Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

Witajmy jubilata!

Слово Просвіти, №40 за 2017 рік

Z okazji 70-lecia za wieloletnią bezinteresowną pracę Maria PAWLUK, przewodnicząca Rady Zjednoczenia Dzielnicy Halickiej m. Lwowa Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Wasyl Szpicer — proświcianin, polityk i działacz społeczny, delegat Zjazdu Założycielskiego Towarzystwa Języka Ukraińskiego w Kijowie oraz członek prezydium Lwowskiego Oddziału Obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, jeden z fundatorów Ruchu we Lwowie. Wybrany przez społeczność Lwowa na przewodniczącego rady miejskiej Lwowa i jej miejskiego komitetu wykonawczego pierwszej demokratycznej kadencji w latach 1990—1994. Za przewodniczenia proświcianina Wasyla Szpicera nad lwowskim Ratuszem podniesiono flagę narodową; miasto oczyszczono z radzieckiej symboliki, rosyjskojęzycznych szyldów i afiszy; przywrócono historyczne nazwy ulic miasta; zdemontowano pomniki bożków zbrodniczego reżimu Leninowi, Gałanowi, Kuzniecowowi, zapoczątkowano budowę pomnika ofiar komunistycznych zbrodni. Ustanowiono pomniki „Proświcie” na 125-lecie, Tarasowi Szewczence, Mychajłowi Hruszewskiemu, zwrócono świątynie odrodzonej Cerkwi Greckokatolickiej (w pierwszej kolejności sobór katedralny św. Jura i pałace metropolitalne), uporządkowano groby Strzelców Siczowych i rozpoczęto odnowienie Memoriału Strzeleckiego na cmentarzu Janowskim, a terytorium cmentarza Łyczakowskiego nadano status rezerwatu historyczno-kulturowego. Ponadto przyznano pomieszczenia wszystkim istniejącym we Lwowie ukraińskim organizacjom patriotycznym i partiom, towarzystwom oraz organizacjom mniejszości narodowych. Czy to mało, czy dużo jak na jedną kadencję na stanowisku przewodniczącego miasta? Ale gdyby podobne rzeczy zrobiono w całej Ukrainie w pierwszych latach Niepodległości, to nie płonąłby dzisiaj płomień wojny na wschodnich granicach naszego państwa. Po zakończeniu okresu pracy na stanowisku urzędnika państwowego Wasyl Szpicer powrócił do pracy społecznej, w tym także do pracy w „Proświcie”. Odnalazłszy się w nowym emploi — literaturze, pan Wasyl już od wielu lat pracuje z materiałami archiwalnymi, badając i naświetlając drogę życiową patriotów swojej małej ojczyzny — Stryjszczyzny, którzy swoje młode życie złożyli na ołtarzu wolności rodzinnej ziemi. Dla Stryjskiego muzeum „Bojownikom o wolność Ukrainy” przygotował materiały archiwalne i opisał losy więźniów więzienia w Stryju: Petra Dmytryszyna, Stepana Tymczija, Osypa Hrycaka. W 2004 roku we współautorstwie z Wołodymyrem Morozem ukazała się jego gruntowna książka-rozprawa „Krajowy przywódca OUN Wołodymyr Tymczij-Łopatynski”. W czasopiśmie „Dzwin” w 2006 roku opublikowano opowieść o kapelanie polowym, majorze 55. pułku, dziekanie dolinskim, księdzu-kanoniku Semenie Szpicerze; w 2007 r. — artystyczno-dokumentalne opowiadanie „Matka powstańca” (historia walki żołnierzy UPA ze wsi Niżnia Łukawycja, Petra Odynaka i jego brata Tymofija); w 2008 r. opublikowano dokumentalną powieść o księdzu-mitracie Andrieju Biłeckim, który przez ćwierć wieku służył jako wikariusz generalny Metropolity Andreja Szeptyckiego. W 2011 r. wyszła broszura W. Szpicera „Kolaboranci” z epigrafem „Nie pozwolisz nikomu splamić sławy ani honoru twojego Narodu. Dekalog” — argumentowana odpowiedź naszym nieprzyjaciołom, w szczególności władzy kremlowskiej, która nieustannie oskarża Ukraińców o kolaborację. W tej rozprawie, przygotowanej na bazie materiałów rozpowszechnionych w dostępnych źródłach, jak pisze sam autor, próbował on odsunąć kurtynę z napisem „ukraiński kolaboracjonizm” i pokazać ukryte za nią niektóre znane, ale starannie przemilczane fakty współpracy z nazistami innych narodów, zarówno na szczeblu państwowym, jak i osobistym. W. Szpicer jest kompilatorem materiałów „Pochówki prośwician na cmentarzu Łyczakowskim”, których grobami „Proświta” Dzielnicy Halickiej m. Lwowa opiekuje się już od wielu lat. W wymienionej broszurze znajdziecie zebrane informacje nie tylko o miejscu pochówku i fotografie grobów prośwician, ale także krótką informację o ich pełnej poświęcenia pracy w „Proświcie” i Towarzystwie Naukowym im. Szewczenki (2009 r.). Wasyl Szpicer w 2011 roku przyczynił się do odsłonięcia pomnika Krajowego przywódcy OUN na ziemiach zachodnioukraińskich Wołodymyrowi Tymczijowi-Łopatynskiemu i jego towarzyszom broni, którzy zginęli w nierównej walce z enkawudzistami we wsi Hrabowiec w rejonie stryjskim na Lwowszczyźnie. Czasopismo Lwowskiego Oddziału Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy „Dzwin” uznało Wasyla Szpicera za najlepszego publicystę 2012 r., przyznano mu nagrodę na niwie proświciańskiej za odrodzenie ukraińskiej duchowości i pamięci historycznej narodu ukraińskiego, kształtowanie świadomości narodowej, a także wiarę w wieczne ideały „Proświty” i Sobornej Ukrainy. Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” uhonorowało Wasyla Szpicera najwyższym odznaczeniem proświciańskim — medalem „Budowniczy Ukrainy”. Lwowski Oddział Obwodowy Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” i Zjednoczenie Dzielnicy Halickiej m. Lwowa Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” szczerze witają jubilata, życzą mu kozackiego zdrowia i wieloletniej pracy twórczej na rzecz Ukrainy. Z rosy i wody, panie Wasylu! Bądźmy razem! PRENUMERATA—2 0 1 7 Koszt prenumeraty TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» (z dostawą i kosztami pocztowymi):

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин