Сторінка · с. 1сторінка оригіналу ↗
Zatrzymać niszczycielską rosyjską wojnę!
Слово Просвіти, №41 за 2022 рік
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wygłosił potężne przemówienie przed przywódcami państw na szczycie G20, w którym przedstawił warunki pokoju z agresorem, Rosją. W szczególności RF musi wycofać swoje wojska z terytorium Ukrainy i zapłacić za wyrządzone szkody.
Oto dlaczego chcę przedstawić nasze wizję drogi do pokoju – jak można go realnie osiągnąć. I nie tylko dla nas, lecz także dla was wszystkich, waszych sojuszników i partnerów. W swoim wystąpieniu we wrześniu tego roku na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ przedstawiłem ukraińską formułę pokoju. Formułę pokoju dla świata. Właśnie wtedy, gdy świat liczył na odbudowę po ciosach pandemii, rosyjska wojna wywołała całą serię nowych globalnych wstrząsów. Trzeba to powstrzymać! Istnieje zestaw decyzji, które należy wdrożyć. I chcę, żeby rozmowa o tym była publiczna, a nie zakulisowa. Chcę, żeby to było omawiane konkretnie, a nie ogólnikowo. Być może zajmę na to nieco więcej czasu, niż przewiduje regulamin. Ale kwestia pokoju jest tego warta. Chcę, aby ta agresywna rosyjska wojna zakończyła się sprawiedliwie i na podstawie Karty ONZ oraz prawa międzynarodowego, a nie „byle jak” – zgodnie z trafnym sformułowaniem pana Sekretarza Generalnego ONZ Antonio Guterresa. Nie należy proponować Ukrainie kompromisów kosztem sumienia, suwerenności, terytorium i niepodległości. Przestrzegamy zasad i jesteśmy ludźmi słowa. Ukraina zawsze była liderem wysiłków na rzecz pokoju i świat to widział. A jeśli Rosja twierdzi, że rzekomo chce zakończyć tę wojnę, niech udowodni to czynami. Oczywiste jest, że słowom Rosji nie można ufać i nie będzie żadnych „Mińsków–3”, które Rosja złamie zaraz po ich zawarciu. Jeśli zaś nie będzie odpowiednich działań na rzecz odbudowy pokoju, to oznacza, że Rosja po prostu chce po raz kolejny oszukać was wszystkich, oszukać świat i zamrozić wojnę właśnie wtedy, gdy jej porażki stały się szczególnie odczuwalne. Nie pozwolimy Rosji przeczekać, nabrać sił, a potem rozpocząć nową serię terroru i globalnej destabilizacji. Jestem przekonany, że właśnie teraz trzeba i można zatrzymać niszczycielską rosyjską wojnę. Zatem propozycje Ukrainy.
Po pierwsze – bezpieczeństwo radiacyjne i jądrowe. Nikt nie ma prawa szantażować świata katastrofą radiacyjną. To aksjomat. Ale na oczach całego świata Rosja przekształciła naszą Zaporoską Elektrownię Atomową w bombę radiacyjną, która może wybuchnąć w każdej chwili. Dokąd popłynie chmura radiacyjna? Być może na terytorium UE. Być może do Turcji. Być może na Bliski Wschód. Uważam za zbrodnicze nawet hipotetyczną możliwość takiego scenariusza! Bezpieczeństwo radiacyjne musi zostać przywrócone. MAEA już wydała odpowiednie zalecenia, potwierdzając wszystkie te zagrożenia, o których wielokrotnie mówiliśmy. Dlatego Rosja musi niezwłocznie wyprowadzić z terytorium Zaporoskiej EJ wszystkich swoich bojowników. Elektrownia musi zostać natychmiast przekazana pod kontrolę MAEA i ukraińskiego personelu. Musi zostać niezwłocznie przywrócone normalne podłączenie elektrowni do sieci energetycznej, aby nic nie zagrażało stabilności reaktorów. Zaproponowaliśmy skierowanie misji MAEA do wszystkich ukraińskich elektrowni atomowych – a jest ich cztery, łącznie 15 bloków atomowych. Plus Elektrownia Czarnobylska, która jest wstrzymana i zakonserwowana. Takie misje mogą weryfikować
с. 2 · сторінка оригіналу ↗
Dokończenie. Pocz. na str. 1. aby potwierdzić, że rzeczywiście została przerwana jakakolwiek wroga aktywność przeciwko ukraińskim obiektom jądrowym. Czy długo to realizować? Rosja może już jutro rozpocząć demilitaryzację Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej, jeśli rzeczywiście jest gotowa przywrócić naruszone przez nią bezpieczeństwo radiacyjne. To samo dotyczy szaleńczych gróźb bronią jądrową, do których uciekają się rosyjscy urzędnicy. Nie ma i nie może być żadnych usprawiedliwień dla szantażu jądrowego. I dziękuję wam, szanowni G19, za to, że wyraźnie to potwierdzacie. Ale proszę, zastosujcie całą waszą moc, aby zmusić Rosję do rezygnacji z jakichkolwiek gróźb bronią jądrową. Podstawą dla takich wysiłków może być Memorandum Budapeszteńskie i odpowiednie możliwości państw-sygnatariuszy. Drugie wyzwanie – bezpieczeństwo żywnościowe. Dzięki potężnemu udziałowi ONZ, Turcji i innych partnerów pokazaliśmy, jak współpraca kilku może przywrócić bezpieczeństwo żywnościowe wielu. Uważam, że nasza eksportowa inicjatywa zbożowa zasługuje na bezterminowe przedłużenie, niezależnie od tego, kiedy skończy się wojna. Prawo do żywności – to fundamentalne prawo każdego człowieka na świecie. Ukraina od lipca wyeksportowała ponad 10 milionów ton żywności drogą morską. Możemy zwiększyć eksport jeszcze o miliony ton miesięcznie. W tym celu proponuję rozszerzyć eksportową inicjatywę zbożową na inne nasze porty, w szczególności na porty Mikołajowa i Olwii w obwodzie mikołajowskim. Także wzywam wszystkie kraje, w szczególności wasze kraje, szanowni liderzy G19, do przyłączenia się do naszej inicjatywy pomocy żywnościowej dla najbiedniejszych. Ta inicjatywa – Grain From Ukraine – została już przez nas zapoczątkowana. I pierwszy statek Nord Vind wypływa do Etiopii. Na pokładzie 27 tysięcy ton pszenicy. To wolumen żywności dla prawie 100 tysięcy ludzi na rok. Może być wiele takich statków z Ukrainy, a zatem wielu ludzi w biednych krajach, którzy zostaną uratowani od głodu. Ukraina może wyeksportować w tym roku 45 milionów ton żywności. I niech znacząca część zostanie skierowana do tych, którzy cierpią najbardziej. Co konkretnie proponujemy? Każdy kraj może dołączyć z konkretnym wkładem i stać się współtwórcą zwycięstwa nad głodem i kryzysem żywnościowym. Trzecie – bezpieczeństwo energetyczne. Wszyscy widzicie, na co skierowany jest teraz rosyjski terror. To próba zamienienia zimna w broń. W broń przeciwko milionom ludzi. Uderzeniami rosyjskich rakiet i irańskich dronów, których używają okupanci, zniszczono około 40% naszej infrastruktury energetycznej. Co tydzień Rosja wysadza nasze elektrownie, transformatory, linie przesyłowe elektryczności. Pobocznym celem tego terroru jest niedopuszczenie do eksportu naszej elektryczności do sąsiednich krajów, co mogłoby znacząco pomóc im ustabilizować sytuację energetyczną i zmniejszyć ceny dla konsumentów. Rosja jest zainteresowana kryzysem energetycznym. A my wszyscy powinniśmy być zainteresowani przerwaniem terroru. Dziękuję wszystkim naszym partnerom, którzy już pomogli Ukrainie w dostawach systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej. To daje nam możliwość zestrzeliwania części rosyjskich rakiet i irańskich dronów. Ale musimy w pełni chronić nasze niebo. Proszę was o zwiększanie odpowiedniej pomocy! Już zaproponowaliśmy skierowanie misji ekspertów ONZ na obiekty krytycznej infrastruktury energetycznej Ukrainy w celu oceny zniszczeń i potrzeb w odbudowie, a także w celu zapobiegania ich dalszemu zniszczeniu. Trzeba przyspieszyć wysłanie tej misji! Będzie to konkretny wkład społeczności międzynarodowej w stabilizację systemu energetycznego na Ukrainie i w Europie, a zatem i na globalnym rynku energetycznym. Wszakże, niezależnie od decyzji świata, Rosja może w każdym dniu zrezygnować z uderzeń w ukraińską generację energii oraz w obiekty, które są zaangażowane w dostawy wody i ciepła ludziom. Niech Rosja udowodni taką swoją rezygnacją z terroru, że rzeczywiście jest zainteresowana powrotem pokoju. Musimy wykonać też fundamentalny krok po to, aby zasoby energetyczne nie były więcej wykorzystywane jako broń. Trzeba wprowadzić ograniczenie ceny na rosyjskie zasoby energetyczne. Jeśli Rosja próbuje pozbawić Ukrainę, Europę i wszystkich konsumentów energii na świecie przewidywalności i stabilności cen, odpowiedzią na to powinno być przymusowe ograniczenie cen eksportowych dla Rosji. Aby eksport nie był wyższy od kosztów własnych. To uczciwe. Jeśli zabierasz ty, świat ma prawo zabrać tobie. Czwarte wyzwanie – uwolnienie wszystkich jeńców i deportowanych. Tysiące naszych ludzi – wojskowych i cywilnych – jest w rosyjskiej niewoli. Są poddawani okrutnym torturom – to masowe znęcanie się! Oprócz tego, z imienia i nazwiska znamy prawie 11 tysięcy dzieci, które zostały siłą deportowane do Rosji. Są rozdzielane z rodzicami, wiedząc, że mają rodziny. A oprócz tych dzieci, są dziesiątki tysięcy tych, którzy zostali przymusowo wywiezieni i o których wiemy tylko pośrednio. Wśród nich są też dzieci, których rodzice zostali zabici rosyjskimi uderzeniami, a teraz są przetrzymywane w państwie-zabójcy. Dodajcie do tego jeszcze setki tysięcy deportowanych dorosłych, a zobaczycie, jaką katastrofę humanitarną spowodowała rosyjska wojna. Dodajcie jeszcze więźniów politycznych – ukraińskich obywateli, których przetrzymują w Rosji i na tymczasowo okupowanym terytorium, w szczególności na Krymie. Musimy uwolnić wszystkich tych ludzi! Chcę zaznaczyć, że nie znaleźliśmy wsparcia w Międzynarodowym Komitecie Czerwonego Krzyża. Nie widzimy, żeby w pełni walczyli o dostęp do obozów, gdzie przetrzymują ukraińskich jeńców i więźniów politycznych, albo żeby pomagali szukać deportowanych Ukraińców. I takie samoistne wycofanie się – to samozniszczenie Czerwonego Krzyża jako organizacji, którą kiedyś szanowano. Nie możemy czekać. Więc musimy zjednoczyć się w imię jedynego realistycznego modelu uwolnienia jeńców – „wszystkich za wszystkich”. A także w imię uwolnienia wszystkich dzieci i dorosłych, którzy zostali deportowani do Rosji. Dziękuję partnerom za ich wysiłki, które dały możliwość uwolnienia wielu Ukraińców i zagranicznych obywateli, którzy zostali schwytani do rosyjskiej niewoli. I niech to wasze przywództwo i szczere serce innych liderów, którzy są teraz obecni, pomogą uwolnić także innych Ukraińców. Piąte – wykonanie Statutu ONZ i przywrócenie integralności terytorialnej Ukrainy oraz światowego porządku. Drugi artykuł Statutu ONZ bardzo wyraźnie wszystko określa. Wszystko, co naruszyła Rosja tą wojną. Więc musimy przywrócić siłę prawa międzynarodowego. I bez jakichkolwiek kompromisów z agresorem. Bo Statut ONZ nie może działać jakoś częściowo, wybiórczo czy „według życzenia”. Rosja powinna potwierdzić integralność terytorialną Ukrainy w granicach odpowiednich rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ i odpowiedniego zasobu dokumentów prawno-traktatowych. To absolutnie konkretne. Szóste wyzwanie – wycofanie rosyjskich wojsk i przerwanie działań wojennych. Jest wyraźne zrozumienie, jak to zapewnić. Rosja musi wycofać wszystkie swoje wojska i formacje zbrojne z terytorium Ukrainy. Musi zostać przywrócona kontrola Ukrainy nad wszystkimi odcinkami naszej granicy państwowej z Rosją. Właśnie to będzie skutkować realnym i pełnym przerwaniem działań wojennych. Każdy dzień zwłoki z tym oznacza nowe śmierci Ukraińców, nowe zagrożenia dla świata i szalony wzrost strat z powodu kontynuowania rosyjskiej agresji – strat dla wszystkich na świecie.
Siódme – sprawiedliwość. To jest to, co prowokuje bodaj największe emocje. Kiedy wyzwalamy naszą ziemię, wszędzie widzimy jedno: Rosja pozostawia po sobie katownie i masowe groby zamordowanych ludzi. Tak było w Buczy i innych miastach północy kraju po okupacji. Tak było w obwodzie charkowskim. To samo widzimy teraz również na Chersońszczyźnie. Według stanu na dzisiaj mamy pełną informację dotyczącą 430 dzieci zabitych przez rosyjskie uderzenia. Tylko dzieci! I tylko tych, o których wiemy już wszystko. A ile jest masowych grobów na tym terytorium, które wciąż pozostaje pod kontrolą Rosji? Co zobaczymy w Mariupolu? Oto dlaczego świat musi uznać specjalny trybunał w sprawie zbrodni agresji Rosji przeciwko Ukrainie oraz stworzenie międzynarodowego mechanizmu dla odszkodowania za wszystkie szkody wyrządzone tą wojną. Odszkodowania kosztem rosyjskich aktywów, ponieważ to właśnie agresor powinien zrobić wszystko, aby przywrócić naruszoną przez siebie sprawiedliwość. Jest już zaproponowana przez nas rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ dotycząca międzynarodowego mechanizmu kompensacji za szkody spowodowane rosyjską wojną. Została przegłosowana. Prosimy o jej stosowanie. Przygotowujemy też drugą rezolucję – w sprawie specjalnego trybunału. Proszę was o przyłączenie się i poparcie jej. Ponieważ nie ma takiego narodu na ziemi, który nie ceniłby sprawiedliwości. Ósme wyzwanie to ekobójstwo, potrzeba natychmiastowej ochrony przyrody. Miliony hektarów lasu spalone przez ostrzały. Prawie 200 tysięcy hektarów naszej ziemi zanieczyszczonych minami i pociskami, które nie wybuchły. Dziesiątki kopalń węgla zatopione, w tym kopalnia, w której w 1979 roku przeprowadzono podziemny wybuch jądrowy… To kopalnia „Junkom” w obwodzie donieckim. Znajduje się ona na terytorium okupowanym przez Rosję. Zatopiona już od kilku lat właśnie przez okupantów. Chociaż wszystkim w Moskwie wiadomo, jakie to zagrożenie nie tylko dla rzek na Doniecczyźnie, ale i dla Morza Azowskiego, a zatem dla basenu Morza Czarnego. Tylko deokupacja naszego terytorium może stworzyć warunki, aby usunąć to zagrożenie. Niemożliwe jest dokładne obliczenie skali zanieczyszczenia atmosfery od spalonych baz paliwowych i innych pożarów... A do tego – wysadzone budowle, spalone zakłady chemiczne, mnóstwo grobów zabitych zwierząt. Po prostu wyobraźcie to sobie: w wyniku rosyjskiej agresji zginęło 6 milionów zwierząt gospodarskich. 6 milionów! To oficjalne dane. Zniszczono co najmniej 50 tysięcy delfinów w Morzu Czarnym. Tysiące hektarów gleby zanieczyszczono szkodliwymi substancjami. Większość z nich to żyzne gleby. Były żyzne gleby. W zeszłym tygodniu na szczycie klimatycznym w Egipcie zaproponowałem stworzenie platformy do oceny szkód wyrządzonych środowisku przez wojnę. Musimy to zrealizować. Musimy znaleźć wspólne odpowiedzi na wszystkie zagrożenia ekologiczne stworzone przez wojnę. Bez tego nie będzie powrotu do normalnego, stabilnego życia, a echo wojny jeszcze długo będzie się utrzymywać – w wybuchach min, które będą odbierać życie dzieciom i dorosłym, w zanieczyszczeniu wody, gleb i atmosfery. Dziękuję wszystkim krajom, które już pomagają nam w rozminowywaniu. Potrzebne jest pilne zwiększenie liczby takiego sprzętu i specjalistów w tym zakresie. Potrzebne są także środki i technologie do odbudowy oczyszczalni ścieków. To wszystko nie jest tylko ukraińskim problemem. To wyzwanie dla całego świata. Następne, dziewiąte, – niedopuszczenie do eskalacji. Ryzyko, które jest i będzie stale obecne, dopóki nasze bezpieczeństwo nie zostanie zagwarantowane w należyty sposób. Ukraina nie jest członkiem żadnego z sojuszy. I ta rosyjska wojna mogła się rozpocząć właśnie dlatego, że Ukraina pozostawała w „szarej strefie” – między światem euroatlantyckim a rosyjskim imperializmem. Teraz też póki co nie mamy żadnych gwarancji bezpieczeństwa. Jak więc nie dopuścić do powtórzenia takiej agresji Rosji przeciwko nam? Potrzebujemy skutecznych gwarancji bezpieczeństwa. Dlatego przygotowaliśmy projekt umowy Kyiv Security Compact i już zaproponowaliśmy go partnerom. Musimy więc przeprowadzić międzynarodową konferencję dla utrwalenia kluczowych elementów powojennej architektury bezpieczeństwa w przestrzeni euroatlantyckiej, włącznie z gwarancjami dla Ukrainy. Głównym rezultatem konferencji powinno stać się podpisanie Kyiv Security Compact. Możemy zrobić to w każdej chwili – nawet jeszcze w tym roku. I musimy to zrobić. I dziesiąty punkt – utrwalenie zakończenia wojny. Kiedy wszystkie antywojenne kroki zostaną zrealizowane, kiedy bezpieczeństwo i sprawiedliwość zaczną być przywracane, strony muszą podpisać dokument o utrwaleniu zakończenia wojny. Podkreślam: każde z tych wyzwań na drodze do pokoju nie może zająć dużo czasu. Maksymalnie miesiąc na jeden punkt. Dla niektórych wystarczą dni. Mamy już pozytywne doświadczenie eksportowej inicjatywy zbożowej. Jak ona działa? Jest ONZ i dwie strony porozumień: z jednej strony – Ukraina, Turcja i ONZ, a z drugiej strony – Rosja, Turcja i ONZ. Podobnie może zadziałać wykonanie każdego z wymienionych przeze mnie teraz punktów, gdzie stronami mogą być różne państwa, które są gotowe wziąć na siebie przywództwo w tym czy innym rozwiązaniu. Jeszcze raz: bezpieczeństwo radiacyjne i jądrowe, bezpieczeństwo żywnościowe, bezpieczeństwo energetyczne, uwolnienie wszystkich jeńców i deportowanych, wykonanie Karty Narodów Zjednoczonych i przywrócenie integralności terytorialnej Ukrainy oraz porządku światowego, wycofanie rosyjskich wojsk i zaprzestanie działań wojennych, przywrócenie sprawiedliwości, przeciwdziałanie ekobójstwu, niedopuszczenie do eskalacji i ostatnie – utrwalenie zakończenia wojny. Szanowni liderzy! Nakreśliłem kierunki, w których każdy z was może wybrać dla siebie, jak stać się współtwórcą pokoju. Proszę, wybierzcie swój kierunek dla przywództwa, a razem na pewno zrealizujemy formułę pokoju. Co to da? To ratunek tysięcy istnień. To przywrócenie siły prawa międzynarodowego. To odnowienie architektury bezpieczeństwa. To powrót globalnej stabilności, bez której cierpią wszyscy na świecie. I to sens – sens tego, po co współpracują sumienne kraje świata. Pokój to globalna wartość. To, co jest ważne dla każdego człowieka na ziemi. Jestem pewien, że także dla każdego z was, liderów G19. Nakreśliłem konkretne, jasne rozwiązania. Można je zrealizować. Szybko. Są skuteczne. A jeśli Rosja będzie stawiać opór naszej formule pokoju, zobaczycie, że chce ona tylko wojny. Ukraina jest wdzięczna wszystkim na świecie, którzy pomagają nam bronić wolności i przywracać pokój! Niech nasze wspólne wysiłki uwieńczy sukces jak najszybciej i zostaną odzwierciedlone w tym, jakie wnioski wyciągnie ten szczyt. Dziękuję wam za zaproszenie! Sława Ukrainie! Wołodymyr ZEŁENSKI, Prezydent Ukrainy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
