Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

DOKĄD PŁYNIEMY W ŁODZI „PLANETA”? „Proświta” wzywa ukraińskie społeczeństwo do rozwiązania palących problemów ekologicznych

Слово Просвіти, №40 за 2009 рік

Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki przy udziale Ministerstwa Ochrony Środowiska Naturalnego, znanych uczonych, deputowanych ludowych Ukrainy, przedstawicieli instytucji naukowych oraz organizacji społecznych przeprowadziło w „Ukrinformie” „okrągły stół” pod hasłem „Problemy ekologiczne i „Czerwona księga Ukrainy””. Petro ANTONENKO Wydarzenie rozpoczęło się jako prezentacja świeżo wydanej „Czerwonej księgi Ukrainy”, solidnego wydawnictwa Ministerstwa Ochrony Środowiska Naturalnego. Chce się powiedzieć: niestety, zbyt obszernego wydawnictwa. Bo, jak wybrzmiało przy „okrągłym stole”, chciałoby się dożyć czasów, gdy takie publikacje będą ukazywać się w formie broszurki. Ale choć jest to przykre, tak właśnie jest. Wydanie tej aż nadto długo wyczekiwanej (i to kolejna nasza ekologiczna bolączka) książki to temat na osobną rozmowę. Teraz warto jedynie zaznaczyć, że od czasu poprzedniego takiego wydania liczba przedstawionych tu obiektów wzrosła dwukrotnie. A obiektami książki są gatunki świata roślinnego i zwierzęcego, które znajdują się pod groźbą wyginięcia i wołają do człowieka o ratunek. Obecnie jest ich już około tysiąca. W każdym razie kluczem do tej bardzo poważnej rozmowy o naszym środowisku mogą stać się słowa przewodniczącego „Proświty”, deputowanego ludowego Ukrainy Pawła Mowczana, który zaznaczył, że wkrótce już, być może, samego człowieka trzeba będzie wpisywać do „Czerwonej księgi”. I właśnie człowiek doprowadza się do takiego stanu, czyli czyni własne środowisko niemal niezdatnym do życia. Podczas dyskusji wybrzmiało, że ekologia jest nieodłączna od duchowości. Właściwie nasze niełatwe problemy ekologiczne są zrodzone właśnie z braku duchowości. Podkreślano również narodowy aspekt tematu. Przecież ludowa moralność, tradycje narodowe, zbudowane na nich literatura i sztuka są nasycone, przepełnione tematem miłości do ojczystej ziemi. Właśnie w tym kontekście wspominano Szewczenkę, Kociubynskiego, Dowżenkę — listę można kontynuować. A jeśli chodzi o niewesołą ekologiczną teraźniejszość, to co tu dużo mówić, skoro mamy smutny „zaszczyt” być jedynym z ponad dwustu krajów planety, który dotknęła największa katastrofa technogenna w historii ludzkości — Czarnobyl. Ale i poza czarnobylskimi problemami, w których brodzimy już trzecią dekadę i których końca nie widać, mamy całe grono innych. Są to problemy związane z niezwykle niskim poziomem edukacji i świadomości ekologicznej, nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych, zanieczyszczeniem i gromadzeniem szkodliwych odpadów. Ważnym problemem jest stan dorzecza Dniepru, z którego pije wodę około 70% Ukraińców. W dorzeczu rzeki działa potężny kompleks produkcyjny, w wyniku czego 75% pierwotnych krajobrazów naturalnych zostało całkowicie przekształconych. Terytorium dorzecza Dniepru jest w 60% zaorane, zurbanizowane, zajęte przez systemy osuszania i nawadniania, zalane sztucznymi zbiornikami wodnymi. Wszystko to jest również wynikiem naszej postimperialnej przeszłości z jej „filozofią” — „Po nas choćby potop”, z jej bezlitosnym wysysaniem zasobów naturalnych Ukrainy. Do tego dochodzi jeszcze niezreformowana, również w istocie postsowiecka gospodarka, na którą „nałożyła się” gospodarka „dzikiego kapitalizmu”, gdzie już zupełnie nie ma miejsca na troskę o środowisko, o zachowanie bogactw narodowych. Jeśli więc nie bić na alarm, cała Ukraina stanie się strefą globalnej katastrofy ekologicznej. Wezwanie Towarzystwa „Proświta”, by się opamiętać, zatrzymać, spojrzeć, co my, ludzie, robimy na danej przez Boga ziemi, jest niezwykle aktualne. Jest ono adresowane zarówno do władz, jak i do opinii publicznej, wreszcie do całego ukraińskiego społeczeństwa. „Proświta” proponuje, abyśmy wszyscy wspólnie stanęli w obronie naszego środowiska, kładąc akcent właśnie na duchowy komponent, na szeroką pracę oświatową. Nieprzypadkowo jedną z instytucji, która zabrała głos w obronie naszego środowiska, stał się Kościół, w szczególności UKGK. Bez wątpienia nie pozostaną na uboczu także inne wyznania, z którymi członkowie „Proświty” zawsze są gotowi do współpracy. Aktualnie wybrzmiała idea, która wykrystalizowała się w wyniku dyskusji przy „okrągłym stole” — przeprowadzenie Ogólnoukraińskiego Forum Ekologicznego z udziałem „Proświty”, organizacji społecznych zajmujących się ochroną przyrody oraz struktur władzy na najwyższym szczeblu, w Pałacu Narodowym „Ukraina”, aby wszystkie wymienione problemy wyartykułować pełnym głosem. W rekomendacjach zebrania znalazło się również wprowadzenie bardziej rygorystycznej kontroli przestrzegania norm ekologicznych, zaostrzenie odpowiedzialności za ich naruszanie, harmonizacja krajowych standardów ekologicznych z międzynarodowymi, wprowadzenie ekologicznego oznakowania towarów produkcji ukraińskiej oraz tych, które są wwożone na Ukrainę, zakaz wwożenia na Ukrainę towarów wątpliwej jakości, zatrzymanie niszczenia parków i skwerów w miastach, odtworzenie krajobrazów naturalnych. …Czy posłuchamy samych siebie? Wszyscy jesteśmy w jednej łodzi, na jednej planecie. Dokąd więc ją kierujemy — ku zdrowemu, czystemu środowisku czy ku brudowi tak zwanej cywilizacji, w której może nie pozostać miejsca nawet dla samych twórców takiej „cywilizacji”? Materiały z „okrągłego stołu” czytajcie w następnym numerze gazety. ŻYTOMIERZ MA 1125 LAT PODRÓŻ Z O. JURIJEM MYCYKIEM 14–15

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин