalne wartości ważnych wskaźników jakości wody, włączając wapń, magnez i mineralizację. Woda pitna wysokiej jakości musi obowiązkowo posiadać nowoczesny paszport sanitarno-epidemiologiczny i ekologiczny jakości. Ostatni typ paszportu jakości wody został opracowany we współpracy Instytutu Fizyki NAN Ukrainy i Instytutu Ekologii Człowieka. Niedawno redakcja „Słowa Proświty” otrzymała list od czytelnika Mychajła Jakiubiwskiego z Kijowa, gdzie były takie wersy: „...Zwracam się do Was w rozwiązaniu palącego problemu. Mieszkam na Teremkach-1, obok Cybercentrum. Na osiedlach Teremki-1 i Teremki-2 już od dłuższego czasu nie działa żaden z czterech ujęć wody (niektóre — od kilku lat). Ludzie cierpią bez wody, przecież ze środków masowego przekazu wiadomo, że kijowska woda wodociągowa jest trująca, niezdatna do przygotowywania posiłków...”. Aby pomóc czytelnikowi rozeznać się w zaistniałej sytuacji, drukujemy materiał o wodzie, która daje życie, przesłany do redakcji „Słowa Proświty” przez Ukraiński Instytut Ekologii Człowieka.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин