Оригінал українською · переклад оновлюється
А-РОЕ Іітаде То РОЕ Оето. Ригспазе Ніки и нини Ина и ОВИТВ ро НМ
, Заявами, зверненнями
сити владні, Озросійщен структури дотримуватися 10-ї
Президентном включно на громадськості не реагує.
, Щоб він не задля «галочки», а по-справжньому займався виданням
підручників, посібників, словників української мови, організовував українські за духом теле- | радіопередачі, рекомендував міністерствам культури та освіти не лише для озна йомлення підсумкові документи «круглих столів» | конференцій «Просвіти» стосовно розширення сфер ужитку української мови. Тобто був, образно кажучи, головним оберегом і пропагандистом 10-ї статті Конституції України, засадничої статті, яка визна-
чає унітарний характер нашої держави за мовною ознакою.
-- Чому ж сей такий важлив функціонування державного мент дихає на ладан?
-- В одній із наших козацьких дум є рядки про "ало-супротивну, хвилешнюю ХВИЛЮ», від якої на Чорному морі «все не добре починає». Зло-супротивна хвиля російщення, від якої не лише на Чорному морі, а й по всій Україні «все не добре починає» уже кілька сотень літ, особливо високо
ий для нормального організму департа-
включив Вас до складу ту акції «Передаймо на- "7 рідну мову». Яка кінцева
статті Конституції
і виконавча влада з заяви та звернення А тому «Просвіта»
здибилась за останні, не
що більшість державних чиновни усвідомили, що вони -- порушники 10-і статті
Основного Закону і за це є карними, Уявіть собі французький парламент чи уряд, німецький, ізраїльський, англійський, польсь кий, члени якого послутовувалися б на офіційному рівні мовою СУСІДНЬОЇ держави. І не намагайтесь, бо :, Ш Уявити не можна. Так н
1 | українську мову, але чому він не примушує
вивчити її своїх найближчих радників з партії СЛОн? Чому найвищий гарант Конституції не підпирає державну мову не лише особистим прикладом, а й ПРАВОМ Президента?
Виступаючи 21 опері України на
мадськит орган
можливе для
303 ша мова стала державною мовою України воже не тпільки юридично, а й фактично. Ми висловлюємо тако упевненість у тому, що питання української мови нарешті перестане бути питанням політичним, як висловився свого часу М. Грушевський, і вона стане ще однією консолідуючою силою сустпальства». Відомо також, що Президент Л. Кучма спеціальною постановою підтримав цю акцію ї відповідальність за вталення її в життя поклав, серед інших, ї на голову Товариства «Просвіта» імені Гараса Шевченка, нашого шеф-редактора, народного депутата України Павла Мовчана. Кореспондент «СП »,
письменник Микола Литвин веде розмову з Павлом Мовчаном.
«Просвіта» розробила рекомендації-програми поступового переходу державних службовців У зросійщених районах на українську мову. Це -- архіважливо. Бо зникнення з духовної сфери мови означає загибель нації, А тому нам треба за всяку ціну вибити грунт з-під ніг «п'ятої колони». Адже вивчити російськомовним українську мову нетяжко. Це не іврит, і неанглійська. Треба лише крихітку доброї волі або ж наказ згори. На крихітку доброї волі ми марно сподіваємось уже сьомий рік, а до чаказу на нашому владному Олімпі ще не готові. Люди, якими щільно оточив
засіданні представників державних і гро-
«Символічно, що, започатковуючи в ці дні широкомасштабну акцію «Передаймо нащадкам наш скарб -- рідну мову», ми виражаємо наше трагнення зробити все
себе Президент, всі оті маленковичі, волкови будують Україну безетнічних українців. Якби нас було не так багато, вони б уже давно виділили десь під Києвом землю під резервацію Обнесли б цю землю парканом, зігнали б нас Туди, як отару, одягли б У вишиванки, шаровари и чумарки і водили б іноземців на екскурсії.
. Акція «Передаймо нащадкам наш скарб -- Рідну мову» повинна показати ВСЬОМУ світові,
що ми, етнічні українці, ніколи не погодимося з
роллю вигнанців на нашій, Богом нам даній землі.
-7 Офіційно акція має початися 9 березня.
"727 Ми пропонували розпочати її в день проголошення Центральною Радою ГУ Універсалу Пропозицію «Просвіти» схвалили на урядовому рівні, а президентські структури її відкинули.
гриньови,
січня ц. р.в Національній стяльному урочистому
ізацій, присвяченому -7 Чому? 30-річчю проголошення незалежності 77 Бо вони розу- Української Народної Республіки, вцеміЮютЬ, що в такому прем'єр-міністр В. Симолії! сказав: разі акція набере
ПОЛІТИЧНОГО, державотворчого звучання, на неї працюватимуть найвищі керівники держави. А так можна
буде наказати Шар-
б "- нь
п 31 Й в концертном у залі
ово Ме 39 «Україна» грандіозне
й ш'ю вою лобом | "й був н м
А хо о З Кобзоном і.. покласти
залі З постанову Президен- З З ЗЧМИ а підсукно. Щоб цього Зк 2 З не сталося, «Просвіта», не чекаючи команди згори, вже давно працює в рамках цієї програми. Ми вже провели День Нестора- Літописця, присвя- ЗНЕВЬЧЬЮЙ чений тисячоліттю НИ ОО української книги. ООН ОМ акцію «Чисті джере- "7 НО па », дні пам'яті героїв А рут. Намагаємось об'єднати довкола боротьби за виживання українського слова всі політичні партії і рухи демократичного спрямування, роз'яснити їм, що мовне питання сьогодні, як ніколи, стало гостро політичним, Адже виховати на ціонально свідомий елемент можна тільки за допомогою рідного слова. Ї тільки рідне слово здатне нас об'єднати. Тільки рідним словом ми можемо захиститись як етнос від зазіхань близьких і далеких сусідів.
А т, ї я ом б ЗМ чі
. ' п ко ч ново а кою ' . . цю пи - «че - вени ль -и'бжю | Лю ем - б з 5 "бю б о || і "ьо ча б і ЧУ "ТТ ач - 1 і |і "и к |: .'а «Чий вон кю Ли я й (гий - шви я М пн Мч. поч чі чі аю чої з лу ть М "о ч, «ШТ тацію п и
- "во вОоь жов .
ї ки Ру о р
'! Це число нашої газети виходить на 24 сторінках,
ї
іавос сгаватево є нераньмоу з З ВЕ ВХ РЕТРО В АДРСЄ Ор Тор др РИ РР
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
80 LAT TEMU
Na Ukrainie miało miejsce jedno z najjaśniejszych w wielowiekowej historii wydarzeń: Centralna Rada swoim Czwartym Uniwersałem proklamowała niepodległość Ukraińskiej Republiki Ludowej. «Odtąd – mówiło się w nim – Ukraińska Republika Ludowa staje się samodzielnym, od nikogo niezależnym, wolnym, suwerennym państwem narodu ukraińskiego. Ze wszystkimi sąsiednimi państwami, jak to Rosja, Polska, Austria, Rumunia, Turcja i inne, chcemy żyć w zgodzie i przyjaźni, ale żadne z nich nie może ingerować w życie samodzielnej Ukraińskiej Republiki. Władza w niej będzie należeć wyłącznie do narodu Ukrainy!» Ці урочисті słowa brzmią poruszająco także dziś: Niepodległe Państwo Ukraińskie stało się faktem historycznym. A rewolucja ukraińska osiągnęła swój szczyt. M. Jeśli spróbować przeprowadzić analogie historyczne, to walki o wyzwolenie narodu ukraińskiego w latach 1917–1920 pod względem swojego społecznego i społeczno-politycznego znaczenia oraz skutków można porównać jedynie do dwóch wydarzeń w rodzimej historii: wojny wyzwoleńczej (rewolucji narodowej połowy XVII w. pod przewodnictwem Bohdana Chmielnickiego) oraz odrodzenia Państwa Ukraińskiego w 1991 r.
W latach walk o wyzwolenie z nadzwyczajną siłą ujawniły się twórcze siły, umiłowanie wolności i narodowy duch narodu ukraińskiego. Dziś, z perspektywy ośmiu dziesięcioleci, oczywiste jest, jak głęboko mylił się jeden z przywódców i historyków rewolucji narodowej Isaak Mazepa, gdy pisał: «Dwustuletnia moskiewska niewola... stworzyła z narodu ukraińskiego surową masę etnograficzną nieświadomych i nieorganizowanych robotników i chłopów». Tak, samowładztwo zadało narodowi ukraińskiemu nienaprawialne straty, ale rewolucja pokazała, że nie zdołało ono wytępić w nim dążenia do wolności, pragnienia bycia samemu gospodarzem we własnym domu.
Ukraińska rewolucja w decydujący sposób wpłynęła na cały dalszy bieg dziejów ojczystych. Nie była ona czymś przypadkowym, niespodziewanym w losach narodu ukraińskiego, lecz przeciwnie, miała głębokie korzenie i solidne podstawy.
Narodowa rewolucja 1917–1920 pozostaje nierozerwalnie związana z historią narodu ukraińskiego, wynika z prawidłowości wiekowego rozwoju Ukrainy i jednocześnie zajmuje swoje zaszczytne miejsce w światowej historii ruchów i rewolucji narodowo-wyzwoleńczych. Jest jasnym potwierdzeniem zasadniczej normalności, a nie wtórności (jak niektórym by się chciało) historii Ukrainy w szeregu innych narodowych historii świata.
Wszystkim wiadomo, że ruch narodowo-wyzwoleńczy narodu ukraińskiego w krótkim czasie swojego istnienia zainicjowała i poprowadziła Centralna Rada, od marca 1917 do kwietnia 1918 r. Udało jej się przejść drogę od nielicznego związku narodowo świadomej kijowskiej inteligencji do najwyższego organu władzy państwowej Ukrainy. Członkowie Centralnej Rady i utworzonego przez nią rządu, Generalnego Sekretariatu, w niezwykle trudnych warunkach trwającej wojny światowej, a następnie domowej, w warunkach permanentnego procesu rewolucyjnego, nierozwiązanych problemów społecznych, politycznych i ekonomicznych, mężnie i niestrudzenie walczyli o odbudowę nowoczesnej państwowości ukraińskiej.
Rewolucja ukraińska wchłonęła w siebie cały wielowiekowy dorobek narodowo-wyzwoleńczej walki narodu ukraińskiego. Jej ideowym fundamentem stały się najlepsze osiągnięcia politycznej myśli nieujarzmionego narodu. Koncepcję ukraińskiej rewolucji ożywili swoją twórczością i działalnością Pyłyp Orlyk, autor «Historia Rusów», Taras Szewczenko i Michaił Drahomanow, Iwan Franko, Michaił Pawlyk, Mykoła Michnowski i Julian Bachynski oraz wielu, wielu innych bojowników i rzeczników niepodległej Ukrainy.
Słowo Proświty
Walerij Smolij, akademik NAN Ukrainy, wicepremier
W latach walk o wyzwolenie 1917–1918 największy wpływ ideowy na kwestie strategii i taktyki rewolucji ukraińskiej bezsprzecznie wywierał przewodniczący Centralnej Rady M. Hruszewski. Rewolucja przekształciła profesora-historyka w polityka i ludowego trybuna, który w decydujący sposób określił drogi utwierdzenia państwowości narodowej. Faktycznie wszyscy badacze historii rewolucji ukraińskiej zgadzają się z tezą, że „trzonem, określającym treść rewolucji ukraińskiej była walka o osiągnięcie wielkiego celu – odrodzenia narodu ukraińskiego we wszystkich bez wyjątku prawach jego istnienia i rozwoju – ekonomicznym, politycznym, państwotwórczym, duchowym”. Jednocześnie przywódcy Centralnej Rady przywiązywali ogromne znaczenie do rozwiązywania palących zadań społecznych tamtego czasu na drodze demokratycznych przemian społeczeństwa. Właśnie w połączeniu narodowo-wyzwoleńczego i społecznego aspektu rewolucji upatrujemy jej istotową treść i charakter.
Charakterystyczną cechą narodowej rewolucji było dążenie jej przywódców do rozwiązania nie tylko czysto ukraińskich, ale i niektórych ogólnorosyjskich problemów. Takie podejście, jak sądzili, pozwalało liczyć na utrwalenie demokratycznych przemian w skali całej Rosji, co mogłoby zapewnić sprawiedliwy rozwój wszystkich narodów i narodowości dawnego imperium. Programowymi dokumentami rewolucji ukraińskiej stały się Uniwersały Centralnej Rady, które nie tylko swoją treścią, ale i nazwą odwoływały się do tradycji państwowości, tradycji wyzwoleńczej walki. „...Magiczne słowo »Uniwersał«, niespodziewanie wyniesione na powierzchnię, ... dawało zadowolenie wszystkim, którzy dążyli do demonstracji suwerenności – wspominał M. Hruszewski. – To słowo stawiało na porządku dnia wspomnienie ukraińskiej państwowości, dawnej hetmanszczyzny, przetopionej i oczyszczonej w ogniu nowego ruchu rewolucyjnego, odzywało się w podświadomych marzeniach, w odnowieniu dawnych tradycji państwowych w nowych, lepszych formach. To była mistyka, która tak często przenika wielkie ruchy rewolucyjne».
Uniwersały stały się najbardziej jaskrawym przejawem gwałtownego rozwoju rewolucji ukraińskiej, świadectwem dojrzewania nowoczesnej ukraińskiej myśli politycznej. W ciągu kilku miesięcy przebyto drogę od proklamowania narodowo-terytorialnej autonomii w składzie federacyjnej Rosji do uświadomienia sobie konieczności pełnej niepodległości i samodzielności; od deklarowania abstrakcyjnych haseł społecznej równości i sprawiedliwości do wypracowania podstaw państwowej polityki samorządności ludowej i społecznej opieki nad pracującymi ludźmi. Ich najbardziej znamienną cechą jest połączenie dwóch podstawowych zasad rewolucji ukraińskiej – narodowo-państwowotwórczej i społeczno-wyzwoleńczej.
W Pierwszym Uniwersale, ogłoszonym 10 (23) czerwca 1917 r., Rada Centralna określiła swój status pełnomocnego przedstawiciela wszystkich Ukraińców Rosji, zobowiązała się stać na straży praw i wolności Ukrainy oraz proklamowała prawo narodu ukraińskiego do zarządzania swoim życiem na własnej ziemi. Mówiąc współczesnymi terminami, była to deklaracja o suwerenności.
Po proklamowaniu Pierwszego Uniwersału stało się jasne, że rewolucja społeczna, która rozgortała się w Rosji, ma również wymiar narodowy. Rozpoczął się stopniowy, z zewnątrz jeszcze niezauważalny rozpad dawnego wielonarodowego imperium. Rewolucja ukraińska po raz pierwszy zaznaczyła o sobie pełnym głosem.
Pragnąc utrzymać kontrolę nad rozpadającym się krajem, rząd rosyjski został zmuszony uznać Centralną Radę władzą krajową i zgodził się na to, by ona utworzyła rząd narodowy. Takie porozumienie otwierało drogę do pokojowego, demokratycznego rozwiązania kwestii narodowej, do utwierdzenia ukraińskiej państwowości.
Z 16 lipca 1917 r. Centralna Rada Drugim Uniwersałem ogłosiła utworzenie odpowiedzialnego przed nią rządu – Sekretariatu Generalnego.
Na nieszczęście dobra wola kierownictwa Rosji wystarczyła tylko na krótko. Aż do swego upadku w listopadzie 1917 r. Rząd Tymczasowy robił wszystko, co możliwe, aby nie dopuścić do rzeczywistego utwier[dzenia…]
…odrodzenia ukraińskiej państwowości. Jednak żółtniowy przewrót w Piotrogrodzie gwałtownie zmienił bieg wydarzeń rewolucyjnych. U władzy znalazł się bolszewicki rząd. Demokratyczny nurt rosyjskiej rewolucji, który dopuszczał możliwość przekształcenia scentralizowanego państwa w federację wolnych narodów, został odrzucony. W tych warunkach 20 listopada 1917 r. Centralna Rada proklamowała swoim Trzecim Uniwersałem Ukraińską Republikę Ludową. Jego przyjęcie oznaczało, że zapoczątkowany przez naród ukraiński proces rewolucyjnego państwotwórstwa wszedł na finishową prostą. Powstało pierwsze w XX wieku demokratyczne państwo ukraińskiego narodu, które miało możliwość obrony go przed zewnętrzną agresją i uporządkowania wewnętrznego życia.
HISTORYCZNE WNIOSKI Z UKRAIŃSKIEJ REWOLUCJI
Z OKAZJI 80. ROCZNICY UNIWERSAŁU UNR
Jak wiadomo, 12 (25) stycznia 1918 roku Mała Rada uchwaliła Czwarty Uniwersał, którym proklamowała pełną samodzielność Ukraińskiej Republiki. Wraz z Trzecim Uniwersałem, według trafnego określenia znanego historyka, stał się on „metryką narodzin” nowoczesnej Ukrainy. Ogłaszając Ukrainę niezależnym, suwerennym państwem, zakończył on proces złożonego, sprzecznego rozwoju ukraińskiego ruchu narodowo-wyzwoleńczego, który ostatecznie odrzucił idee autonomii i federalizmu. Czwartym Uniwersałem określono szereg środków o charakterze społeczno-gospodarczym, które badacze słusznie uznają za dalszą konkretyzację zamierzeń Centralnej Rady w tej dziedzinie. Nie wdając się w ocenę treści planowanych przemian, zauważmy, że do ich realizacji w praktyce nie doszło –
Rozpatrując z osiemdziesięcioletniej perspektywy ówczesne wydarzenia, musimy wiedzieć, że przywódcy Centralnej Rady popełnili szereg błędów, które fatalnie wpłynęły na dalsze losy ukraińskiej państwowości. Apel Mychajły Hruszewskiego: «Trzeźwo i twardo oceńmy te realne warunki, w jakich się znaleźliśmy w wyniku rewolucji i wojny o ukraińską samodzielność» pozostaje dla nas wysoce aktualny, podobnie jak uroczyste proklamowanie niepodległości UNR. Utracone możliwości tworzenia państwowości narodowej skłaniają do przemyślenia tych złożonych i tragicznych wydarzeń, do uwzględnienia ich lekcji dla naszej niełatwej teraźniejszości.
Lekcja pierwsza polega, naszym zdaniem, na słabości władzy, wytworzonej przez ukraińską rewolucję. Nierozwinięta, nieustrukturyzowana, reprezentowana przez różnowektorowe siły polityczne, osłabiona częstymi zmianami rządów, nie zdołała oprzeć się na szerokim poparciu ukraińskiego społeczeństwa i zapewnić porządku w kraju, ochronić młodej państwowości.
Mimo całego niezaprzeczalnego autorytetu moralnego Mychajły Hruszewskiego, Wołodymyra Winniczenki i innych czołowych działaczy, nie zdołali oni stać się konsekwentnymi i twardymi głosicielami idei walki o wyzwolenie.
Dopiero w warunkach zagrożenia przewrotem hetmańskim Centralna Rada doszła do wniosku o konieczności koncentracji władzy w rękach Prezydenta.
Dramatyczne doświadczenie tamtego czasu z całą ostrością świadczy o konieczności funkcjonowania silnego systemu władzy państwowej we współczesnym ukraińskim społeczeństwie, jasnej współpracy jej gałęzi w imię materialnego dobrobytu narodu, kształtowania państwa prawnego, rozbudowy społeczeństwa obywatelskiego, duchowego wzniesienia narodu.
Lekcja druga polega na tym, że w toku narodowo-demokratycznej rewolucji jej przywódcy nie zaproponowali programu społecznego odpowiadającego oczekiwaniom większości ludności, stale spóźniając się z ogłaszaniem głównych założeń, przegrywając w czasie z innymi siłami, które chwytliwymi i atrakcyjnymi hasłami zdobywały ukraińskie środowisko pracownicze,
Wychodząc z historycznego doświadczenia przeszłości, przede wszystkim negatywnego, musimy bardziej zdecydowanie reformować stosunki społeczno-gospodarcze, opierając się na podstawowych zasadach Konstytucji Ukrainy w zakresie równouprawnienia wszystkich form własności. W praktyce oznacza to państwowe wspieranie krajowego producenta towarów, zaprzestanie kopiowania obcych wzorców oraz opracowanie oryginalnego modelu społeczno-politycznego epoki przejściowej, który otworzyłby Ukrainie drogę wyjścia z kryzysu i wejścia do grona cywilizowanych, gospodarczo rozwiniętych państw europejskich.
Lekcja trzecia wynika organicznie z błędnych wyobrażeń przywódców ukraińskiej rewolucji o zbrojnej obronie zdobyczy walk wyzwoleńczych oraz z ich stosunku do regularnej armii jako produktu społeczeństwa burżuazyjnego. Właśnie dlatego nie wykorzystano potencjału wojskowego zorganizowanych oddziałów armii i floty. Dlatego w krytycznej chwili można było oprzeć się wyłącznie na formowaniu narodowo świadomych, gotowych do ofiary przedstawicieli młodego pokolenia Ukraińców.
Niedługo miną osiem dziesięcioleci od wydarzeń pod Krutami. Chwała poległym tam bohaterom, których ofiara przypomina nam o konieczności umacniania naszych sił zbrojnych jako optymalnego minimum bezpieczeństwa państwa. Pamięć o nich przypomina nam o tym, że trzeba pielęgnować naszą pamięć historyczną i kultywować tradycje obrony niepodległości, a także o tym, że nie wolno ignorować doświadczenia kolejnych pokoleń.
Lekcja czwarta sprowadza się do konieczności uświadomienia sobie niezrealizowania rewolucyjnych dążeń ukraińskiej idei. Z jednej strony jest to konsekwencja zniewolenia Ukrainy i jej bezpaństwowego stanu, z drugiej zaś autonomistycznych, federalistycznych poglądów przywódców Centralnej Rady na temat utworzenia niepodległego, suwerennego państwa ukraińskiego.
Bez wątpienia idea narodowa nie może ograniczać się do samego celu. Powinna ona stanowić trzon doktryny państwowej, a także główny czynnik ogólnoobywatelskiej konsolidacji społeczeństwa.
Lekcja piąta świadczy o tym, że fala ukraińskiej rewolucji wysoko wyniosła na swój grzbiet dziesiątki partii i ruchów. Współczesna arena polityczna Ukrainy w swoisty sposób powtarza wiele składników ówczesnej gamy czynników społecznych, od narodowego i bolszewickiego radykalizmu po konserwatyzm. Najbardziej przykre w tej sytuacji jest jednak ponownie to, że demokratyczne siły w nowych warunkach nie potrafią postawić interesów narodowych wyżej niż partyjnych ani ustąpić z politycznych ambicji swoich liderów.
Historyczne paralele ukraińskiej rewolucji i współczesnej epoki dają politologom możliwość zrozumienia roli partii politycznych w sukcesach i porażkach budowy państwowości narodowej. Szczególnie pilna potrzeba tego istnieje dziś, w przededniu wyborów, kiedy naród ukraiński w akcie swojej woli musi wyłonić naprawdę reprezentatywne organy władzy, sprzyjać ich strukturyzacji i stabilizacji życia społecznego.
I wreszcie lekcja szósta, ale oczywiście nie ostatnia. Jedną z głównych przyczyn klęski ukraińskich wyzwoleńczych dążeń było to, że sprawa ukraińska nigdy nie zyskała uznania na arenie międzynarodowej.
Tragizm sytuacji ukraińskiej polegał na tym, że dwie największe siły działające w Europie Środkowo-Wschodniej, Rosja i Niemcy, nie spieszyły się z uznaniem ukraińskich dążeń, podobnie jak Ententa, która odmówiła rozciągnięcia zasady prawa narodów do samostanowienia na Ukraińców. Proklamując swoją odrębność od Rosji i zawierając separatystyczny pokój z Niemcami oraz innymi państwami Czworprzymierza, Ukraińcy automatycznie znaleźli się w obozie wrogów pokonanych. Wszystkie późniejsze próby Petlury i zachodnioukraińskich przywódców, by zamienić gniew Ententy w łaskę, były daremne. Tymczasem zewnętrzne wsparcie odegrało decydującą rolę w pomyślnym zakończeniu budowy państwowości w Polsce, Finlandii, państwach bałtyckich i Czechosłowacji.
Tak więc historia uczy, że ostateczny sukces w wielu przypadkach zależy od nadania sprawie narodowej międzynarodowego rozgłosu. Wysoki autorytet naszego państwa w świecie świadczy o tym, że z tej lekcji historii wyciągnęliśmy właściwe wnioski.
Jak widzimy, Centralna Rada i jej przywódcy w swojej działalności popełnili wiele przykrych błędów, które wraz z innymi niekorzystnymi czynnikami doprowadziły do klęski rewolucji ukraińskiej. Jednocześnie istniejące przeoczenia nie powinny przesłaniać oczywistych osiągnięć tamtego czasu. Jak słusznie zauważają badacze, właśnie po 1917 r. dzięki istnieniu i działalności UNR termin „Ukraina” zyskał oficjalne uznanie w znaczeniu geograficznym, etnicznym, administracyjnym i, co najważniejsze, państwowym. Po raz pierwszy od wielu stuleci naród otrzymał możliwość posiadania swojej prawdziwej nazwy i nazywania swoją ojczyzną.
Rewolucja ukraińska przyspieszyła proces przekształcania ukraińskiego etnosu w nowoczesny naród polityczny. Choć nie osiągnęła ona swojego ostatecznego celu, to jednak wewnętrznie przeobraziła społeczeństwo Ukrainy, stworzyła Ukrainę jako nowoczesny naród polityczny. Na takim fundamencie od tego czasu rozwija się całe dalsze ukraińskie życie.
Epoka walk o wyzwolenie dała potężny impuls rozwojowi ukraińskiej kultury. Uderzająco, a w wielu aspektach decydująco, w porównaniu z poprzednimi dziesięcioleciami zmienił się status języka ukraińskiego. Po prawie dwustuletniej przerwie język ukraiński staje się językiem ustawodawstwa, administracji, wojska i zgromadzeń.
Symboliczne jest, że rozpoczynając w tych dniach szeroko zakrojoną akcję „Przekażmy potomkom nasz skarb – język ojczysty”, wyrażamy nasze dążenie, by uczynić wszystko, co możliwe, aby nasz język stał się językiem państwowym Ukrainy już nie tylko prawnie, ale także faktycznie. Wyrażamy tę tverdą pewność, że kwestia języka ukraińskiego wreszcie przestanie być kwestią polityczną, jak powiedział M. Hruszewski, i że stanie się on kolejną siłą konsolidującą naszego społeczeństwa.
Ukraińska Republika Ludowa istniała krótko. Poniosła klęskę w walce z siłami wrogimi ukraińskiej rewolucji, co słusznie zauważył znany ukraiński historyk Iwan Łysiak-Rudnycki. Nie ma wstydu w tym, by być pokonanym w walce o wolność. Przeciwnie, taka porażka może stać się źródłem duchowego odrodzenia, które od tego czasu będzie dawać siłę kolejnym pokoleniom, kontynuującym walkę o niepodległość na nowym etapie historycznym.
Bez wątpienia historyczne doświadczenie tak niezwykłego zjawiska, jakim była ukraińska rewolucja lat 1917–1920, nie wyczerpuje się w sukcesach, niepowodzeniach i klęskach. Lekcje, o których wspomnieliśmy, są znacznie ważniejsze. Ich istota polega na tym, że podejmowali je i rozumieli ci, którzy przeżyli te wydarzenia, i że uwzględniamy je dzisiaj przy tworzeniu niepodległego państwa narodowego, a nie tylko jako pilną potrzebę współczesności. Przeciwstawienie się temu wszystkiemu oraz uczczenie pamięci licznych ofiar to ważny element walki ukraińskiego narodu o swoją państwowość.
Машинний переклад
Kiedy 29 stycznia 1918 roku, na drugim kilometrze na północ od stacji kolejowej Krути, pod tym wielkim, uwieńczonym krzyżem i czarnymi płytami z nazwami ukraińskich... «Od Sanu do Donu» śmiało, mój, albo... ...i z tych, nasi... ...i sądzonych... i z wojskowego... kolektywu było pusto. Tylko cisza, jakby nie było tam ciał, i gdzie półk... czy chersoński; hojnie, kolejno, przyprószone śniegiem, cisza po lewej i prawej stronie torów kolejowych, maleńkie, wyryte na ... w mojej ... głowie, z których ... lat temu poszli w nieśmiertelność nasi obrońcy Ukraińskiego państwa. Ich wyczyn często porównuje się do wyczynu 100 spartan, którzy w 480 roku przed naszą erą, w okolicy Termopil, ceną własnego życia zatrzymali natarcie ogromnego perskiego wojska. Ale to porównanie nie wytrzymuje krytyki, bo Spartan od kolebki wychowywano na zawodowych wojowników, a ich sprzymierzeńcem była przyroda (wąski górski wąwóz). A przecież ci nasi bronili państwa o tysiącletniej historii. Nasi zaś obrońcy (mam na myśli kursantów 1 Kijowskiej Szkoły Wojskowej, studentów «Kurenia Studenckiego» oraz uczniów starszych klas 44 Ukraińskiego Gimnazjum) w większości nie umieli należycie posługiwać się bronią strzelecką i, zapewne, polegli na równym jak dłoń terenie, według wstępnych danych, czwartego dnia.
Ideą jest postawienie symbolicznego kurhanu (bo w nieznanym miejscu pochowana jest większość bohaterów Krut, do dziś nikt nie wie, gdzie), i ustawienie wokół niego tablic pamiątkowych od każdej z naszych obwodów, Kijowa i Sewastopola, oraz ... ukraińskimi patriotami w naszych regionach. Ja również pochodzę z Baturyna, Czernihowa, Konotopu, Mohylowa... Tarasa Szewczenki, Iwana Franki, Lesi Ukrainki. Posadzić ... wokół kurhanu ... już.
Niedawno ... przywódcy Ogólnoukraińskiego Zjednoczenia ... Drugiej Wojny Światowej ... narodowy deputowany Ukrainy ... Szochnohej oraz jego zastępca Hawryło ... Pomogli więc ukraińskim patriotom (stacja Krути terytorialnie należy do rejonu borzniańskiego obwodu czernihowskiego).
01) stycznia, po uroczystościach pamięci w Krutach, odbyła się ogólnoukraińska akcja, przypadająca w 80. rocznicę wyczynu uczniów szkoły im. B. Chmielnickiego, strzelców siczowych, uczniów 7. i 8. klas 2. Ukraińskiego Gimnazjum im. Cyryla i Metodego.
Na liście wspominaliśmy o tej idei, by pojechać. Kiedy siedzieliśmy w Kijowie w specjalnie zamówionej elektryczce, to chciało się płakać, to śmiać się z tego, że jedziemy do Krut elektryczką, która zabrała nas w jednym kierunku, by uczcić naszą pamięć i nasze wspólne przyszłe życie. Jechali z nami również świadomi swej narodowej tożsamości Ukraińcy: kozacy, potomkowie legendarnych obrońców, bliscy poległych pod Krutami, kursanci Lwowskiego Wojskowego Liceum im. Bohaterów Krut, żołnierze Gwardii Narodowej.
Ktoś z nas żartuje: „Podłożyliby pod koła tej elektryczki ładunek wybuchowy nasi generalni budowniczowie Ukrainy bez Ukraińców i mieliby rozwiązane ręce”.
Milczeliśmy, trzymając się za ręce, i pomyślałem, że na tym miejscu powinien był wysiąść rząd Ukrainy z Prezydentem na czele, ale on (czemu właśnie nie ja?) poleciał do Moskwy na kolejne, ostatnie spotkanie z Prezydentem Rosji.
Wśród grobów, które przyszło mi przejść zgodnie ze scenariuszem tej wielkiej uroczystości: przy jednej mogile, do słów Oleksy Kobca, poświęconej Bohaterom Kruty, i przy drugiej, do słów Oleksandra (Olesia), poświęconej pamięci milionów poległych za wolność Ukrainy, zaś otoczony ze wszystkich stron żałobnym ludzkim morzem, tłoczyłem się smutno nad ludzkimi głowami, a nad nimi siwe i... żółto-błękitne sztandary z czarnymi żałobnymi wstęgami nad czernihowskimi dalami. Mogiłę już opiewali najczcigodniejsi ojcowie i patriarcha Kijowski i całej Rusi-Ukrainy Filaret. Przemawiali posłowie ludowi, były prezydent Leonid Krawczuk, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki Paweł Movchan, przewodniczący Ludowego Ruchu Ukrainy Wiaczesław Czornowił, hetman Ukraińskiego Kozactwa Wołodymyr Mulawa, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Zjednoczenia Weteranów Drugiej Wojny Światowej Ochopski, a ich wzburzone głosy zagłuszają gwizdy lokomotyw ciągnących pociągi, i ciągnące się na tych kolejach składy ciągną się jakoś tylko w jedną stronę, tam, skąd osiemdziesiąt lat temu na naszą ziemię runęła, obficie skrapiając ją ukraińską krwią, bolszewicka horda.
Obecnym na uroczystości głęboko w duszę zapadło przemówienie drugiego Prezydenta niepodległej Ukrainy (choć często nazywa się go pierwszym) Leonida Kuczmy, zwłaszcza jego słowa o tym, że w tak tragicznej sytuacji trzeba skupiać uwagę (5 tysięcy uzbrojonych po zęby, z pancernikami, armatami i karabinami maszynowymi, wybornych bałtyckich marynarzy «dumy rewolucji proletariackiej» przeciwko 60 niedoświadczonym, uzbrojonym w piki i «trzyliniowce», kilku karabinom maszynowym i jednej armacie «kursanci, studenci i gimnazjaliści»),
i my powinniśmy pamiętać o tragicznych dniach
ukraińskiej historii, dla utwierdzenia ukraińskiej narodowości i państwowości.
A jeszcze Leonid Makarowycz Skla, który dziś mówi, że nie trzeba lać łez, i uświadamiać sobie, jak pisał nasz pierwszy Prezydent Mychajło Hruszewski, politykę schlebiania „starszemu bratu” w najbardziej poniżających formach, niż za 1097
w kontekście (zwłaszcza rosyjskich wydawnictw, telewizji, a może nawet nie mniej niż) „Studenckiego Kurenia”
Pomimo tego, że będąc przewodniczącym Wierchownej Rady, robił wszystko, co od niego zależało, aby Obwód Krymski stał się naszym dzisiejszym, nieustannym bólem głowy: rosyjską, a nie tatarską autonomiczną republiką. Po co prezydentowi trzeba było słuchać nie własnego sumienia, lecz szeptów niektórych deputowanych z lewicy i prawicy, by oddać Rosji „za grosz” strategiczną broń jądrową? Po co trzeba było odwoływać ministra obrony Kostiantyna Morozowa, Rosjanina z pochodzenia, a Ukraińca z ducha? I to wtedy, gdy Morozow zaczął wprowadzać porządek w wojsku i w praktyce budować ukraińskie wojsko na rodzimych, narodowych tradycjach!
A teraz mamy to, co mamy: armię, w której mówi się po rosyjsku, z rosyjsko-sowieckim sposobem myślenia, na czele z oficerstwem, w przeważającej większości etnicznie rosyjskim, obojętnym, a nawet wrogim wobec ukraińskiej idei narodowej.
Czy taka armia stanie w obronie Ukraińskiego Państwa, gdy, nie daj Boże, wybije „godzina X” i mądry Lenin rozkaże nowemu Murawjowowi nieść „braterską pomoc ukraińskiemu narodowi”?
Jak świadczy gorzkie doświadczenie bitwy pod Krutami, nie stanie. Czy w Kijowie w styczniu 1918 roku nie było nikogo poza kursantami Hetmańskiej Szkoły Wojskowej, [...] z „Studenckiego Kurenia” i ukraińskimi gimnazjalistami, innymi, bardziej zdolnymi do walki, zbrojnymi formacjami Centralnej Rady? Oto piekło, które zgotowano naszym dzieciom! Były! W Kijowie wtedy stały pułki imienia Chmielnickiego, Doroszenki, Sahajdacznego, i to, jak cynicznie i otwarcie [...] kultura. Jako główny dowódca powstrzymałby haniebny proces wymiatania z ukraińskiej armii narodowo świadomego oficerstwa przez prorosyjsko nastawiony generalicja. Zakazałby działalności partii komunistycznej i socjalistycznej, ukierunkowanej na zniszczenie naszego państwa i podporządkowanie go Rosji. Nie dopuściłby na
...Wystąpując przeciw wydanemu rozkazowi dowództwa z 7 ..., nie wyszli z koszar ... 2 marca 19.. naprzeciw wrogowi, a także z kozackiego ... Hruszewski! ... nie uderzył kruckim chłopcom w plecy pułk ...
...w tej chwili, gdy wiozą ich do ... imienia Tarasa Szewczenki... I dzisiejsi «rycerze absurdu», 15-18-letni chłopcy, czy odważnie nadstawią swoje piersi pod wrogie kule i bagnety, tak jak czynili bohaterowie Krut? Kto dziś, w niepodległej Ukrainie, zajmuje się ich wojskowo-patriotycznym wychowaniem? Armia? Nie. Szkoła? Niedawno (pismo z 1 września, nr 901.98, MO 1/9.7) minister oświaty M. Zgurowski podpisał i rozesłał do podległych mu jednostek wykaz pamiętnych, świątecznych i tematycznych dat «do uwzględnienia przy planowaniu pracy placówek oświatowych». Pedagogom w styczniu zalecano obchodzenie dnia rocznicy rosyjskiego pisarza Michaiła Priszwina, Dnia Pracowników Straży Pożarnej, a o wyczynie bohaterów Krut nie wspomniano ani słowem.
Więc wychowaniem narodowo-patriotycznym swojej młodzieży zajmują się Rada Najwyższa i administracja Prezydenta? Ten bój nie mógł się obyć bez ofiar, trzeba było go okupić krwią. Czy naprawdę, w siódmym roku niepodległości, trzeba znów krwią okupić możliwość zdjęcia z frontonu Rady Najwyższej niedopisanej komunistycznej symboliki, «tego sierpa z młotem», pod którym przez najlepszych swoich synów i ostatnie siedemdziesiąt z hakiem lat...
Państwowa żółto-błękitna flaga nad Radą Najwyższą powiewa na drzewcu, które wieńczy diabelska pięcioramienna gwiazda?! – Pamięć historyczna o tych wydarzeniach jest piekielna, ale jeszcze nie w pełni przemyślana i wyważona – powiedział Pawło Mowczan, że wkrótce ta data kalendarzowa będzie obchodzona jako ogólnonarodowa. Lekcje Kruty, bła[…]
Ukraina – tylko śmierć[…]
Dziś[…] najohydniejszych[…] stu obywateli[…] ukraińskich periodyków powinno być należytych[…]
[…] stać się narodem zdolnym[…] najpotężniejszy czynnik wpływu na dziecięcą i młodzieżową[…] credo: stać na straży państwa[…] już dość[…] wymarzonej świadomości stało się sposobem[…] ciągle oglądać się i „starszego brata”[…] zjednoczenia narodowo świadomych[…] Ukrainy i otwartej rusyfikacji[…] wrogich[…]
Leonid Krawczuk ogłosił podobne przemówienie[…] w 1990 czy 1991 roku[…] Ilja Pohlan, Chmielnicki i Iwan Mazepa[…] całkowicie zniknęli z kin[…] w regionach, trzymać, stopniowo znika[…] rzeczywistość[…] jeśli Ukraińcy, obowiązkowo się pojawią[…] partii politycznych, zarejestrowanych w[…] partii Ameryki, ale także niezarejestrowanych w[…] [...] do partii rosyjskiej, jego najbliższe otoczenie[…] do ukraińskiej partii
[…] w czwartym dniu, a tej jesieni są[…] wybory[…] Bogu[…] z kiosków z książkami stolicy[…]
[…] partyjni[…] mistrzowie, którzy nie[…] cały[…] w rosi[…] służą[…] bezwstydny handlarz niewolnikiem[…] ukraińską, Prezydent Ukrainy, a wtedy[…] 300[…] pół[…]
. Motrę, my położyliśmy swoje burzyne gorze
Rosji Czarnomorska flota z Sewastopola 8 lem Ty –
Rzeczy... państwową, ukraińską mowę i... er
byłoby by pod ī
...nii» Aby, Ty R R i ii ne RN ni ro par so
Машинний переклад
Оригінал українською · переклад оновлюється
МИ НЕВИГНАНЦІН
- ч-
Також у рамках цієї програми
російщення, ступили нею не на чистий грунт, а в трясовину американізації.
Продовження. Поч на стор.
ном
отже, антидержавну про ж перевищують У
А РІДНІЙ ЗЕМЛИ
Постанемо і цього разу, якщо в бе. резні всі як один прийдемо на виборчі дільниці і проголосуємо за тих кандидатів у народні депутати, кому небайдужа нинішня 1 подальща доля
паганду або
станов раїнських видань
квоту: 5090 ук
«Просвіта» виступає за збереження історичного середовища. Так, відбудувати Михайлівський та Успенський собори треба якомога швидше. Але я не можу дивитись, як фермери-варвари знищують Змієві вали, як розорюють нашу національну гордість -- скіфсько-сарматські могили-кургани. середовища набрала сьогодні неймовірних обертів, 1 це також робота «зло-супротивної хвилешньої хвилі». Вони планомірно підрубують наші історичні корені, адже Іванів, «не помнящіх родства», легше зомбувати. Ми повинні відновити всі знищені комуністами каплички на перехрестях доріг та місцях колишніх церков, щоб ожили пов'язані з ними народні казки, перекази, легенди. Ми повинні розчистити замулені джерела й занапащені малі річки, бо від чистоти довкілля залежить чистота душі нашого народу.
Ми вимагаємо від владних структур покласти край процесові вестернізації свідомості пересічного українця. Французи, яким буцімто нічого не загрожує, борються на урядовому рівні з нав'язуванням американського способу життя, німці борються, а ми, витягши лишень одну ногу зі смердючого болота
НАШОГО ЦВІТУ ПО ВСЬОМУ СВІТУ
ДОПОМАГАТИ Словом і ДІЛОМ
Як не можна зупинити на Дністрі
Руйнація історичного
-- Чи не розділить ця Постанова Президента долю більшості його постанов та наказів? Чи не стане димовою завісою, за котрою легше буде «батькам нації» будувати Україну без українців?
-- Стане, якщо усі політичні партії : рухи демократичного спрямування не підтримають вимоги «Просвіти» до Президента створити врешті-решт атестаційну комісію, в яку, поряд з державними чиновниками, увійшли о на рівних 1 представники демократичних політичних партій та громадських організацій. Ця комісія мала б (ії то негайно, бо завтра буде вже пізно) атестувати всіх державних службовців і на всіх щаблях влади на знання-володіння украінською мовою. І це не буде, як кажуть наші опоненти, «націоналістичним вибриком». Подібні атестаційні комісії існують у всіх демократичних країнах. Треба цій комісії спеціальним президентським наказом надати право не лише звільняти з державної служби чиновників-українофобів, а й відбирати ліцензії у тих телей радіоканалів, які порушують 10-ту статтю Конституції, закривати російські видання, якіна своїх шпальтах провадять антиукраїнську, а,
на 509 російських. Маємо, якщо нам лежність, зупинити
захоплення гивнічним С оного го інформаційного Та кул
гла простору. «Просвіта» розрачано проект Закону про репера зр політику й він, схвален
дорога незабрутальне
усідом на шо»
держави Ук
країна, хто не дозволит, ворогам знімати з неї! останню латану свитину. Хто не хоче, щоб Ми повторили сумну долю американсь. ко-канадських індіанців, щоб наші діти, мандруючи світами, не соромулись своєї самоназви, заявляли гордо
ністерством культури; затвердження Треба покласти
арягів», ЯКІ російських «в викачують з Укра їни десятки, а то й
сотні мільйонів доларів. Треба натеий громадськості бити в Усі дорогам сполох. Треба питати в Служ и З пеки України та в Ради З пита національної безпеки, чому вони В час, коли «п'ята колона» активно й відкрито готується до державного перевороту, стоять осторонь ! «корі чат хорошую міну при плохой ігрє»? -- Грядуть вибори і якщо прийдуть комуно-соціалісти до влади, вони відберуть у нас 1 Ті окрушини української волі, які ще маємо. - Не прийдуть. Я вірю в наші народ. У нього Є феноменальна здатність в годину найбільшої небезпеки мобілізовувати усі свої духовні та фізичні сили. Ми двічі розвалювали Російську імперію й поставали, мов казковий птах Фенікс із небуття.
цьому ситому та вдоволеному світові: «Я - - українець, нащадок аріїв. За моїми плечима велична історія і не
менш велична культура не в кілька сотень, а в Кілька ТИСЯЧ літ»,
-- Але ми відхилились від теми,
-- Ні в якому разі! На початку нашої розмови запитували ви про кінцеву мету акції «Передаймо нащадкам наш скарб -- рідну мову», Коли ми, українці-патріоти, українці-самостійники, українці-державники виграємо березневі вибори, то й це ще не кінцева мета сеї акції. А кінцева мета її -- вільна та соборна Україна. Не лише де-юре, як тепер, а й де-факто. І щоб усі її громадяни жили заможно і щасливо, Слава Україні!
Розмову вів Микола ЛИТВИН
просто саботуються.
| все-таки в одній школі чернівчани побачили те, заради чого приїхали. В містечку Ришкани правильно зрозуміли потребу вивчення рідної мови. | хочусе там проводиться так, як.і раніше, бо школа ії далі залишилася з російською мовою навчання, та вже діють експериментальні класи навчання українською мовою, що вселяє надії. А все
еі - предківських ет
потужного льодоходу, так не можна нині зупинити пробудження національної свідомості сузаєцих українців на ічних землях уно зішній державі Молдова. А їх там | ло. До ашональногн незалежності атьків, яких не зуміли ні зрумунізуват и, ані в ховати зних «русскоязичноє насєл! зніє», зприснається 4іЙНІ пок чад, ші (, Ї со рю тисяч - М балі «ість не мала, | до всього. зе
не ВСІХ |
пря з й
"еУивионюичЧьчоию вою ово і
- чо ї Р о чну
"ткюеноенщю ямою м "зншим ою о ко момою мом! квивкияюатоити мо
" -" - | Пт -їо
"иононоїо|
Ні сій | Ж
л і 43!
панвим
ні чі
те
11
і; нн денна» знов
і ФуУнМІЇ 1 ї-
Ї Р Р. пр т. У - ляссоє є г Ті оЇ; 3 утЬ "Й
її Й й / | / | її | А | / і їй Є ОМ | К: - лі і "І ті -
і»ірчи Ї ПУ ТГет ії? Л
/ 4 й Й |
и | ис А і - | | лі герат
| - В ов і г Гь на 5) /КОій. Ї й "і | Т | |
Т І Ді о т Ме )Гав зум / їь ців Се | РигД ель Ці ние еТети нНІВе
ПІ пдуті газети є "Моло дий я бук ові
4 - - - - ї 5 : ли чи уз 22 По | і й Та Й ГЛ ЧІ РОЗ Гр МІ НОЇ М г Діє - і -- - |
завдяки ентузіазм директора школи Любові Гульпи. В Ришканах не скаржаться на відсутність підручників, що в інших школах є справжнім лихом. Пані Гульпа організовує їх придбання в Україні за гроші вчителів та батьків. Навчання українською мовою ведеться там уже другий рік. Вдома учні читають українські книжки, батьки прислухаються і привчаються самі правильно висловлюватися рідною мовою. Успіхи Ришканської школи помітили в Кишиневі і запропонували провести там, в Ришканах, республіканський семінар з проблем вивчення української мови в селах, де проживають українці. Сподіваємося, що за доро могою кафедри української мови літератури Бельцького іверситету І особисто Валерія Воробч ченка, З мкм тю просвітян Чернівецького державного університету імені Юрія Федько" вича захід цей втілити в життя таки НЕ вдасться. А поки що в Молдови чека о ютьнового статусу українсько би всі предмети, починаючи З пермююогу ав ; класу, вивчатимуть українською "м і вою, але паралельно поглибл | г оволодіватимуть державною мови Рв х 2 Чернівецьких гостей і приЙнЮ пи бажаними гістьми, | ку . відкритими обіймами. Щ АХ Китт ям українськ СОМ мовної З 4 злижчі сусіди, до того кприа редри 1вч: У С АС у: р ІС зму Кореї 1Є Т, 7 11» оч р Мерпорожнми руками - а нов Го! Д МАМ ПІСЛУ ї пер ре 7: зані чя 7 ла ' ої освіти г подеруєа осн ж таки 0: бста- - о бе вецьке обласне, об'єднання ||
! де ЩІ ) заці я г україно |! Ууг ре і лі це
"я їов'йоюою "о
У
яне ць» " сурналістів України Воло оди анця, нка ке пу ННКаН а. | | М ів унії ЧНОЇ Мо. ЛДОБ щир З0юЮ. Укр заїнці |
ДІ була
Мг ПІ
уздивувала їх ло ка
довою
до у - - Ра г чані ї - Т п ії анни Р Р - ії. я . М С сн 1Ї / ь М - Р ок і - 1 бій ч - б ОТ роль , то. Ж ; з вені у Р
Гь ілі,
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
4. 1868 – 1998
PRZED WYBORAMI – pod hasłami i deklaracjami Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, zapisanymi w ich przedwyborczych platformach
Kijów, lutego 1998 r.
„Głosowaliśmy za mieszanym systemem wyborczym – wyjaśnił stanowisko demokratycznych sił przewodniczący «Proświty» Pawło Mowczan – ale nawet nie przypuszczaliśmy, że na karty do głosowania zostanie wpisane aż 30 procent partii i bloków”.
Wiele partii politycznych i bloków zarejestrowanych w Centralnej Komisji Wyborczej, w tym partie i bloki o orientacji lewicowej, socjaliści, «progresywni» socjaliści, «obywatelscy» konserwatyści, «kongresmeni», «słonie», a także ugrupowania prokomunistyczne, prognozowano już wcześniej, będą domagać się drugiego języka państwowego na Ukrainie, połączenia jej z Rosją i Białorusią. Dla wszelkich antypaństwowych sił, jak się zdaje, stawiają one solidną zaporę, i jest to zrozumiałe. W cywilizowanym świecie takie postulaty są przecież…
Tož my po-
Analiza przedwyborczych platform partii i bloków pokazuje, że zawarte w nich
Mając na uwadze, że ten fakt, jak dotąd, spekulacyjne zapowiedzi (...) KPU i Postępowa Socjalistyczna Partia Ukrainy wzywają do zmiany statusu Państwa Ukraińskiego, likwidacji instytucji Prezydenta, przywrócenia dawnej komunistycznej władzy, co stanowi rażące naruszenie art. 2, 18, 37, 102 Konstytucji Ukrainy. Organy państwowe powinny przeciwdziałać tym działaniom aktywnie, a Ministerstwo Sprawiedliwości powinno zbadać ważność rejestracji tych partii i bloków, jeśli wyrażą zgodę na ponowną rejestrację.
„Proświta” zaalarmowała Ministerstwo Sprawiedliwości i Trybunał Konstytucyjny, apelując o uzgodnienie. RUCH, (...) „Słoń”, Partia Duchowego (...) Ekonomicznego (...) nie uzgodnią postanowień swoich platform wyborczych z postanowieniami przyszłych wyborów. Swoimi refleksjami na temat przeprowadzenia (...) społecznego postępu podzielili się Michaił (...) Państwowej Rosyjskiej (...), blok „Praca i Ojczyzna”, Partia Obrońców Ojczyzny, partia „Związek” występują z antykonstytucyjnym żądaniem nadania statusu Konstytucji Ukrainy i będą wzywać do zmiany ustroju państwowego, do przywrócenia imperium z jedną (...) państwową, oczywiście, językiem.
Batih (UNIAN), Anatolij Pohribnyj (członek Centralnego Zarządu „Proświty”) i Ołeksandr (...) (przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa Pedagogicznego im. Tarasa Szewczenki), Jurij Hnatkewicz (...) przedstawili problemy. Analiza opinii publicznej i różne badania socjologiczne przekonująco wykazują, że problemu językowego na Ukrainie nie ma. Wspomniane partie i bloki świadomie tworzą (...) w celu destabilizacji społeczeństwa, naruszając art. 10 Konstytucji Ukrainy, w języku ukraińskim.
Swoje słowo w sprawie antykonstytucyjnych oświadczeń w przedwyborczym maratonie „Proświta”
(przewodniczący Kijowskiej Krajowej Organizacji „Proświta”)
Aby wyjaśnić swoje stanowisko, Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” zwołało konferencję prasową, która odbyła się 11 lutego w budynku UNIAN. Wydarzenie wzbudziło duże zainteresowanie w środowisku dziennikarskim. W sali konferencyjnej nie było wolnych miejsc.
Większość obecnych na konferencji prasowej przychylnie przyjęła oświadczenie Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki „O antykonstytucyjnych zapisach w programach niektórych partii i bloków startujących w wyborach”. Jego tekst publikujemy.
Wychodząc z powyższego:
1. Zwracamy się do Prezydenta Ukrainy z prośbą o podjęcie działań zgodnie z normami obowiązującego prawodawstwa Ukrainy wobec partii i bloków politycznych, które propagują antykonstytucyjne idee, stanowiące zagrożenie dla interesów bezpieczeństwa narodowego Ukrainy.
2. Domagamy się od Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy ponownego rozpatrzenia zasadności rejestracji tych partii i bloków.
3. Prosimy Centralną Komisję Wyborczą o pozbawienie wyżej wymienionych partii i bloków udziału w procesie wyborczym, jeśli nie wykluczą ze swoich programów wyborczych antypaństwowych zapisów.
Swoje słowo powinien też powiedzieć Trybunał Konstytucyjny.
Osoba o encyklopedycznej wiedzy, Ołeś Panasowycz Syłyn należy do rzadkiego dziś typu uczonych, którzy nie zamykają się jedynie w wąskim kręgu czysto naukowych problemów czy problemów własnego przetrwania w warunkach kryzysu; swoją wiedzą i doświadczeniem dąży do dzielenia się z jak najszerszym ogółem ukraińskiego społeczeństwa. Cecha ta jest właściwa jedynie wybitnym osobowościom z grona ukraińskich uczonych-oświeceniowców.
Wiedza tego uczonego jest rzeczywiście ogromna, o czym świadczy jego autorytatywny, szanowany dzięki wysokim kwalifikacjom wykaz osiągnięć: zasłużony architekt Ukrainy, zasłużony działacz kultury Ukrainy, członek Prezydenckiej stale działającej komisji i naukowej rady do spraw odtwarzania zabytków historii i kultury Ukrainy, przewodniczący kilku rad naukowych... Człowiek w podeszłym wieku (na kalendarzu życia odmierzono już 85 lat) o jasnym, produktywnym umyśle, Ołesь Panasowycz nie jedną dekadę swojej wytrwałej pracy
REWOLUCJA 1917–1920 LAT: NALEŻY WYCIĄGNĄĆ WNIOSKI
Wykonując zatwierdzony przez Gabinet Ministrów Ukrainy «Plan działań organizacyjnych na rzecz upamiętnienia wydarzeń Rewolucji Ukraińskiej 1917–1920 lat», Ministerstwo Edukacji Ukrainy, Instytut Historii Ukrainy NAN Ukrainy, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, Instytut Treści i Metod Nauczania oraz Ukraiński Instytut Finansowo-Ekonomiczny w styczniu przeprowadziły międzynarodową konferencję naukowo-teoretyczną na temat «Ukraińska Republika Ludowa – pierwsze w XX wieku demokratyczne państwo narodu ukraińskiego».
Pracę konferencji rozpoczęto 22 stycznia 1998 roku, w dniu, gdy 80 lat temu ogłoszono IV Uniwersał Centralnej Rady. Tym historycznym manifestem poinformowała ona cały świat o urzeczywistnieniu odwiecznego marzenia wielu pokoleń – o niepodległym państwie.
W obradach konferencji wzięło udział ponad 200 uczestników z 14 miast i regionów naszego państwa – Kijowa, Dniepropetrowska, Doniecka, Żytomierza, Zaporoża, Iwano-Frankiwska, Ługańska, Odessy, Chersonia, Użhorodu, Krymu, obwodów kijowskiego i chmielnickiego. Wśród uczestników konferencji byli przedstawiciele ponad czterdziestu placówek oświatowych i naukowo-badawczych, organizacji społecznych, duchownych, teologicznych i innych instytucji.
Występujący podkreślali złożoność, a niekiedy i tragizm losów narodu ukraińskiego w ciągu ostatniego tysiąclecia. Podkreślano, że idea ukraińskiej suwerennej державy ma swoje korzenie już w epoce książęcej.
Wysoki poziom teoretyczny i metodologiczny konferencji zapewnili specjaliści Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy, Donieckiego Uniwersytetu Państwowego, Narodowego Instytutu Badań Strategicznych, Instytutu Ukrainoznawstwa Uniwersytetu Kijowskiego im. Tarasa Szewczenki, Żytomierskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego... Szczególnego brzmienia nabrały referaty i wystąpienia zaplanowane w programie, przedstawicieli Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, towarzystwa «Bohaterów Krut», stowarzyszenia «Memoriał», Ukraińskiego Naukowo-Badawczego Instytutu Archiwistyki i Dokumentoznawstwa oraz Stowarzyszenia «Za międzynarodowy pokój i zgodę na Ukrainie».
Zdaniem uczestników konferencji, w warunkach, gdy Ukraina zdobyła państwową niepodległość, historycznego podłoża tego kierunku należy szukać w osiągnięciach Ukrainy w latach 1917-1920...
...pokoleń Ukraińców o własnej... historycznego losu... droga dojrzewania... poświęcił pracę sprawie narodowej, utwierdzaniu wysokich ideałów ukraińskiej państwowości oraz trwałych moralnych cech ukraińskiego uczonego...
Ogół Ukraińców nie wie dokładnie, kim byli Etruskowie, Celtowie, Normanowie. Dokąd...
Przewodniczący «Proświty» Paweł Movchan ubolewał, że nasze społeczeństwo wyraźnie nie docenia nawet uczonych-patriotów tak wysokiego kalibru, którzy aktywnie bronili i bronią...
...jak Oleś Syłyn, dziennikarze powinni mieć...
...o wodzu Antów Bożu czy o Gotach; ...o «Słowie o wyprawie Igora» czy ukraińskich byliny cyklu kijowskiego, dawnej czy najnowszej naszej historii, — władanie materiałem, chronologią, bezbłędne, błyskotliwe, styl języka — wyszukany, porywający.
«Sami siebie nie znamy. Trzeba odzyskać swoje!» — wezwał — i nie tylko obecnych na sali — wszystkich Ukraińców poważny gość centrali. — «Wierzymy w «Proświtę», w to, co zrobiła, i w to, co jeszcze zrobi» — te słowa mogą stać się napomnieniem dla wszystkich, którzy...
...obecnie, gdy urzeczywistniło się głęboko właściwe narodowi ukraińskiemu niezłomne dążenie do wolności, dziś najbardziej miłujący pokój naród. Aby to osiągnąć, trzeba było przezwyciężyć lata grozy Europy. Kiedy my, mając w swoim dorobku tysiące lat udokumentowanej archeologicznie kultury, wreszcie zrozumiemy, że... na spotkanie proświtian... w zakresie gospodarczego i moralno-politycznego ucisku ducha narodowego i godności Ukraińców, spowodowanego bolszewickim bezprawiem, przerażeniem Drugiej wojny światowej, stalinowskim terrorem i застоєм...
Szczególną uwagę poświęcono przedstawieniu heroicznych wydarzeń sprzed 80 lat, a mianowicie bitwie pod Krutami. Refrenem brzmiały słowa Jewhena Małaniuka: «...». Nawet takie nieliczne kwestie naszej dalekiej i bliskiej historii, nad którymi głowią się uczeni, odpowiedzą na nie mężowie wielu pokoleń i potomek, który zna prawdziwą, uzasadnioną odpowiedź.
Taki akt jak akt z 22 stycznia byłby dokumentem bez podpisu... Krwawy podpis pod tym formalnym zobowiązaniem z 22 stycznia złożyły dzieci, zapasowy pierwiosnek narodu, młodzież i studenci, krutyńczycy, który przypieczętowali ten podpis ciężką pieczęcią zakrzepłej na poranionych piersiach męczeńskiej, lecz także zbawczej młodej krwi, pierwszej krwi przelanej w naszej ukraińskiej wojnie».
W podobnym duchu, w apelach o uwzględnienie lekcji ukraińskiej rewolucji 1917–1920 lat, utrzymane były wystąpienia przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, 23... proświtianina, ...
...Mowczana, docenta Dniepropetrowskiego Państwowego Uniwersytetu, narodowego deputowanego Ukrainy Pawła (...) przybył jako starszy kolega, uniwersytecki (...) Hryhorija (...), przewodniczący towarzystwa «Herosi Kruty» (...) Hawryluka i innych. Swoją wizytą (...) gość.
Historycznie tak się złożyło, podkreślali uczestnicy konferencji, że wszyscy otrzymaliśmy (...)
spotkań z Proświtą «Wytoki» (...)
budowy młodego państwa ukraińskiego jako społeczeństwa realizuje dążenie narodu do (...) za którym leży przyszłość. Dlatego dążenie do stworzenia demokratycznego ustroju jest dla nas naturalne, każdy obywatel państwa znajdzie swoje godne miejsce w budowie potężnej, autorytatywnej, szczęśliwej Ukrainy.
historię, kulturę, pismo, którymi (...) według uznania, interpretacja (...)
Oleksandr MOWCZAN
(...) drogi gość, przewodniczący (...)
do członków Proświty: (...)
(...) RDA (...)
Машинний переклад
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
Wśród działaczy ukraińskiej społeczności Krymu jest wiele wszechstronnych, jaskrawych, barwnych postaci. Są to znani na Ukrainie pisarze, dziennikarze, artyści, muzycy, wybitni uczeni w różnych dziedzinach nauki, kierownicy organizacji, pedagodzy, doświadczeni gospodarze. Jednak do [...] spojrzenia choćby o krok naprzód. Nic dziwnego, bo jeszcze dziś, w siódmym roku istnienia niepodległej Ukrainy, nawet kierownicy pierwszej państwowej [...]
Jego pierwsza analityczna praca „Trzecia siła” świadczy o tym, że w ukraińskim środowisku Krymu pojawiła się interesująca osoba, potencjalny politolog, przedstawiciel tej trzeciej siły, której dziś tak bardzo potrzebuje Ukraina. Niech mu zatem sprzyja szczęście na tej niełatwej drodze.
Piotr Wolwacz, przewodniczący Ogólnokrymskiego Towarzystwa Uczonych, członek-korespondent UEAN
[...] działać, aby się utwierdzić w tym świecie. Tak i my, Ukraińcy – wspólnota ludzi, która odczuwa krewne i psychologiczne pokrewieństwo, zjednoczonych wspólnotą pochodzenia, językiem, historią, kulturą, wraz z przedstawicielami innych narodów, które dzielą nasz los, kierując się dobrą wolą, z nadzieją na lepszą przyszłość, ogłosiliśmy Ukrainę niepodległym państwem i w nowej jakości zaczynamy uświadamiać sobie siebie samych oraz utwierdzać się w otaczającym nas świecie. Po sześciu latach naszej niepodległej działalności mamy pewne rezultaty w dziedzinie budowy państwa, prawa, gospodarki, polityki. Dziś nadszedł czas, aby przeanalizować te rezultaty i wyciągnąć wnioski, by zobaczyć, co pozytywnego mamy w swoim dorobku i jakie problemy trzeba rozwiązać, aby poprawić nasze życie. Zatem: prawo, gospodarka, polityka.
ASPEKTY PRAWNE
Możemy obserwować, jak równocześnie z tym kultywowana jest tradycja – kozactwo. Jeśli uważnie przyjrzeć się życiu i działalności przodujących państw świata, które osiągają pozytywne wyniki w dziedzinie gospodarki, nauki, kultury, to zobaczymy [...] Z uwagi na powyższe można stwierdzić, że w wyniku negatywnego historyczno-prawnego doświadczenia narodu ukraińskiego w mentalności Ukraińców przez [...]
...możemy stwierdzić, że podstawą sukcesu tych państw jest zorganizowana forma istnienia etnosu, która opiera się na prawie, a prawo, jak wiemy, ogranicza silnych, egoistycznych jednostek i stwarza równe możliwości słabszym jednostkom, tworząc w ten sposób równowagę w społeczeństwie. Co zaś mamy dziś w sferze prawnej Ukrainy?
Po proklamowaniu przez Ukrainę niepodległości państwa Rada Najwyższa Ukrainy przez sześć lat dość aktywnie pracuje nad stworzeniem bazy legislacyjnej dla zapewnienia skutecznej działalności instytucji państwowych oraz ustanowienia stosunków prawnych między obywatelami Ukrainy i innymi podmiotami prawa w naszym państwie. Ale widzimy, że ustawy uchwalone przez Radę Najwyższą Ukrainy nie zawsze działają, a jeśli działają, to nie zawsze skutecznie. Naruszane są i nie są wykonywane prawa zarówno przez zwykłych obywateli, jak i przez osoby piastujące stanowiska urzędowe. Wzrasta korupcja i kryminalizacja społeczeństwa.
W Ukrainie w ciągu długiego okresu historycznego ukształtowała się nieufność wobec prawa i władzy oraz, jako podświadomy wybór alternatywny, skłonność do własnych tradycji narodowych. Analizując problem »prawo – tradycja«, dobrze rozumiemy, że w społeczeństwie, w którym jednocześnie działa prawo i tradycja, wcześniej czy później pojawiają się problemy, ponieważ prawo i tradycja, działając równocześnie, wchodzą w konflikt i społeczeństwo staje przed wyborem: albo prawo, albo tradycja. Jeśli szczegółowo przeanalizować współczesne prawo i tradycję pod kątem cech i zalet, to nawet nieuzbrojonym okiem można zobaczyć, że tradycja zdolna jest tworzyć prymitywnie zorganizowane formy, podczas gdy współczesne prawo, szczegółowo regulując nasze życie, tworzy różnorodne, bardziej doskonałe i efektywne formy. Ludzkość porusza się ewolucyjną drogą od prymitywnych form istnienia do bardziej doskonałych, od tradycji do prawa.
Ogólnym zjawiskiem jest niska świadomość prawna obywateli Ukrainy, chociaż zwierzchność prawa dziś uznaje się w naszym społeczeństwie. Dlatego mamy swój
W czym więc problem? Czy lepiej, żeby organ ustawodawczy – Radę Najwyższą Ukrainy, wybraną przez nas w sposób demokratyczny, w naszych oczach symbol prawa i praworządności – ale, niestety, w tej sferze życia zdarzają się pewne anomalie. I, naszym zdaniem, deputowani Rady Najwyższej Ukrainy powinni zastanowić się, czy praworządnym obywatelom Ukrainy potrzebny jest deputowany immunitet – nietykalność, czy nie nadszedł czas, aby go znieść, żeby nie zamieniać organu ustawodawczego państwa w kryminalne wysypisko śmieci.
Aby zrozumieć ten problem, a dokładniej – naświetlić pewne aspekty tego problemu, należy zwrócić się do historyczno-prawnego doświadczenia naszego narodu i porównać je z współczesnym doświadczeniem prawnym rozwiniętych krajów świata. A to już zadanie analityczno-psychologiczne. Ugruntowawszy swoją państwowość w czasach Rusi Kijowskiej w 1240 roku, nasz naród przez wiele stuleci przebywał w warunkach kolonialnych.
We wszystkich demokratycznych państwach prawa na świecie równość wobec prawa jest normą, dlatego dobra wola deputowanych Rady Najwyższej będzie dla wszystkich obywateli naszego państwa dobrym przykładem tego, jak należy szanować prawo i być praworządnym.
Dziś mamy bardzo wiele problemów i głowimy się nad tym, jak je rozwiązać, ale mimo wszystko Bóg nas kocha i dziś mamy własne niepodległe państwo, demokratycznie wybraną Radę Najwyższą, demokratycznie wybranego Prezydenta, możemy mówić własnym językiem, możemy niezależnie myśleć i działać, tworzymy własne demokratyczne prawo, które zaczyna działać w interesie wszystkich obywateli Ukrainy. Dlatego my, obywatele Ukrainy, powinniśmy uświadomić sobie wartość i konieczność prawa, które przez setki lat obowiązywało na terytorium Ukrainy, było kolonialne, obce, było litewskie, polskie, rosyjskie, radzieckie, niosło ze sobą dyskryminację, ograniczenia, wyzysk. Dlatego w narodzie ukształtował się wrogi stosunek zarówno do prawa, jak i do władzy, która je wprowadzała.
Nie uznając obcego, kolonialnego prawa, naród ukraiński tworzył własne tradycje narodowe, aby zapewnić sobie zorganizowaną formę istnienia. Dlatego my, Ukraińcy, bardziej ufamy swoim tradycjom narodowym i dlatego podświadomie chętniej skłaniamy się ku sposobowi życia opartemu na naszych tradycjach narodowych. Na potwierdzenie mojej myśli bardzo pokazowe jest to, że nawet dziś, kiedy budujemy demokratyczne państwo prawne,
nasze państwo... sposób życia... To tylko demokratyczne możliwości...
stwierdzenie prawa... Należy rozumieć, że prawo państwowe jest wielkim dorobkiem narodu. Bo prawo... tworzy... może zapewnić równowagę interesów w... społeczeństwie i dać impuls rozwoju gospodarki, nauki, kultury.
ZAGADNIENIA EKONOMICZNE. Dziś, kiedy prawie 80 proc. ludności naszego kraju znajduje się poniżej granicy ubóstwa, wielu obywateli straciło pracę i nie ma środków do życia, znaczenie gospodarki stało się decydujące. Najbardziej dziś interesuje mieszkańców naszego kraju zatrudnienie, sprawa wynagrodzenia, sprawiedliwy podział dochodów między tymi, którzy żyją z własnego kapitału, a tymi, którzy wkładają... pracę... Zatrudnienie, wynagrodzenie, podział dochodów i własności.
W momencie przeprowadzania reform kraj miał nieefektywną gospodarkę, ... i jednostkę pieniężną, tworzono... instytucje państwowe, które miały zapewnić działalność państwa. W ramach tworzenia gospodarki rynkowej stało przed nami zadanie demonopolizacji i prywatyzacji majątku państwowego, stabilizacji istniejącej jednostki pieniężnej, przystąpienia do strukturalnej przebudowy gospodarki.
W spadku po Związku Radzieckim nasze państwo Ukraina otrzymało gospodarkę o nieracjonalnej strukturze produkcji i niemal stuprocentowym monopolnym pra-
Roman MATUWBKO
Jeśli przeanalizować te dwa zjawiska, czyli państwowy monopol na własność oraz nieracjonalną strukturę produkcji, to zobaczymy, że każdy monopol w gospodarce zawsze prowadzi do braku konkurencji i stagnacji, a nieracjonalna struktura produkcji prowadzi do wytwarzania niekonkurencyjnych towarów, w przypadku których już na etapie projektowania technologii zakładano koszty, a собівартість ich wytwarzania bywa kilkakrotnie wyższa niż w gospodarczo rozwiniętych krajach świata, takich jak Niemcy, Japonia i Stany Zjednoczone Ameryki.
Monopol i własność państwowa oraz nieracjonalna struktura produkcji to mina z opóźnionym zapłonem. Została ona u nas zało żona jeszcze w czasach sowieckich, a dziś wybuchła w naszym społeczeństwie, i w rezultacie mamy wstrzymaną produkcję i masową utratę miejsc pracy.
Aby zreformować naszą gospodarkę, stworzyć efektywną produkcję i rozwiązać problem zatrudnienia w naszym kraju, moim zdaniem należy przede wszystkim:
1. określić miejsce Ukrainy w międzynarodowym podziale pracy;
2. określić priorytetowe specjalizacje i technologie zarówno dla rynku wewnętrznego, jak i zewnętrznego Ukrainy;
3. przeprowadzić inwentaryzację gospodarki narodowej i określić przedsiębiorstwa efektywne oraz nieefektywne;
4. przedsiębiorstwa nieefektywne należy poddać procedurze upadłości i przeprowadzić sanację.
Po przeprowadzeniu tej pracy u nas będzie
UŚMIECHEM PIEKŁA PŁONĄ OBLICZA
W ciągu ostatnich trzystu pięćdziesięciu lat, szczególnie w ciągu XX wieku, Ukrainę poddano bezlitosnemu i totalnemu spustoszeniu pod względem gospodarczym, a zwłaszcza w potencjale ludzkim. Najlepsi przedstawiciele narodu ukraińskiego, jego działacze kultury i nauki, zwykli patrioci Ukrainy – robotnicy «wielkich budów pięciolatek», przedstawiciele «kołchozowego chłopstwa» i pracującej ukraińskiej inteligencji – zginęli w socjalistycznym GUŁagu jako «burżuazyjni nacjonaliści» albo «wrogowie ludu».
Zginął ten potencjał umysłowy i ludzki narodu ukraińskiego, który w ciągu XX wieku, w warunkach niepodległego państwa, zdolny był stworzyć kwitnące państwo ukraińskie na poziomie dzisiejszych przodujących krajów świata.
I oto mamy kryzysowy system kołchozowo-sowchozowy na wsi i technologicznie zacofaną ogólną gospodarkę, która ledwie tli się w następstwie realizacji «grandiozowych planów budowy komunizmu» oraz niezrealizowanych rozmaitych wspaniałych programów – od «odwrócenia rzek», zaczynając, aż po «Program żywnościowy», kończąc.
Razem z dawnymi zakazami genetyki i cybernetyki mamy niezliczoną liczbę «gigantów-zakładów» bez zaawansowanej technologii komputerowej, które zniszczyły nasze rzeki i jeziora, doprowadziły do katastrofalnego stanu ekologię malowniczej ziemi oraz tragedii czarnobylskiej..,
CZY POTRZEBNE NAM ZMIANY?
Jeśli są potrzebne – to jakie? W warunkach przedwyborczych
Liderzy «lewicy», wśród których – przywódcy Progresywnej Socjalistycznej Partii Ukrainy
W ulotce wyborczej, która agituje, by głosować na «progresywnych socjalistów» oraz na ich lidera Natalię Wit…, czytamy: «Uznajemy (kwalifikujemy) … plenarnymi posiedzeniami …
… wszystkich organizatorów i współuczestników … gospodarki Ukrainy, strącenia kraju w otchłań ruiny, nędzy, narodowego upokorzenia i hańby»
Otóż WSZYSCY deputowani, którzy … i głosowali … Ukrainy, «WSZYSCY … zależności
KTO przygotowywał … z dumy, kto zapewniał jego przeprowadzenie … przygotowywał … nie możemy … się, że … «WSZYSCY … rozpadu»
głosował „ZA” w referendum. A takich jest ponad 90 procent ludności Ukrainy!
Dobre wyjście z kryzysu
Ale jakie jeszcze dodatkowe drogi wyjścia z kryzysu wskazują nam przywódcy PSPU?
Powiedzmy, gazeta Progresywnej Socjalistycznej Partii Ukrainy (PSPU) «Dolenośne ognie», nr 14, styczeń 1998 r. (redaktor naczelny Wołodymyr Marczenko), opublikowała materiał zatytułowany: «10 przykazań obywatela Ukrainy w Rok Żółtego Tygrysa i 10 pytań i odpowiedzi politycznych».
Uwagę zwróciły niektóre punkty tych pytań i odpowiedzi, których trudno uznać za polityczny humor, zwłaszcza z punktu widzenia tragicznej historii Ukrainy.
Punkt 3:
„Co zrobimy z winowajcami naszych nieszczęść?
Osądzić. Będzie sąd i każdemu odpłacą według miary jego uczynków. Jednym – za to, że kradli, drugim – za to, że rabowali, trzecim – za to, że oszukiwali naród, pomagając pierwszym i drugim rabować i kraść.
Rozstrzeliwań nie będzie.
Upełnomocnieni ludzie PSPU prowadzą rozmowy z Rosjanami o przekazaniu dużego obszaru terytoriów Syberii w rejonie średniego i dolnego biegu rzeki Kolmy (wzdłuż biegu Kolmy od osady Zymrianśk do osady Sriednekolymsk i dalej aż do Lodowatego Oceanu). Będą tam wyrębywać las...?
Czyli mamy rozumieć, że każdemu „przewodniczącemu” kołchozu, który z kołchozu kradł, „odpłacą się”? A jeśli głosował za PSPU? A zwykłym kołchoźnikom – także „odpłacą się”?
A my, naiwni, sądziliśmy, że wraz z proklamowaniem niepodległości jednocześnie odcinamy się od syberyjskiego GUŁAGu! Naiwniacy! Towarzysze już się dogadują – prawda, z kim, mówi się wymijająco „z Rosjanami”.
Oto po co im potrzebna jest Syberia, GUŁAG, tania siła robocza, masa bezprawnych NIEWOLNIKÓW!
A KTO DZIŚ „oszukuje”, że rozstrzeliwań nie będzie? Myślicie, że naprawdę nie będzie?
Przeczytajmy dalej: „Tym działaczom, którzy… (dalsza część tekstu nieczytelna) …szkody znacznie przewyższają… odpowiadające… kary, będzie się natarczywie proponować…”
Машинний переклад
Оригінал українською · переклад оновлюється
Манна
повна ЯСНІСТЬ потрібно
лади, том сідмовлення виробництва | створення б Очих МІСЦЬ для часелення нашої країни Сьогодні є го
політики, Проблему зайнятості 8 нашій країні можна розв'язати ТІЛЬКИ
через протекціонізм - регулюючу роль держави, захист національного товаровиробника | національного
и прикладом США 1929-1933 б Мк
р. «Новий курс» президента Франкліна Рузвельта в
лових товарів. Фонд заробітної плати прастановить 10 відсотків ЗІД національного валового продукту Іі майже не впливає на попит на внутрішньому ринку. Отже, щоб запрацював внутрішній ринок, потрібно стимулювати попит через ""ДВищення заробітної плати в 5-7 разів, попередньо прийнявши пакет законів для захисту свого ринку і національного товаровиробника. Але якщо стимулювати тільки попит через підвищення заробітної плати, залишивши без зміни пропозицію, то це призведе спочатку до зростання Цін на товари, а потім до інфляції. Тож якщо всерйоз сприймати економічну істину, що ринок -- це збалансованість попиту і про- ПОЗИЦІіЇ, то ми повинні подивитися на
стосунки між всіма суб'єктами ринку, рин: також розробити і затвердити типові тарифи. Це створить взаємну відповідальність між усіма суб'єктами ринку, в тому числі між працедавцями і працюючими. Тому що сьогодні в умовах кризової економіки, як наслідок неврегульованих відносин між
ку товарів, капіталів і праці, а
суб'єктами ринку, ви можете спостерігати дуже багато негативних явищ -- від невиплати заробітної плати до сексуального примусу в робочому середовищі (у багатьох оголошеннях, де жіНКИ-фахівці пропонують свою працю, можна прочитати стандартну фразу-застереження для працедавців -- «секс не пропонувати»). Як бачите, живемо за формулою: криза -
дента України. Тому я хотів би закликати громадян нашої держави до відповідального вибору, який принесе нам задоволення від життя, а не загрозу СпіЛЬНОМУ існуванню.
На політичній арені України сьогодні ми бачимо дві реальні сили, як! будуть активно боротися за владу на наступних парламентських і президентських виборах. Вони дуже показово представлені в парламенті нашої держави: в основному це другий і третій ешелони комуністів колишнього Радянського Союзу, нині це українські соціалісти | комуністи, друга
владі і директорському корпусі - це гос-
проблему нашого національного ринку ще й з погляду пропозиції.
Наш національний товаровиробник затиснутий надподатками, маючи проблему нераціональної структури виробництва, не може зробити достатньої якісної | Кількісної пропозиції товарів | послуг для внутрішнього ринку. Для того, щоб досягти збалансованості між попитом і пропозицією, ми повинні стимулювати та-
рамках економічної ІД Кейнса. Змінюючи не
РУ виробництва, технології,
подарська номенклатура, яка базується на радянському управлінському ДОСВІДІ і має сьогодні реальну владу і фінанси. Якщо для першої сили є характерним несприйняття державної незалежності України і спроба втягнути її в колоніальну залежність від Росії, то для другої характерна корумпованість і професійна нездатність розв'язати державні пробле-
ег Джона Мейнарда раціональну структувпроваджуючи сучасні робочі
мораль -- криза.
Із всіх вищезгаданих завдань з реформування економіки я хотів би особливу увагу звернути на приватизацію державного майна, тому що це питання зачіпає інтереси практично всіх громадян України. Верховна Рада України поетапно підготувала законодавчу базу для проведення приватизації державного майна в Україні.
Приватизація державного майна за приватизаційні майнові сертифікати передбачає дві функції, Перша -- це розподіл
4 дні у збоченій України зустрічаються
Податкового тиску на нашого товаровиробника, а ту частину прибутку, яку підприємство-товаровиробник направляє
двох сил при владі в нашій державі. Це все ми бачили в сусідніх колишніх СОціалістичних державах, особливо пока-
існують штучно створені високооплачувані робочі місця ДЛЯ СВОЇХ людей,
| | зержавнодоманнамидрупа і--інного новим прикладом є Болгарія. Тому, на | що не мають ніякого на розширення виробництва і створення НО ето Дано особою. мою думі з я 7 -КОНОМІЧНОГО ефекту, а є тільки додаткододаткових робочих місць (це, в свою
вим навантаженням на бюджет...
економічна криза в нашій країні є перманентною, похідною від кризи влади.
Винятково важливу роль у житті нашого суспільства відіграватиме Верховна Рада України наступного скликання, її вик-
Ллючна роль полягатиме в тому, що
хз Номінальна вартість приватизаційного май-
| | | чергу, забезпечить посилення пропозиції), нового сертифіката задекларована
ним ІЗ г -
фе З Головних елементів внутріш оподаткувати мінімальними податками. державою | становить 500 гривень, Сьогодні
ринку є заробітна плата - винагорода, Показником збалансованості попиту і про-реальна ринкова вартість приватизаційного
яку отримує людина за свою працю. Досвід позиції -- стабільності ринку-- буде майнового сертифіката готівкою стано-
економічно розвинутих країн СВІТУ покамаксимальна зайнятість населення, вить приблизно 30 гривень, і пу зує, що фонд заробітної плати працюючих відсутність інфляції, стабільне зростання ;
і ахування наступних ризиків, пов'язаних у цих країнах становлять ВІД 50 до 70 національного валового продукту. ураху ту р ;
г Виконавча влада, Уряд і Президент зму- | зЕРУе | з різними маніпуляціями фінансо их | ад гріше Г. 5 ВІДСОТКІВ від національного валового про- Важливим елементом соціально-ринко- 2 х Маніпуляц ф сов там Оудуть ухвалювати р икальнгрішення є і ; ів | Посередників і неринковою поведінкою дукту. 3 погляду економіки основною вої політики є створення балансу інтересів Функцією заробітної
плати є створення купівельної спроможності населення | за-
безпечення попиту на внутрішньому ринку. Це -- придбання продуктів харчування, сіЛьСсьКОГОСПОоОДарської продукції, промис-
в галузі економіки, а значить - брати на
| ступенем. себе відповідальність на випадок невдаризику при вкладанні приватизаційного | лих рішень. Потрібно врахувати і те, що ще
майнового сертифіката в неефективну незакінчено приватизацію державної власекономіку з нераціональною структурою ності, тому фінансові і бізнесові структури, 2 ій виробництва. Тому на підставі цього мож. лобіюючи свої інтереси, створюватимуть і зі на вважати, що приватизація за певний тиск на виконавчу владу і Презизн приватизаційні майнові сертифікати виядента, щоб отримати асвоє». Також не виться грандіозною фікцією. Отже, треба забувати цікаві особливості а«ко-
залишається приватизація державного манд»ь, які, як зправкло; афрормуються мамина за реальні гроші. Але Сьогодні, коли навколо виконавчої влади У
майже 80 відсотків населення України знавинах Верховна Р а України пс зин
| підприємців, а також високим між капіталом і працею, іншими словами -- | П'ДПриємців,
справедливий розподіл прибутку між тими, хто вкладає свій капітал, і тими, хто вкладає свою працю. Цієї мети можна досягти таким чином: законодавчо врегулювати
Взагалі дії, які маютьна меті довести особу до самогубства, -- то вже стаття Криміналь- | уряд українських патріотів!
ного кодексу. А тут -- явно 1 Щоб чужинці не проектували і не буду-
запрограмована наз поєтійній основі | «вали -в Україні, автозаводів з відсталою Ж м вид офі нозаконс вубіти її пехуалореї,
Потрібна власна: держава, потрібний
й | | 3. продукції яких сміється, вся | ХОДИТЬСЯ за межею бідності і фактично не законодавчо зак езпечувати | прозо ість | б
трудові ( рабовласницькі ) Відносини, що стаз ісраїна -- що потрібно? І | бере участі у приватизації державного процесів у Діяльності виконавчої влади, а |
ли гальмом суспільного прогресу? отрібна власна держава, потрібний майна за реальні гроші , реальну це буде домінуючим тиском на виконав Прагнучи вислати Україну на Колиму та | уряд еф енських патріотів! приватизацію більш а
влаштувати тут повторення вакханалії'черно- |! Же. Шо |
У еВ чобзи цінних з погляду а поро пра економічної ефективності об'єктів здійснює звалища -- що потрібно? КіІЛЬКа відсотків громадян нашої країни.
Потрібна власна держава, потрібний Таким чином, державна монополія на уряд українських патріотів! власність переоформлюється на приватну
Щоб противники державності України монополію на власність, не створюючи не користувалися відсталістю колгоспнододаткових суб'єктів ринку, і
радгоспного села, не перекачували до власної можливу конкуренцію. кишені колективної праці колгоспників -- демонополізація державної власності по-
що потрібно? а А Потрібний національний уряд -- зміна буда «Творити додаткову СІЛЬКЯТЬ б АЛІ уряд українських патріотів, який ут. у єктів ринку і в кінцевому результаті зиції-- склад сьогодні діючої Верх призвести до конкуренції між цими Ради є конфліктним і не відпові
вердить с еРКого УМ (ЛЬця на землі і небуде дає ін геревисилати його на Соловки чи до Магадану. суб єктами, то приватизація повинна була: створити зацікавленість
Щоб чужинці не висмоктували з України
ного терору, діячі від «лівих», у тому числі | ПСПУ, лякають трудовий люд країни приходом до влади « уржуазньїх национа- ЛИСТОВ» . Зі сторінок «Досвітніхогнівь лідери ПСПУ віщають 7... За националистические партиий нельзя голосовать дажє под страхом смерти, ибо если в Украине, хоть ненадолго, хоть на два месяца придут к власти руховць(г, то нетолько ( в Украине, но и на просторах соседних сланянскиХх государств развернется, говоря словами Сергея Есенина, «сумасшедшая, бешенная, кровавая муть». ИЙ тогда нищиєе,
голоднье й униженньге живьме позавидуют мертввьім.., »
зладу, м Президента. вмдоф-внавовій погляду політичної перспективи дуже важливо, щоб під час виборів о Верхов-
- і-й
Мій ній С но
ної Ради України домінувала воля в "борців,
- - Ж з - го ЕТО
депутати. Бо коли ми після виборів. де Верховної Ради України п бачили сере; депутатів таку кількість к муністів, то всії стало зрозуміло, що з ЦІЄЇ хмари не буді дощу ... | як наслідок агресик чої прс
Ним,
во РА. г ре
М
сам українського народу. Показов
Ззовим
| Що | | | юридичних і прецедент депутата-комуніста Івана Симо- ОРНОГО: Оацататва ічерезі4прозорі фізичних осіб в отриманні прибутку, отже, | ненка. Тому питання -- як м буде склад Справді, уміють супер-необільшовики кордони» -- що потрібно? дати позитивні мотиви до активної Верховної Ради України когоївл Я ра ; тереотипа- Потрібна національна держава си да ев і по ТИ КОГОУДОКОММ сформованими ними ж звичними стер а пд Х іотіві | "КОНОМІЧНОЇ діяльності. Але замість но головою Верховної Ради - питани: яв Ка уряд українських патріотів! очікуваних позитивних ефектів ві стратегічні. - "" (янв Не знаю, чи відбудеться від «националистже, Україні потрібні зміни. Д р чі. 7 рони гических партий» на якихось «просторах Зміни -- то РЕФОРМИ!
демонополізації | приватизації державного майна, судячи з тенденцій і дій, ми
На відміну від вибог
соседних славянских государств» та «крова- Ради України, вибори :
вая муть», але вже сьогодні бачу, що від
. а - вих й -о . . б ч і .
Реформи повинні мати глобальний харакезиде
тер торкатися всіх сфер життя: економічної,
Іе ї і іль іа ДН,
| ; стримаємо злочинну монополію у вигляді матимуть жорсткіший характер, том) приходу до влади «лівих» хвиля «самоу- ПОЛІТИЧНОЇ, СВІТОГЛЯДНОЇ. | | Й приватної власності в нераціональній струкборотьбу за реальну владу активно бийств» через «настойчивье предложения Україні потрібні незалежні одна від одної турі виробництва. Справа в тому, що чаться регіональн клани, фінансові"
етількИи | міцна держава (президентська ) і законо авкі і тілі очна, пакРОВноо ДРАКРОЙ МАРНИМ застрелиться» захлисне невідворотно н ка Д будучи заручниками-рабами комуністичної політичні партії. Але -на превеликий Україну, а саме Й ті «просторьм» «больших ча влада, які мають діяти в національних системи в рамках колишнього Р еко | Р РН | участков территории» росіян, зякими «уполінтересах держави, дане утворювати інертне адя
номоченнье» «п'ятої колони» Москви в Україні від ПСПУ вже домовляються «по-братньому» використовувати |
Вони чесно ВСЕ й заявили - ми відновимо ГУЛАГ. Інакше й не буде Іншого способу виходу з кризи у більшовиків не існує. Це ясно як Божий день. Ясно, бо простіше й сказати неможливо, оскільки й сказано все це від імені партії «на общепонятном» -- «по-
і »
по чи підніме відсталу технологію колишня єдина центрялівованя економіка та олгоспно-радгоспна система | - Щоб занихя відСсталу технологію на про-
і безправне депутатське згромадження «машини голосування», яке «одноголосно» затверджує рішення вузької групи па ртійних вождів.
Бути сьогодні проти реформ -- то бути ворогом самому собі, виступати проти власної свободи, можливостей своєю працею забезпечувати власний добробут, виступати проти того соціального прогресу, якого досягло людство, бути проти самого поняття державності, проти власного народу,
означає прагнення залишати себе у стані беззахисного раба.
То нехай ніщо
- з - ' бю г. Й б Де Р - | а
вії дано М "| і | ЛОЮ. ї і р.
ці матимемо
го Союзу, громадяни нашої країни як виборі М
панічно не мали реального права на кандидатів у президенти -- цей вибі уласність, і з утвердженням державності ос овному буде представлений
- я лан ть
країни в П громадян з'явилася надія отрикомуністичними динозаврами, які ма мати свою частку власності і стати віЛЬНИМИ ти нас
ЛЮДЬМИ у незалежній державі. Тому питансучасності --. банкрутства, корупції ня приватизації має для нас, українців, комунізму. Он як показав історичні | моральне, економічне і політичне значендосвід, -- іншими дорогами вони не х ня. Нажаль, надії українців на приватизацію | дять... Сього); ні назріла необхідність не виправдалися, настав час розчаруван- | до владі З
ня. Продемонстровано абсолютну
нездатність існуючої Сьогодні влади до (лі
ге Р. ) Її | «С я чи й
іній
не затуманить нашого
й -іь Р і | РР ді - | е Р е за і і | - тових підприємствах на передову -- що | розуму: боротьба за незалежність України питання, оо чибмонані іолітиків, 7 діми особистими якос вили 07 пе скінчилася з часу проголошенні її незапотрібно
лежності!
З Ми, громадяни Відповідають євро тейським стандартак 4 України, виборці і платники податків, утри- | не заангажовані на старі цінності, які ма. сли таку дорогу і нездатну владу? Чине | ють відпо: ідну освіту і професійний досвід, настав час кадровихаз м Нр канони куяраі аю пБАСьНИ зроб
ль
| ооо маю м Олідну репутацію. Це та нова кров «« П Р О Р Е С И 8 Н И Х ПОЛІТИЧНІАСПЕКТИ | та Державній владі. | на закінчення хочу ска Сьогодні на вулиці кінець ХХ століття. | з ати, що, на щ астя, часи Мойсея - в | за Ми у вирі | чо на
багатоманітного, динам ічно на- | д алекому минулому, тому сце чарій, за: пруженого життя, Час і обставь ни, в яких | яки ' сьогодні існуюча влада со зок років ми з вами перебуваємо, ставлять до нас нас хоче одити пустелею, нас не вла свої вимоги. Вміння адекватно оцінюва єм ситуацію та орієнтуватися в обстави!
ть Для нас з вами вирішальне значена гринтомецецяне
СОЦІАЛІСТІВ» І ЇХ ЛІВИХ ПОПЛІЧНИКІВ
- - іч с ІШТО-
о
Незабаром у нашій країні проході муть вибори депутатів. до Верховної Ради СИРНИЙ України, а ще через рік -- вибори Прези- ЕН
іа
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
Оригінал українською · переклад оновлюється
мов Я полачимк а
Ця публікація скомпопована з
| Лю
оо о застрахати), у ває вже відібрано зарплату,
б а
Упродовж кількох уже місяців по першому і третьому канал нві. Ясна річ, що пишуть - . Р Р з Р г ці і; - ач й т ост . геплі, прнязні, багаті аналізом та роздумами, але трапляються з-поміж них І гиїнні, павіть люто погр ані
і . чуже г вороже наше па ло хто не сприймає Української держави, ностальгує за Союзом, котрим чу р Шшопальне
Х ламентських виборів. Всілякі «братьн. випростання. Надто ж активізувалися антнукраїнські снли сьогодні, напередодні чергових пар ратья
5 2 анскіє конгреси іт. д., їт. д, я , славяне» (назва агресивноукратофобської газети, яка виходить у Луганську) , СЛОини, Гражд ее - Л СТУПИлИ 2 і ак звана мовна карта. и: І всі ми є свідками того, як активно розігрується папередодні виборів так яв Р омагання
люди вчорашнього дня - ті,
У відвертий біїї із у країнством, надати росінській мові ста тусу
йжт
зле ей -тужо і » "- усе це, спекулятнипне офіцінної, залякування примарою «насильственном украннизаципо усе це, / |
Слово ПРОСВІТИ
чаю
г : лись так, як треба», я листів, що надходять па моє ім'я як аптора програми «Якби ми вчи пі а "7 КУ я реду ах Українського радіо. Листів цих назбиралося сотиі. «Здебільшого боти єї.
безчесне та
й. иціа: мовляв (це так їх памагаються
і ; раї цинічне, відбувається па наших очах. І особливу огиду викликають апеляції до росінськомовних укр
Зою Що | - . остониства». Й ні натяк
ЗНИК У людини для «сохранення, - цитую один з «братьеславянских» матеріалів, - чувства человеческого д | | У на те, ММ У РР і : я зі 5 рос зу МР иКЛІОЧчНОо ППаслідок то ПІ :
соло що переважна й переважна більшість росінськомовних українців стала такими аж ніяк пе самохітно, а п Д дсутності
Україшської школи, яку бу. пропагандою у свідомість
10 У них відібрано, то відповідної міграційної політики, то в результаті наполегливого вбиватня компартійною р в г Р ; - у - ме , - лмоден тези про непотрібність пацональних мов у недалекому манб утньому
З чо " г - '- . ЯР ПиННЕ НН «і лада - ЯК ДО резе ; " З с і Як знаємо, вельми пильний Інтерес до росінськомовних Українців виявляє сьогодні н офіціина росінська влад 40 резерву «п'ятої
роз
що А, оч о Р ново
З утамунтеся, господа! Ко.
и чом нь би | їв. ' - м
і) и и о
колони», як до тих, кого належить
с З це вже справа виключно Укра ЩО не ображаючи, Руки зась, самі у себе вдома розберемося! Бо й чи питали ви, ті, кого ви прагнете УЗЯТИ ПІД СВІЙ що їх одержую зі Сходу й Півдня «України.
«защищать», Можемо лише пошкодувати, що ще н досі пашою владою твердо пе заяпал єно; ІНШНЯ сталінсько-брежнєвська держава справді деформувала значну частину украшців; тепер же інської держави, а не запопадливих адептів іншої, - крок за кроком, тактовно, не насильницьки,
повернути їм чи бодай їхнім дітям або внукам відчуття втраченої національної повпоти. Як кажуть, липучі що думають насправді про ту ж «пасильственную Украннизацию»
захист? Сподіваюся, що відповідь на це запитання і дадуть листи (фрагмепти з их 7,
Анатолій ПОГРІБНИЙ
м. Донецьк, Аліна Загороднюк: «Скільки кпинів пережила я з приводу своєї розмовної російської мови, коли
приїхала з Чернігівщини у Краснодон на роботу! ... Тільки ось почують, зразу кажуть, що «бандерівка». За таке я билась, одного разу навіть до крові з дівчиною з козацької станиці з-над Дінця. А коли лочинався «разбор», плакала... Потім набула досвіду усного спілкування, стало легше. » ТУРИ Донецьк, Г . Йуравель та Д. Бевз (обидва
бій Й ра і Р - - - . ПШАПисалися: «колишні комуністи»): «Гірко спостерігати
сьогодні, як новочасні поборники комуністичного «раю» (Симоненко і його братія) навішують на вуха людям не тільки лапшу, але и гнилу капусту. Нам треба роз'ясніовати, що на рядових людей їм наплювати, що борються вони за власні інтереси, за колишні привілеї, яких, до речі, рядові комуністи ніколи не мали. Ось для послаблення позицій Української держави і питання про «насильственную укранйнизацию» підняте...»
м. Селідове Донепької області, Володимир Гринько, ветеран війни: «З нашого українського села Селидівка прямо на наших очах зробили місто Сєлідово. Д чому? Бо заселили нас за останні 15 років до такої міри, що ми вже стали на своїй рідній землі напіональною меншиною. Офіційна мова тут - російська. Кажуть, пе - інтернаціоналізм. Насправді ж - зросійщення, курс на остаточне витравлення з нас національного патріотизму. Не змогли знищити українство ні голодомором, ні ГУЛАГ ом, ні тим, що мільйони українців розігнали у 35 країн світу. Гож і застосовують іншу тактику, інший спосіб поступового знищення українства - шляхом асиміляці, насаджування російської мови. Така собі
вже значних. Я пам'ятаю, що до війни в Україні жило 3 млн
українців уже меншість?. »
З цього ж міста Селідова надіслали свій лист і студенти місцевого гірничого технікуму Нитенко, П равденко, Масло та Пишенко. «У нас, ії в кабінеті міського мера, | В залі засідань, як і в кабінет; директора технікуму (сам він історик, але «готує» кадри гірників - незрозуміло, як пе його затвердили), висять портрети Леніна. Це так вони пас виховують. А заступник директора з виховної роботи так відперто і каже: «Після виборів у березні вернеться радянська влада і тоді ви одержите стипендшо». А 7 листопада всіх студентів зобов'язують їти на демонстрацію. Але ми не підемо, ми бачимо, що відкрито йде агітація за СРСР, за комуністів. Ми, украшці, будемо боротися за нашу Державу і будемо допомагати виправляти помилки папіть міністрові. ГЇовірте на слово студентам-українцям і вибачте, якщо десь вкрався суржик».
м. Білозірськ Донецької області, Г ригорій Черка-
«Щоб швидше національно вилікуватися, нам, українцям, потрібно енергійно долати деякі свої збиткові риси свого менталітету. Ще, по-перше, велику довірливість, в результаті чого ми піддалися на оману комуністичної ідеології та прощаємо і сьогодні, скажімо, масові репресіи, а по-друте, загрозливу неодностайність, що її добре відбиває Формула: «У мене велике свято - у сусіда хата згоріла». Побажаємо
щенко:
собі, щоб ми нарешті зняли ці перешкоди нашому національному | моральному зміцнінню».
м. Харцизьк Донецької області, Р. Савицька: «ФКивемо на нашій, не своїй землі... ІЧавкруги лунає чужа мова... А ще кажуть, що українську мову нав'язують російському населенню. Та ж брехня це. Навпаки - нам, українцям, нав'язують російську мову ось уже скільки десятиліть. У нас в Харпизьку усі школи російськомовні, і Тільки одна українська гімназія. Усього шкіл одинадцять, гімназія одна. Є різниця? І ще кажуть: у Донбасі русеские живут. Це теж брехня, бо українців - більше половини, а крім того, скільки було записано чи й сьогодні записують русскими українціві»
м. Горлівка Донецької області, Володимир Грецький: «Про себе я скажу так: живу бідно і не завжди ситий, але я українець, моя Батьківщина - незалежна Україна, і мусить вона мати одну державну мову - українську, причому в усіх регіонах без винятків | компромісів. Що ж стосується мов інших національностей, - будь ласка: говори, пиши, користуйся. Гільки не бери приклад з деяких осіб, котрі, влізши в Україну, посилають ганьбу і Києву, і демократії, | самій Україні, що її прозивають «хохландією». На мою думку - білий світ широкий. Тобі Україна не подобається? Їдь туди, де краще!»
м. Алчевськ Луганської області, Михайло Тара-
«Про позиції українства у нашому місті можуть свідчити хоча б такі факти. Вже за назвами вулиць Алчевська можна вивчати історію КГІСС. Гри вулиці Леніна ( правда, одну з них таки перейменували на (Фабричну), інших комуністичних вождів. На управліннях державної безпеки та внутрішніх справ назви лише по-російськи (якій державі служать?). На табличках на корпусах алчевських інститутів зображення тризуба збиті. На так званих агітмайданчиках радянського періоду і досі стоять стенди з написами: «Партия - Ум, честь и совесть нашей зпохи», «ЩЦель партин - построениє коммунистического общества в нашей стране», «Вьтолним и перевьтолним решения 27-го сьезда КПІСС, (ще - по пр. Леніна, 27/29), «Да здравствуєт коммунизм - светлое будущесе нашей планетьі!», Ну, а вже нардеп Гмиря па зустрічах з виборцями таке розказує, що можна сказати
сенко:
точно: він - ворог незалежної України. А пнатхненникіп з Києва він має таких, як О. Гкаченко, котрий заявив, що нам треба думати не про тих, хто поювайю у армп УПА, а про те, як краще зустріти «празник» 80-річчя Жовтнепої революції... Гакі є «умови» для розвитку української мови та для виховання нашональної свідомості у нашому місті»,
м. Дніпропетровськ, Тетяна Красинська: | «У нашому місті пе відчувається, що україська мопа - державна.
На 95906 по-російськи працюють радіо і телебачення, 95 9; видань у книжковій торгівлі - по-російськи. Навіть вітальні листівки - і ті по-російськи. А наша преса? - «Днепр вечерний», «Днепровская панорама», « Геленеделя», «Днепровская неделя», «Волшебная шкатулка». Добре, що хоч є обласна «Зоря» та «Наше місто». А викладання, особливо в ГІТУ та вузах? - також на 95
документи держадміністрації -1096 - пидаються українською
Чо по - РОСІЙСЬКИ. Деякі
мовою, решта - по-російськи.
Є в мене запитання якщо 1 чиновники, і, наприклад, викладацька інтелігенція хочуть працювати лише в російськомовному режимі, то чому вони вимагають зарплати від українського уряду, а не від російського? Чому? Чому український державний бюджет мусить витрачатися на тих службовців, які зневажають україн ьку мову і саму державу?
Я особисто вважа, що Україна - держава пе лише для того, щоби російськомовні громадяни мали тільки права;
обов язків.
вони найперше
мусять дотримуватися й конституційних, в т. ч. і в ставленні ло державної мови, Бо не для того ж ми будуємо Україу, щоб одна нашональна меншина жила та правила за рахунок коріної, переважаючої нації. Отак повсякчас і гадаєш думку: де ми живемо - чи тов Україні, чи в Росії? Нібито в У країні...» 1
м. Дніпропетровськ, А. СИНИЦЬКИМЙ: «Я за національністю поляк, але народився п У країні, між українцями виріс, дуже люблю Україну й українську мову, а нас у своєму ДОМІ принижулоть за те, що ми говоримо хоч і на с коверкаши, ну, на своїй мові. Але скажіть: чи вартий був би поваги росіянин, який не розмовляв би у своїй хаті по-російськи? Українці, які живуть у Росії, всі послуговуються російською мово. А росіяни, які живуть в Україні? На жаль, багато хто з них прийшов до мене в хату І повчає, як тут мені жити та як розмовляти, та ще й з усіх сил викорінює мою рідну мову... Вихованість - що й казати!»
Дніпропетровськ, Пп. Чародієва (як неспростовний доказ, що і в цих областях України моди мають думку, яка аж ніяк не збігається з тією, що п дотримуються діячі на взір добре пам'ятного - пригадуєте? " депутата іароде єепа ) (Отже, п, Чародієва пише; «Своєю передачею Ви трохи підлікурали мене. Бо немає вже ші сил, ні здоров'я А весь час тільки тліє ш ЗпУЛЕр У, Дипропетровську, за загубленими найбільшими цінностями: родом, мовою Чи ПИСТОІТь У країна? ому ми, українці, такі педружні, такі роз єднані? Чому підприємець: україшець скорше фінансує Аллу | Гугачопу, аніж дасть гроші на українськомопний Фільм або українську газету? ІП овчитись би нам у тих же росіян, які досить дружно підтримують те, що стосується їхньої наці, за принципом «споя рубашка ближе к телу». А р нас який нерідко принцип? «Мая хата екраоїо, я пчого Па знаю»? Або ПООчЧИТИСьЬ У « арето До рм ЧИ, багатий єврей завжди чимось мож допомогти бідному епреєні, !| Тому бідний ( прей і не пОипає, і не палить свого
багатого співплеменника, 00 розуміє, по без нього ші не
зайн
з ) матиме ані роботи, їі синагоги А ми як стапимося 4!
| , и, нашонального дприє ми "Р, У се нак нак У чу о АРІ
ж
РА пани... Чи не є це зда з причин того, що переважають у нах
— Myślę, że warto byłoby sporządzić podobne zestawienie strat Ukrainy w czasie wojny z hitlerowskimi najeźdźcami, w ramach ZSRR. Konkretnie…
Z własnego punktu widzenia problemem jest to, że większość z nich… ZSRR»
…Ogólnie: „Russkije pobiedili…” (wielka Ojczyzna…) — w tym mieście, w tym naszym liście…
Straty te stanowią 40–44 procent całkowitych strat. Łączne straty Ukrainy wynoszą … mln zabitych, a łączne straty Rosji — 5–6 mln osób. Mniej więcej taki sam jest stosunek strat materialnych, których doznała Ukraina, a mianowicie: 4 procent całkowitych strat materialnych ZSRR. Wróćmy jednak do listu Czarodiejewej. „Jeśli »russkije pobiedili« Wielką Ojczyznę w wojnie — pisze ona — to za kogo i za co zginął mój ojciec? Za Rosję? A w związku z dzikim rusyfikowaniem, które obserwuje się w Dniepropetrowsku — za zniszczenie samej [Ukrainy]? Za zniszczenie języka ukraińskiego?”
Boże mój! Mamy dziecko, które jeszcze nie wypowiedziało ani słowa, a już odcięto mu język! Ach, gdyby choć połowa kanałów w telewizji była ukraińskojęzyczna! Gdzie nam do tego! Rosja dba o całkowitą rusyfikację nie tylko w granicach Federacji Rosyjskiej, ale i w krajach sąsiednich, w ogóle nie sprzeciwiając się temu na wszystkich ziemiach słowiańskich.
My zaś szczególnie łatwo poddajemy się temu duchowemu podporządkowaniu. Oto razem z jedną babcią, a ona z wnukiem, oglądamy na kanale „Dobranoc, dzieci”. „Wielkowiekowe podrostki” grały bajkę złą ukraińszczyzną, a za kadrem słychać było rechot i bezczelną rozmowę po rosyjsku… Babcia pluła… Dożyliśmy — i „Króliki” i „Serdiuczki” są u nas w telewizji bardziej kochane za swój suržyk, który znieksztalca, zamiast odradzać. Dlatego ja wyłączam te audycje: ani miłością, ani dobrym humorem stamtąd nie wieje…
No, a o rzeczywistym stanie języka ukraińskiego w Dniepropetrowsku świadczy taki fakt: córka przysłała mi kilka hrywien. Na poczcie długo czekam, aż pracownica wygada się klientce, która wysyła pieniądze do Rosji.
Przeklinają niepodległość, przeklinają banderowców, mówią, że w Rosji żyje się lepiej. Pomyślałam tylko: po co więc wysyłać pieniądze do Rosji, jeśli tam jest lepiej? W końcu podsuwam kwitek i mówię po swojemu: przez zęby syknęła: «Niet denieg» – i szybciutko przykrywa pieniądze, które leżą przed nią... Skończyło się na tym, że zapłakała, mówiąc: «Dość już wysyłania tych pieniędzy, [trzeba] odebrać z powrotem».
Podobna reakcja była też na poczcie telegraficznej, kiedy kiedyś wysłałam telegram w języku ukraińskim.
Mój wniosek – kończy swoje rozważania p. Czarodijewa – jest taki: oszalali rusofobi (nazywam ich: internacjonaliści) mszczą się na nas na każdym kroku. Na każdym kroku dowodzą nam, jacy z nas nicponie ze swoim językiem, ze swoją niepodległością, ze swoim państwem. I czy naprawdę dalej będziemy znosić poniewieranie naszej narodowej godności!»
Pgt Wasylkiwka w obwodzie dniepropetrowskim, Oleksij Kuraweł: «Piszę z tej osady, w której, ograbiwszy budżet rejonu, już w latach niepodległości Ukrainy postawiono pomnik Lenina. W rejonie 95–96% to Ukraińcy, a nawet książki o opłatach za gaz, energię elektryczną, książka telefoniczna – po rosyjsku. Już nie mówię o Dniepropetrowsku, bo nawet jadąc tam elektryczką słyszysz ogłoszenia tylko po rosyjsku. Na dworcu zaś – «prawdziwa» «Prawda», jeszcze «Trud», «Izwiestia», «prawdziwsza» «Komsomolskaja Prawda» – nie ma tylko choćby czegoś ukraińskiego. Także cerkiew odprawia nabożeństwa cały czas po moskiewsku. Przywódcy przemawiają po rosyjsku i często pojawia się pytanie: jeśli człowiek jest bliski rosyjszczyźnie, to jak z wymogami swojego odpowiedzialnego stanowiska wobec naszego języka?
Otóż w niedzielę 2 listopada odbyło się telewizyjne spotkanie dziennikarzy Ukrainy z sekretarzem obwodowego komitetu partii komunistycznej (nie chcę podawać nazwiska) Borszczewskim, który mówił, że jak tylko lewica wygra, to w tym celu od razu połączą Ukrainę z Rosją».
jeśli będzie potrzebna broń, to i broń weźmie: Wierzę w to... che do Moskwy, nie dla licznych
Ale właśnie jak mamy postąpić my, ci, którzy nie chcemy, by nasi chłopcy byli mięsem armatnim moskiewskich wojen?
Podoba się, ale przez siedem lat niepodległości ominęły nas – a mianowicie: w Mołdawii, w Tadżykistanie, – że gdybyśmy byli w Związku, to w Czeczenii. Czego żałować tych chochołów i iść na przymusowe...
jakoż nas znów ciągną do Związku». Dwa listy z Krzywego Rogu:
nieprawda, że wszyscy w Krzywym Rogu są zrusyfikowani. Jest tu wielu Ukraińców. Wspieramy partie ukraińskie, w mieście działały trzy [...] pod jurysdykcją Kijowa. Sytuacja jednak pozostaje trudna, ponieważ
Czas, świadomych
«Czy można dostać pieniądze?» – pyta pracownica
że ja, że ja mam nie w stanie [...] pokonać – to jak on może to pokonać komuś czy nie podoba się, cztery wojny, w Gruzji i Czeczenii. Jestem pewien, walczyliby do dziś, bo pojednanie? A Taisija Chyżniak: «Ale naprawdę my tu aktywnie zmagaliśmy się, żeby w centrum moskiewskiego Patriarchatu:
PANIE. Dawni komunistyczni nomenklaturowi i funkcjonariusze
trzeba wszystko zrobić, żeby do władzy doszły narodowe kadry
ponieważ «wczorajsi» poczują swoją ostateczną klęskę. Cóż,
wiem, że walka po tym jeszcze się zaostrzy,
a i dziś popi nijak się nie uspokoją, podburzają ludzi, podsycają nienawiść do ukraińskości». Prokip Kysil z tego
Boże, w jakim jeszcze kraju stawia się podobne pytanie! Nasze państwo, narodziwszy się wolnym,
...miasta: «Język ukraiński na Ukrainie... z latami coraz bardziej staje się służącą „starszej siostry”. To jest bardzo trudne, żeby za pomocą takich audycji, jak wasza, przebić się do naszych dusz przez grubą warstwę międzynarodowego pancerza, nabudowanego przez dziesięciolecia, i żeby takim energetycznym ładunkiem, jak wasz, ożywić w nas matczyne geny Ukraińców. Ja nie wierzę, że ludzie, którzy nie chcą znać swojego języka i nie chcą się nim posługiwać, mogą być patriotami Ukrainy. Patriotyzm bez narodowego języka to fikcja. Oto u nas, na Dniepropetrowszczyźnie, niektóre szkoły, nie zdążywszy poczuć języka ukraińskiego, znów przeszły na rosyjski. W mojej rodzinnej wsi Petrykiwka, która nigdy nie była rosyjskojęzyczna, teraz przewodniczący rejonowej administracji państwowej przed kamerą państwowej telewizji „po rusku” rozmawia nawet. Może, dlatego że tak postępuje przewodniczący obwodowej administracji państwowej z bardzo „rosyjskim”...
nazwiskiem Derkacz. A czy on nie widzi przykładów z Kijowa? Przecież kiedy nasi najwyżsi przywódcy przyjeżdżają do tak zwanych rosyjskojęzycznych regionów, także przechodzą na rosyjski. Czy naprawdę nie rozumieją, że dywidend od tutejszych mieszkańców tym nie zdobędą, a przecież godność narodu ukraińskiego zostaje w ten sposób poniżona? Rosyjski historyk Karamzin okres po śmierci Iwana Groźnego nazwał okresem «masowej podłości narodu». Naród uznał wtedy Samozwańca (może u nas pretenduje do tego Symonenko?), potem Samozwańca Drugiego (może chce nim zostać Moisiejenko?), byle tylko dokuczyć czy to Borysowi Godunowowi, czy innemu rosyjskiemu przywódcy. I dopiero trzydziestoletnia całkowita ruina skłoniła ten naród, by pójść pod sztandary Minina i Pożarskiego. Czy i do nas rozum dojdzie dopiero po trzydziestu latach, zwłaszcza w stosunku do własnego języka?»
Odessa, A. Tycholiz, uczestnik wojny: «Tym «rosyjskojęzycznym» deputowanym, którzy przypominają o prawach człowieka, chcę zadać pytanie: a czy wy interesowaliście się prawami Ukraińców w Odessie? Zdarza się, że w jakimś sklepie chcę powiedzieć coś w obronie języka ukraińskiego, a znajdują się tacy, którzy rzucają się na mnie, choć mam już 80 lat, jak wilki: «Ty ruchowcy, ty zachodniacy!» Dlaczego państwo nie wykorzenia imperium i tej nienawiści, która pozostała po dawnym, sowieckim?»
W. Slisarewski z miasta Jużnoje w obwodzie odeskim: «Jakże to obraźliwe, kiedy w Pałacu Kultury domagam się, by był repertuar ukraiński, a odpowiadają mi, i to swoi, Ukraińcy: „No co wy, teraz już nie jest modne mówić po ukraińsku!” To bardzo bolesna kwestia u nas, na Południu. Oto u nas też jest gazeta, która straszy ukrainizacją. Nazywa się „Wexel”, a jej założycielem jest kierowana przez Hryniowa partia Międzyregionalny Blok Reformy. Co do „dwujęzyczności”, a w praktyce rosyjskiego „jednojęzyczności”, wypowiadam się tak: „Przez ponad 300 lat nas, Ukraińców, siłą zarażono, a teraz wszystko robią, żebyśmy nie wyleczyli się z tej złej, zakorzenionej choroby”. Oto w Jużnym są trzy „wspaniałe” rosyjskie szkoły, a jedną ukraińską – raczej dla zmylenia oczu – zorganizowano w dawnym przedszkolu. Uderzyło mnie, że kiedy odbywała się prezentacja szkoły nr 3, kierowniczka miejskiego wydziału oświaty, odczytując telegram od instancji rządowej, „w biegu” tłumaczyła tekst na język rosyjski. Taką tutaj nasiąkliśmy, jak narkotykiem, po prostu postawą wobec naszego języka».
A oto list pana Mykoły Rudnyckiego, który, urodziwszy się w Odessie, „chciał uczyć się w szkole ukraińskiej, ale jej w Odessie nie było. Musiałem więc skończyć rosyjską, chciałbym służyć w armii ukraińskiej, ale takiej również nie było, dlatego ukraińskiej nie było. Uczyłem się także w Instytucie Literackim im. Gorkiego dla pisarzy, ale tylko na wydziale rosyjskim, nie ukraińskim. Uczyli mnie nie tylko rosyjscy pisarze, ale także rosyjscy filolodzy szerokiego profilu. Proponowano mi też wydanie książki w Moskwie, ale ją odrzuciłem; wydać pierwszą książkę po ukraińsku czy po rosyjsku, tak jak odmówiłem pójścia na aspiranturę w celu dalszego nauczania po rosyjsku. I tak nie zdołałem skończyć ukraińskiej uczelni, nie zdołałem zostać ukraińskim specjalistą. Zamiast tego przez cały czas, od wczesnego dzieciństwa, łamano mnie na rosyjskim kole. Lecz dzięki Bogu pozostałem Ukraińcem, który nigdy nie zdradzi ani swojego języka».
Przy okazji, pan Mykoła Rudnycki w swoim liście dotyka także, można powiedzieć, technologii hodowli wśród ukraińskich donosicieli i nienawistników własnego słowa, w związku z czym… i do dziś przy władzy
przypomina sobie opowieść o tym, jak na początku kariery służył w Rosji, potem studiował w Odeskiej szkole morskiej, gdzie także
Moskwa, gdzie nieustannie przypominano nam, że szykują nie tylko [...] opiekowały się takie znane postacie jak Lew Oszanin, [...] zrusyfikowali, wśród setek innych, wieś Didyczi na Wołyni. „Kto na lekcji powiedział ukraińskie słowo, musiał zawiesić sobie na szyi tabliczkę z napisem «głupi chachoł», a potem nasłuchiwał, który z jego kolegów z klasy też powie słowo w swoim języku. Gdy go na tym przyłapano, musiał o tym donieść nauczycielowi, a wtedy tabliczkę przekładano z niego na szyję tamtego, kolejnego…. Tak – kończy ten epizod p. Rudnicki – robiono z dzieci ukraińskich sprzedawczyków, donosicieli, nienawidzących Ukrainy; w ten sposób niektórzy stawali się rosyjskojęzyczni”. Zaiste retoryczne pytanie: czy i dziś nie zbieramy plonów tej dawnej, ukrainofobskiej polityki?
Charków, R. Twerdochlibowa, weteran pracy: „Czy wiecie, że u nas w Charkowie sprzedają «Udostowierienije»? Wymyślili to ci, którzy obłudnie wołają o braterstwo z Ukrainą. Jeden z nich powiedział mi nawet takie słowa: «Ojczyzna, Rosja, wysłała mnie tutaj, żebym tu, na Ukrainie, wywalczył sobie ziemię, i żebyś ty, chochle, pracował dla mnie»”. Oto co naprawdę czekałoby nas w jakimś nowym Związku, z jedną mową, z jedną panującą nacją. Ja tylko dziwię się, że wielu Ukraińców tego nie rozumie. Ponadto ta słowiańska jedność to jedność rosyjska”.
Charków, Anatolij Hannus:
„W Charkowie ponad połowa to Ukraińcy, i kiedy gdzieś na ulicy czy gdziekolwiek indziej zaczynam rozmawiać po swojemu z nieznajomymi, wielu też zaczyna odpowiadać po ukraińsku, i po twarzach widzę, że ludziom to miło. Ale równocześnie u nas narasta bezprecedensowy atak rosyjskich nacjonalistów-szowinistów i ich pachołków na Ukrainę, ukraiński język i kulturę. Czuję to na własnej skórze”.
Przy okazji, większość Rosjan, z którymi rozmawiałem, przyjechała na Ukrainę po wojnie. I myślę sobie: gdyby też nauczyli się języka ukraińskiego tak, jak Ukraińcy nauczyli się rosyjskiego, czy byłyby jakieś problemy? Ale...» Doświadczeniem własnego przechodzenia na ukraiński dzieli się wcześniej rosyjskojęzyczny pan Walerij Pidan, również z Charkowa. Jak pisze, przeszedł «z języka rosyjskiego na ukraiński świadomie i nieodwracalnie», poprzedzając to wcześniejszym samokształceniem i ćwiczeniem rozmów na ulicy». Nie jest to, zapewnia pan Pidan, aż tak trudne. «Trzeba tylko dobrze uczyć się języka i, nie wstydząc się tego, kto co powie, mówić». Pomogą tu ukraińska literatura piękna, ukraińska prasa, literatura fachowa, rozmowy z dziećmi, które koniecznie trzeba posyłać do ukraińskiej szkoły. «I niech wiedzą, że język ukraiński jest ich ojczystym, niezależnie od tego, gdzie mieszkają i w jakim języku uczyli ich rodzice i rozmawiali z nimi. Ci, którzy dalej...zapoczątkowali swoje nowe narodowo-kulturowe ... życie. Zachowywać się trzeba tak, jak Niemcy w Niemczech czy...»
Z Charkowa pisze też 36-letni ... Dmytrowycz Sawczenko. Jego list niepokoi, ponieważ, jak uważa, «piąta kolumna» w Ukrainie «osiągnęła» w niszczeniu języka ukraińskiego, właściwie ona ... niszczyć nasz język (czyż to nie świadczy o tym...). Charkowska rada miejska, która przyznała językowi rosyjskiemu status ..., Jak pisze Sawczenko, adepci Rosji «doskonale rozumieją, że taka polityka, ponieważ nie będzie w Ukraińskim państwie...». Właśnie tego im potrzeba: niespieszności, ... tchórzliwości «piątej kolumny» — tylko tego trzeba: wyobraża sobie tak: «Każda wykształcona osoba ... nie zdradzi Ojczyzny na rzecz czy Moskwy, czy komukolwiek innemu...
Машинний переклад
-
ч- -і Р - в м KURT zni U Orii suchaegm porii suchasno
-
- l' ї
|
| , Ro RN i -b - che b RU i kr. ZE NN ї ) M merju,
Bozha provodylasia «holosom, svojstvennyam
m suchasnoi Rosii | rossijskomu narechiju». ala formuvatysia z XI
chi ugro-
| IEM, -- khvalyvsia 1807 roku vchytel kharkivskoi himnazii T. Selivanov, -- zastaly 8 uchylyshchakh samoho Kharkova uchitelej, chto tak y rezaly po-ukrainski s uchenika-
kI plemena A d', m ves', mi; da m', to est' novopribyvshie iz
7 omu, mordvu, per , pechoru toshcho), seminarii uchytelia, po rasporiazheniiu tserkovnoslovianskoho nachalstva slomyly ikh i pryuchyly hovo-
o, tobto li- rytyy po-russki». Ministr vnutrishnikh sprav
P. O. Valuiev u tayemnomu tsyrkuliari vid 8 | lypnia 1863 roku, iakym zaboronialosia drukuvannia knyh ukrainskoiu movoiu, yak odnu iz pidstav dlia takoi zaborony navodyt
i-toi fakt, shcho «obuchenie vo vsekh bez izy-
i ni
y Ї R
| "iani B ap 4 - chii 1 M b Zh - 4 y. "-
cho ra . ID Mo D, nia s'ka mova, iaka, iak | iatiia
zla 5 - ) annnii: RICh o uni - . «a y y -.
iaka, ia uchylyshchakh proizvoditsia na blizko obshcherusskom iazyke i upotreblenie v b vzhe uchylyshchakh malorossiiskoho iazyka nyhde
tychnykh ta fonetychnykh | ne dopushcheno». U paragrafi 4 pro pochat-
N z ver khivka, kovi shkoly, vydanomu 25 travnia 1874
ini y - 4 - Ru e - R
KI
- roku, bulo zapysano: «V nachalnykh naro- VID | DNikh shkolakh obuchenie vedetsia na russkom chu - iazyke». «Velychezna bilshist uchyteliv so-
bohosluzhbo- | romyt ditei ikhnoiu ukrainskoiu movoiu
vplyvom ridnoi im
'
i R. .
vy 1
"ZU:
akym chynom v Ukraini natryvalyi chas
ovliuetsia dvomovnist po verty-
- ZE» - 9,
khy korystuiutsia tserkovno-
didivskoiu ruskoiu, tobto ukrainskoiu, movoiu. Tser
Zak!
I kovnoslovianskoiu osvicheni verstvy pyshut knyhy, prostoiu
narod skladaie pisni. P rychomu tserkovno- - V
ROT o. m/z 3 «r y z ch i lov'ianska mova, osoblyvo v knyhakh
-Dovidnytskoho kharakteru, neridko nabuvaie chnyzhna rusko-ukrainska mova z drugoi polovyny XIV st, staie derzhavnoiu
movoiu Lytovsko-Ruskoho kniazivstva. Ale
pislia lytovsko-polskoi Liublinskoi
nii oi shcho
…jak w «…» mówić — stwierdził B. Hrinczenko. Przy tym w 1896 roku. Prawie 80 wychowanków Chersońskiego Seminarium Nauczycielskiego w liście do Ministerstwa Oświaty Rosji z bólem pisali w 1905 roku: «W szkole południowej, bez wszelkich wstępów i wprowadzających rozmów, nauczanie zaczyna się w języku rosyjskim, niezrozumiałym dla dzieci, a nawet wyjaśnienia i tłumaczenia na język ojczysty, choćby na pierwszych lekcjach, nie są dozwolone».
Język ukraiński wypierano nie tylko ze szkoły, z książek, lecz także z życia codziennego. Oto świadectwo jednego z Ukraińców naddnieprzańskich, które zostało wydrukowane we lwowskim czasopiśmie…
Po unii 1569 roku do Ukrainy przychodzą Polacy i tu, zwłaszcza w miastach, zapanowuje język polski. Był on powszechny w Kijowie jeszcze na początku minionego stulecia. Na wsi językiem dominującym pozostaje język ukraiński, przy czym dzięki ruchowi kozackiemu staje się on mniej więcej ujednolicony na całym terytorium Ukrainy.
Język rosyjski zaczyna wyraźnie przenikać na Ukrainę zaraz po ugodzie perejasławskiej 1654 roku, gdy przybywa tu kilkadziesiąt tysięcy moskiewskich strzelców, by pomóc Ukraińcom w ich wojnie z Polską. Wkrótce jednak język rosyjski na Ukrainie z sojuszniczego przekształca się w okupacyjny. Już w traktacie andruszowskim Rosji z Polską z 1667 roku, zawartym zresztą za plecami Ukraińców, znalazło się żądanie cara Aleksego Michajłowicza dotyczące książek ukraińskich, by «we wszystkich tych miejscowościach, gdzie drukowano książki, ich autorów, a także drukarzy lub typografów karać śmiercią, a zebrane książki spalić, a na przyszłość surowo zakazać, aby nikt z poddanych królewskiej mości nigdzie nie drukował pod karą śmierci tych zakazanych, wrogich książek».
Od tego czasu rozpoczyna się przymusowe narzucanie języka rosyjskiego na Ukrainie. 5 października 1720 roku Piotr I wydał ukaz, który zakazywał drukowania na Małorosji wszelkich książek, z wyjątkiem cerkiewnych, ale i te należało „dla całkowitej zgodności z wielkorosyjskimi, takimi samymi cerkiewnymi książkami poprawiać… aby nie było żadnej różnicy ani szczególnego narzecza w nich”. W piśmie w związku z otwarciem Charkowskiego Kolegium w 1731 roku caryca Anna Iwanowna domagała się, by „starano się… nauki wprowadzać w języku własnym rosyjskim”. W 1759 roku Święty Synod wydał ukaz o wycofywaniu z szkół ukraińskich elementarzy. W 1784 roku wykładanie w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej przeniesiono na język rosyjski, przy czym, jak tego wymagała Katarzyna II, z wymową, jaka była używana u wielkorosjan. W 1784 roku metropolita kijowski, wykonując rozporządzenie Świętego Synodu, nakazuje, aby we wszystkich cerkwiach służba
Rewolucyjne wydarzenia lat 1917–1918, które sprzyjały odbudowie państwowości ukraińskiej, na pewien czas uwolniły język ukraiński od moskiewskiego nacisku szowinistycznego. Nawet rosyjscy bolszewicy, utopiwszy w krwi Ukraińską Republikę Ludową, przez pewien czas musieli udawać, że troszczą się o swobodny rozwój języka ukraińskiego. Ale trwało to krótko. W ciągu zimy 1932 – wiosny 1933 roku bolszewicy wymordowali straszliwym głodem co najmniej 8 milionów chłopów na Ukrainie i Kubaniu tylko dlatego, że byli Ukraińcami i nie wyrzekali się swojej ukraińskości. Ponownie rozpoczyna się przymusowe narzucanie języka rosyjskiego na Ukrainie. Zauważalnym kamieniem milowym na tej drodze stała się uchwała RNK ZSRR i KC WKP(b) z 1938 roku «O obowiązkowym nauczaniu języka rosyjskiego w szkołach republik i obwodów narodowych», którą natychmiast
Ale szczególnie planowy charakter ten proces przybiera w czasach powojennych. Świadczy o tym zwłaszcza gwałtowny wzrost udziału Rosjan na Ukrainie, którzy – jak pokazują wszechzwiązkowe spisy powszechne – w 1926 roku stanowili tu 9,296, w 1959 roku – 16,996, w 1970 roku – 19496, 21,196, w 1989 roku – już 22,1% ludności. I Rosjanie w swojej przeważającej większości ignorują język ukraiński jako
1926
w 1979 roku – 70% ogółu
Jeden za drugim pojawiają się zarządzenia, rozporządzenia, których celem było jedno –
Gwałtowne narzucanie języka rosyjskiego poza Rosją. Na przykład wiceminister oświaty URSR Ju. I. Butenko, wykonując wskazówkę z Moskwy, w piśmie z 12 stycznia 1979 roku żąda od rektorów uczelni Ukrainy: «Corocznie ustalać wykaz specjalnych dyscyplin, które celowo wykładać w języku rosyjskim».
Już 20 sierpnia 1979 roku rektorat Uniwersytetu Lwowskiego im. I. Franki przesyła do Ministerstwa Oświaty URSR «Wykaz specjalnych dyscyplin, które wykładane są w języku rosyjskim» – wśród nich 29 na wydziale geologicznym, 23 na prawniczym, 21 na biologicznym itd. Podobne zarządzenia napływają także bezpośrednio z Moskwy, jak np. list instruktażowy nr 28 z 28 lipca 1983 roku, rozesłany przez przygotowawcze oddziały uczelni, który podpisał zastępca ministra MWSSO ZSRR I. F. Krasnow. Zawierał on kategoryczne żądanie: «Nauka języka i literatury rosyjskiej jest obowiązkowa dla wszystkich słuchaczy oddziałów przygotowawczych. W grupach słuchaczy, gdzie nauczanie prowadzi się w języku narodów ZSRR, na mocy decyzji ministerstwa (resortu), któremu podlega wyższa uczelnia, może być planowana nauka języka ojczystego kosztem części czasu przewidzianego w planie nauczania języka rosyjskiego».
Ile było takich listów instruktażowych, wie tylko Bóg.
10 czerwca 1983 roku KC KPU i Rada Ministrów URSR zorganizowały wykonanie w republice uchwały KC KPZR i Rady Ministrów ZSRR «W sprawie dodatkowych środków poprawy nauczania języka rosyjskiego w szkołach ogólnokształcących i innych zakładach oświatowych republik związkowych». Wynikało z niej, że język rosyjski na Ukrainie został postawiony w szczególnej, uprzywilejowanej pozycji: «1. Dążyć do tego, aby swobodne władanie językiem rosyjskim stało się normą dla młodzieży, która kończy
Wyszesłowia («Fantastyczne wydarzenia na planecie Wyszesławia», Kijów, główna specjalistyczna redakcja literatury w językach mniejszości narodowych Ukrainy, 1996) to nie tylko planetoida nr 2953, odkryta w swoim czasie w Krymskim Obserwatorium Astrofizycznym i nazwana na cześć autora «Gwiezdnych sonetów». To przede wszystkim oryginalny ziemski świat wybitnego rosyjskiego poety, który żyje na Ukrainie i zrósł się, zespolił z nią wszystkimi włóknami twórczej duszy, mistrza, który przez sześć dziesięcioleci odkrywa nowe, a czasem nieoczekiwane, oblicza wysokiej sztuki słowa.
Siedem lat temu Leonid Wyszesławski wydał w Moskwie księgę swoich wspomnień «Na pamięć», i zaświadcza, że również w prozie jest poetą, piórem subtelnych porywów duszy, ponieważ każde wspomnienie ukształtowano jako całkowicie dopracowaną nowelę, opowiadającą o przeżytym, o najbardziej zdumiewających, a zarazem rzeczywistych wydarzeniach z życia poety, które stykają się z fantastyką lub przygodowym gatunkiem.
Oto poruszająco opisane „spotkanie przez wieki” archeologa i rzeźbiarza, który prowadził wykopaliska w Olbii, starogreckiej kolonii z V wieku p.n.e., z sobowtórem swojej zmarłej żony, której zdjęcie wisiało nad jego łóżkiem. Jest to człowiek bezgranicznie zakochany w swojej sprawie, można powiedzieć, poeta archeologii. Swoim naturalnym „poczuciem wieczności” archeolog zaraził autora wspomnień, które czyta się jak jego liryczną spowiedź („Wszystko było mi znane z dziecięcych lat, z każdą źdźbłem trawy na tej ziemi łączyła mnie krwawa przyjaźń. Tutaj przypomniałem sobie, że w moich żyłach płynie także grecka krew. Moi przodkowie ze strony matki to Grecy”).
Na podstawie żeńskiej czaszki znalezionej podczas wykopalisk archeolog metodą swojego nauczyciela M. M. Gierasimowa odtworzył oblicze Olbijanki, która żyła trzy tysiące lat temu, i ku zdumieniu mistrza zbiegło się ono dokładnie z obrazem jego ukochanej towarzyszki. Należy podkreślić: szczerą odpowiedzialnością przeniknięte są niemal wszystkie wspomnienia Leonida Wyszesławskiego. Jego „dziwowidzenie” poeta-narrator wciela w każdy realny materiał życiowy, którego dotknie jego przenikliwe pióro.
średnie zakłady edukacyjne, obowiązkiem obywatelskim każdej młodej osoby jest… Zwiększyć czas na naukę języka rosyjskiego w ogólnokształcących i innych średnich zakładach edukacyjnych z nierosyjskim językiem nauczania; przeznaczyć na te cele częściowo lub w całości godziny, które są przewidziane na naukę języka obcego; przy nauczaniu języka i literatury rosyjskiej zezwolić na podział wszystkich klas i grup, w których liczba uczniów przekracza 25 osób, na dwie podgrupy.. udoskonalać sieć ogólnokształcących szkół z rosyjskim językiem nauczania». Czyli zwiększać ich liczbę, co odbywało się kosztem ukraińskich dzieci.
Wreszcie, aby nadać polityce rusyfikacji pozory legalności, 24 kwietnia 1990 roku przez Radę Najwyższą ZSRR przeforsowano ustawę «O językach narodów ZSRR», w której w artykule 4 zapisano: «Z uwzględnieniem historycznie ukształtowanych warunków oraz w celu zabezpieczenia ogólnounijnych zadań język rosyjski uznaje się za oficjalny język ZSRR i używa się go jako środka komunikacji międzynarodowej». Miało to zapowiadać nowy atak na język ukraiński (podobnie jak na języki innych nierosyjskich narodów tak zwanego Związku).
Lecz historyczne warunki, na które powoływała się ta ustawa, nagle się zmieniły: Ukraina stała się niepodległym państwem. Jeżeli w ZSRR (faktycznie państwie rosyjskim) językiem szczególnych interesów i komunikacji międzynarodowej ogłaszano język rosyjski jako język narodowej większości Rosjan, to w Państwie Ukraińskim, gdzie absolutną większość stanowią Ukraińcy, naturalnie takim językiem ma stać się język ukraiński. Wreszcie samodzielne państwo powstaje po to, aby umożliwić każdemu narodowi pełnowartościowy rozwój swojego języka i kultury jako najwyższego przejawu samobytności. W przeciwnym razie niepodległe państwo traci swój sens.
Jaki więc jest w takim razie obecny status
PAMIĘĆ
Szczególnie dotyczy to wspomnień o dzieciństwie i młodości. Całym obrazowym układem książki, która w całości stanowi artystyczną biografię autora, on przekonująco pokazuje, jak „mocno kształtowała się dusza” przyszłego artysty, obywatela-patrioty. Zajrzyjmy za „kulisy” tej książki: wczytajmy się w poezję Leonida Mykołajowycza. W wierszach nie raz zwracał się do swojego „nadmorskiego dzieciństwa”, do rodzinnego miasta Mikołajowa, gdzie po raz pierwszy ujrzał świat, do rzeki Inhul i osady Słobidka na jej brzegu, do piękności Odessy.
Bez wątpienia wspaniały wiersz „Zsuwy” był emocjonalnym impulsem do napisania wspomnień o tym, jak on, pięcioletni chłopiec, mieszkając w odeskim Wielkim Fontanie, cudem ocalał od rozstrzelania przez „czekistowskich herodów”, którzy wdarli się do miasta i dokonali krwawego terroru („Odeskie zsuwy”): „Ciocia Musia (święta dusza), wyczekawszy chwili, szepnęła: – Chowaj się! – wepchnęła mnie w szczelinę między kamieniami. Sam już wiedziałem, co trzeba robić. Jak jaszczurka, prześlizgnąłem się w szczelinę i zaległem pod kamieniami. Zaległem tak głęboko, że, przeleżawszy kilka godzin w wilgoci, zimnie i ciemności, z trudem wygramoliłem się stamtąd”.
Charakterystyczny dla poety liryczno-medytacyjny motyw zakończenia noweli: „Wiele warstw ziemi zsunęło się od tamtego czasu do morza. I lata, jak kamienne bryły, zsunęły się wraz z nimi, zsunęły się, ale nie przygniotły tych pamiętnych dni, kiedy mnie, ocalonemu świętością kobiecej duszy, przyszło na pewien czas stać się jaszczurką”.
Jeszcze raz o „życiu na granicy śmierci” poeta opowiedział w nowelach „Oblicze”, „Pani Irena”, „Nienapisane opowiadanie Paustowskiego” — we wspomnieniach o II wojnie światowej.
Jakby w obrazowych, bogatych w wyrazistość kadrach filmowych widzimy bolesny odwrót naszych wojsk i „malownicze” pejzaże donieckiej przyrody, a nad tym wszystkim ostro wyrzeźbione w pamięci narratora oblicze młodego Niemca-spadochroniarza — wroga-człowieka.
Poruszający obraz złotej jesieni — opowieść o małym chłopcu z Hołoskowa, którego ... w lesie drzew ... „rzeźby ...” zamordowali faszyści („Drzewo stoi!”).
W centrum uwagi wspomnieniowca jasne przejawy ludzkiej ... ludzkiej
. Ministrów URSR przyjmują uchwałę «O -
Машинний переклад
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
...w Ukrainie? Konstytucja wyraźnie uznaje tylko jeden język — ukraiński, jako że w wielonarodowej Federacji Rosyjskiej, w której językiem państwowym na całym jej terytorium jest tylko jeden język — rosyjski. Na Ukrainie zaś są to języki mniejszości narodowych, a nie więcej.
Rosjanie na Ukrainie to mniejszość narodowa. Takie określenie statusu Rosjan w pełni odpowiada definicji mniejszości narodowych, którą w 1971 roku sformułowała Podkomisja ds. Zapobiegania Dyskryminacji i Ochrony Mniejszości Komisji Praw Człowieka ONZ: «W porównaniu z pozostałą częścią ludności grupa ta jest mniejsza liczebnie, nie zajmuje dominującej pozycji...». Podobnie definiuje mniejszości narodowe artykuł 3 ustawy «O mniejszościach narodowych na Ukrainie», przyjętej 25 czerwca 1992 roku: «Do mniejszości narodowych zalicza się grupy obywateli Ukrainy, które nie są narodowości ukraińskiej». Zatem język rosyjski na Ukrainie jest językiem mniejszości narodowej, tak jak na przykład polski, węgierski czy rumuński (które także kiedyś były siłą narzucane przez obce władze na jej terytorium lub jego części). Żadna z nich nie ma podstaw, by pretendować do roli ogólnoukraińskiego języka państwowego. Dotyczy to także języka rosyjskiego.
Ten wniosek w pełni zgadza się z postanowieniami międzynarodowych aktów dotyczących praw człowieka. W szczególności w punkcie 13 objaśniającego raportu do Ramowej konwencji o ochronie mniejszości narodowych (JĘZYKI) zaznaczono, że Ramowa konwencja nie przewiduje uznania praw zbiorowych», a w punkcie 31, w którym komentowany jest artykuł 1 Ramowej konwencji, powtórzono jeszcze raz: «Artykuł odwołuje się do ochrony mniejszości narodowych jako takich oraz praw i wolności osób należących do takich mniejszości. To rozgraniczenie i różnica w sformułowaniu wyjaśniają, że nie chodzi o prawa zbiorowe mniejszości narodowych». Jednocześnie Ramowa konwencja w artykule 14,
Kolosy przyrody i ducha ludzkiego w tym ogniowym kręgu śmierci i zniszczenia.
«Ile mieści w sobie człowiek» — takimi słowami zaczyna autor swoją być może najkrótszą, ale tak „gęstą” pod względem koncentracji UCZUĆ i MYŚLI noweli «Wega». Właśnie próba przekazania swoim czytelnikom odczutego i zobaczonego przez autora jest głównym motywem książki.
We wspomnieniach L. Wyszesławskiego wyraźnie odczuwa się jego organiczne nastawienie na dobro, człowieczeństwo, moralną czystość, piękno, miłość, które są zawarte w świecie i w człowieku. Autor okazuje szczere sympatie ludziom, którym właściwe są te cechy duszy. Dlatego szczególnie udały mu się wszystkie portrety ludzkie wybitnych mistrzów poezji — Pawła Tyczyny, Maksyma Ryłskiego, Mykoły Uszakowa, Wołodymyra Sosiury, Borysa Pasternaka, Pawła Antokolskiego, z którymi utrzymywał najbliższe przyjacielskie stosunki.
Przede wszystkim są one dla Leonida Wyszesławskiego nie tylko starszymi kolegami i nauczycielami, profesjonalistami w najlepszym znaczeniu tego słowa, lecz także poetami ze swoim строєм bytu i swojej duszy. Takim, nawiasem mówiąc, jest także sam autor wspomnień. Dlatego też pisze o nich tak mistrzowsko, z właściwą sobie wyrafinowaną stylistyką, lakonizmem wypowiedzi, naturalnością intonacji, precyzją poetyckiego widzenia.
Z wysokości swojego podeszłego wieku i bogatego doświadczenia artystycznego Wyszesławski jasno widzi i odtwarza zachowane dzięki jego zdumiewającej pamięci (a w tym przekonywaliśmy się nie raz) epizody z życia zgodnej, wykształconej rodziny — przede wszystkim po linii matki — w której dorastał i kształtował się jako osobowość („mocno budowała się jego dusza”) w latach 20. i 30. XX wieku — czasie tragicznym dla Ukrainy.
Przyszły poeta „rósł, owiewany różnymi wiatrami”: w Charkowie uczył się w szkole «Metolist», gdzie biologii uczył jego ojczym, pod „wiatrem” wojującego ateizmu, a na wakacje przyjeżdżał do Desny, do bliskiej jego sercu rodziny ukochanego Dziadka — protoprezbitera ojca Charlampiusza, duchownego cerkwi przy Monastyrze Uspieńskim. Wprowadził on dociekliwego wnuka w „tajemnicę nabożeństwa”. Jeszcze wcześniej, w Ingulskiej Słobódce, na przedmieściach Mikołajowa, a później we wsi Pawliwka na Charkowszczyźnie, którą z ciepłym ściskiem serca wspomina
...mamczarist, ale u niego zmalował ... Dziad-ksiądz, który miał tam parafie.
...narodowych mniejszości: «zapewnić, o ile to możliwe, w ramach WŁASNYCH systemów oświatowych, tym, którzy należą do tych mniejszości, odpowiednie warunki do nauczania języka odpowiedniej mniejszości lub do nauczania TYM językiem». Tuż potem zastrzega się, że to postanowienie «stosuje się bez szkody dla nauki języka urzędowego lub nauczania tym językiem». Komentarz do tego artykułu w punkcie 78 wyjaśnia: «Warunki nauczania języka mniejszości i nauczania w tym języku nie mogą wyrządzać szkody nauce języka urzędowego ani nauczaniu tym językiem, ponieważ znajomość języka urzędowego jest jednym z czynników społecznej zgody i jedności».
Te wymogi są szczegółowo określone w Hadziejskich rekomendacjach dotyczących praw mniejszości narodowych do edukacji, gdzie m.in. w artykule 13 powiedziano: «W szkole średniej znaczna część programu nauczania powinna być prowadzona w języku mniejszości. W ciągu tego czasu liczba przedmiotów nauczanych w języku państwowym powinna stopniowo wzrastać».
Nawiasem mówiąc, w międzynarodowych dokumentach prawnych, jak widać z powyższych cytatów, nie czyni się różnicy między pojęciami «język urzędowy» i «język państwowy». Tak więc dążenia pewnych sił politycznych, by obok państwowego języka ukraińskiego ogłosić, jeśli już nie państwowym, to przynajmniej «urzędowym», język rosyjski, nie mają uzasadnienia prawnego. Te próby można rozpatrywać jedynie jako pragnienie za-utrwalenia skutków antyukraińskiej polityki, jaką w Ukrainie prowadzili carowie rosyjscy i moskiewscy komuniści, niszcząc język ukraiński jako «podstawę narodowej samoświadomości narodu ukraińskiego» i siłą narzucając język rosyjski.
Iwan Iszczuk, profesor Międzynarodowego Instytutu Lingwistyki i Prawa
«Drugi wiatr», jak mówi sąsiad, uchronił go od zdziczenia». Ponadto Pawliwka ozdobiła jego życie swoim ukraińskim ludowym duchem. Język ukraiński uczył się wprost na ulicy, bawiąc się z miejscowymi chłopcami.
Tam przede mną wyłonił się
w blasku wiśni, wstążek i dziewczęcych ust
wielostrunny pieśniowy język –
prawdziwa czułość i wielkość, –
powiedział poeta w prozatorsko-wierszowej książce «Krąg Skoworodynowski» (1981).
Z duchową szczerością Leonid Wyszesławski opowiada prawdę o tym, co wycierpiane, przemyślane, najskrytsze, a w niedawnych czasach sowieckich nie mogło zostać opublikowane (zwłaszcza w wspomnianej jego pierwszej książce wspomnień). W te odeskie przyjazdy do dziadka poznał i zbliżył się do Juwenalija, metropolity Odeskiego i Chersońskiego. Człowiek głębokiej erudycji i kultury (władał trzema językami europejskimi), teolog i artysta, filozof i po prostu dostępna każdemu dobra dusza, metropolita stał się mimowolnym mentorem przyszłego poety. Autor wspomnień wyznaje: on «w wielu sprawach określił moje rozumienie świata i nadał swoim imieniem znaczącą kartę mojego życia». Nadeszły krwawe, zwierzęce czasy. Metropolita Juwenalij stał się ofiarą stalinowskiego Gułagu.
Tą męczeńską drogą poszli także ukraińscy pisarze i artyści: Majk Johansen (autor poświęcił mu osobne wspomnienie), Iwan Kałjanyk, Les Kurbas, Myroslaw Irczan, Mychajło Semenko, Iwan Kulik – wielu spośród tych, którzy szli w pogrzebowym orszaku za trumną Mykoły Chwylowego, który strzelił sobie w skroń w kwitnący majowy dzień 1933 roku («Pogrzeb»).
geopolitycznego sensu. W niej nied-
RAČI/JTO-OL
Niedawno w jednostronnym porządku Rada Najwyższa bezwzględną większością głosów ratyfikowała Traktat o przyjaźni, współpracy i partnerstwie Ukrainy i Rosji. Rosji–Eurazji, nie do Europy Środkowej, marionetkowe istnienie... Istnienie Ukrainy w obecnych granicach z[...] Występując przed głosowaniem, większość posłów ludowych określiła go jako ten, upokarzający w wielu punktach dla naszego geopolitycznej bezradności Rosji, jednoznacznie
państwa traktat, niemal jak panaceum na wszystkie nasze obecne bolączki gospodarcze. Tymczasem deputowani Dumy Państwowej Rosji nie spieszą się z ratyfikacją tego traktatu. Być może nie spieszą się dlatego, że kręgi bliskie prezydentowi Rosji, w jednym zaprzęgu z niektórymi deputowanymi Dumy, wciąż podsycają antyukraińską histerię. Nasze gazety o demokratycznym profilu już wielokrotnie pisały o tych haniebnych antyukraińskich akcjach rosyjskich wielkomocarstwowców. Nie będę się więc powtarzać, przytoczę tylko jeden przykład, mało, a nawet zupełnie nieznany ukraińskiej opinii publicznej. W 1997 roku w moskiewskim wydawnictwie «Arktogeja» ukazała się w serii «Wielka przestrzeń» kapitalna (aż na 608 stronach!) praca Aleksandra Dugina «Podstawy geopolityki. Geopolityczna przyszłość Rosji». Tę książkę autor nazwał podręcznikiem przeznaczonym dla prawników, wojskowych, dyplomatów, międzynarodowców, analityków, politologów itd. Czyli dla obecnej moskiewskiej elity władzy.
Naszej matuszce Ukrainie A. Dugin w swoim podręczniku poświęcił sporo stron. Jego, delikatnie mówiąc, nietolerancyjne wobec naszej Ojczyzny «badania naukowe» można by zrzucić na tradycyjną dla obecnych «nowych Rosjan» ukrainofobię i na tym postawić kropkę. Niestety, my, patrioci Państwa Ukraińskiego, w żaden sposób nie możemy postawić kropki, bo «rozważania i wywody» pana Dugina to lustrzane odbicie obecnej państwowej rosyjskiej imperialnej doktryny politycznej wobec Ukrainy.
«Ukraina, z jakimiś ambicjami terytorialnymi, — nie wahając się ani trochę — pisze A. Dugin, — jest ogromnym zagrożeniem dla całej Eurazji, i bez rozwiązania problemu ukraińskiego w ogóle mówić o kontynentalnej geopolityce jest bezsensowne».
Jak więc zamierzają panowie Dugin i spółka rozwiązać «problem ukraiński»? «Ukraina, — kontynuuje Dugin, — jako państwo nie ma prawa do istnienia?
A… «Z tego powodu (to znaczy brak szczególnej kultury…
Niewielka objętościowo, ale koncepcyjnie ważna książka.
[…] wyważona, skomponowana według zasady biograficznej, nasycona życiową prawdą, o uniwersalnym znaczeniu, geograficznej, etnicznej i unikalnej […] artystyczną energią zawartych w niej wspomnień-nowel, z których każda mogłaby stać się podstawą noweli lub powieści, nowa książka Leonida Wyszesławskiego (szczególnie we współczesnym kontekście geopolitycznym) jest znaczącym krokiem w jego artystycznej drodze twórczej. Mamy nadzieję, że posłuży ona szlachetnej sprawie duchowego rozwoju literatury ukraińskiej.
Wiktor KOCZEWSKI
[…] nie pozwolą temu krajowi w pełni przyłączyć się ani do wschodniego, ani do zachodniego bloku […]
Wszystko to skazuje Ukrainę na obecny status „suwerennego państwa”, tożsamy z przerażającym uderzeniem, czyli inwazją na jej terytorium. Dalsze […] Ta terytorium ma zostać podzielona na kilka geopolitycznych i etnokulturowych […]
Jak tu nie przypomnieć cywilnego pana Szmarowa, pamiętnego ministra obrony, z którym ukraińska armia miała zostać podzielona na kilka regionalnych okręgów wojskowych, niezależnych od Kijowa. Okazuje się, że to nie autorski pomysł naszego byłego ministra obrony. Bo również A. Dugin dzieli nasze państwo na cztery „pasy”, tak jak Szmarow dzielił je na cztery regionalne okręgi wojskowe:
„1. Wschodnia Ukraina (wszystko, co leży na wschód od Dniepru, od Czernihowa po Charków)”
[…] geopolityczny twór, Dugin […] rosyjskiej „geopolityki” […] Czarnomorskie wybrzeże […] od Czernihowa do Odessy. […] Dugin daje przepisy na pochłonięcie przez Rosję każdego „pasa” z osobna.
Ukraińska
ї и Ге в - 1 ря Ге Р іч 5 Рі ра тю г і-й о я м ки "КО й М щі і й - Ж й з - - - - ни ПР а рі Рочій -- ь у за огіч:
й кі ї р -- ці чо з - - Ст о при | геополітичним мс 71, о фе з оборонnej 1 о ьо між поь о и
о ри |. złotego Гм ср о
я Ж щг б Д урни о : rodacy, страте | інн і че Р гі М х ж -
ній Й о
-- М.Л. ) samodzielne istnienie Ukrainy і; офтові
Машинний переклад
"Е ЗТ: зоні М че з З У '- ;
об
"М 7257 й -- і Ь й ли жу чо Уа
ою ій
їчо
- й Ж г ' | т - Сі А ь» ч й
По
(хово ПРОСВІТИ
й реч ж г, | й. С? "ТИ; і зо
- -г
-і Гі -
ka międzynarodowa chrześcijańska asamblea «Nowe przykazanie daję wam»: UPC Patriarchatu Kijowskiego
u progu drugiego tysiąclecia Narodzenia Chrystusowego. Czy jesteśmy gotowi na tę [...] przykazanie braterskiej miłości, jedności w imię dobra, w imię jednej Pomiestnej
problemów moralności, etyki, kultury, nauki, ekologii, poruszyli w swoich wystąpieniach uczestnicy
Komitetu organizacyjnego, Patriarchy Kijowskiego i całej Rusi-Ukrainy Filareta «2000-lecie Narodzenia Chrystusowego»
і-й
нн Й
Пий
Мч ПЕ і Рій |
w tak szerokim zakresie tematów, ich [...] zgodnie w jednym:
a na straży ojczystego
Й г - Ф 4
чи заовсЦНСВимі
РАНЕРНУ лНнНАС.
- ож чарї-й ета 1 - ЕР Д
мні нні іні ці
Гу -
ЧУ зага | АпІт
7
з Й 4
-
10 naszego Kościoła w historycznym
ю мовою з намирозмовляє Бог?
-
; анк ", począwszy od IX w.,
оричним Для
Ge синьо ях « в у М Ж
acji. Dla nas jednak to pytanie przeszło
i pozostaje aktualne
mówi
dawno już znana jest prawda: ojczystym językiem, porozumiewać się [...] języka starogreckiego, hebrajskiego
o и рр - че. - "Пой нір льі -Й - 1,
ет
Я а ь
ale tylko rodzime słowo daje nam niezbędną, wyczerpującą pełnię przyjętego, usłyszanego Słowa
|
Jednak dla świadomości przeżartej ateizmem, dla psychiki napromieniowanej skrajnym indywidualizmem i komunistyczną radiacją to pytanie nie istnieje.
Unarodowienie chrześcijaństwa u każdego narodu zaczynało się od momentu przyjęcia wiary.
Powszechnie wiadomo, że bizantyjska ortodoksja już od XI w. powoli nabierała cech właściwego ukraińskiego prawosławia. Ukształtowała się jako odrębne zjawisko na przełomie XIII–XIV w., kiedy, według określenia A. -skiego, zaczęto pojawiać się przekłady ksiąg biblijnych w języku «zbliżonym do żywej mowy potocznej». Pierwszy ukraiński metropolita Ilarion rozumiał, że «łaska i prawda» objawiają się w rodzimym słowie.
Tak, to właśnie w ojczystym słowie osiąga się niezbędną równowagę między pierwiastkiem ludzkim a boskim. Jeśli kryterium prawdy tkwi w podmiocie, to musi ono koniecznie urzeczywistniać się w słowie, a skoro czystego słowa nie ma, to musi ono być narodowo określone. Nie istnieją bowiem słowa ani języki zupełnie bezojczyźniane czy bezpaństwowe. Co najwyżej do bezojczyźnianych można zaliczyć esperanto, i to tylko z dużymi naciągami.
Być może wypowiem sprzeczną myśl, że Objawienie należy nie do kategorii przeszłości, lecz raczej przyszłości, gdzie możliwy jest jedynie związek z nadchodzącym Duchem, a zatem światło prawdy może być dane w pełni w Słowie, które jest w nas obecne na poziomie genetycznym. A określające dla każdego, zarówno jako osoby, jak i dla całego narodu, jest język. Ja jako przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki cieszę się z tego, że kwestię językową podnosi nasz Kościół. Kościół bowiem nie może nie mieć swojego stanowiska wobec tego, co dzieje się w społeczeństwie, nie wydawać swoich ocen duchowych i moralnych z wysokości chrześcijańskiej prawdy. Dzisiejsza akademia świadczy o tym, że zamiast kultu zewnętrznych form czci Bożej nasz Kościół staje się współbrzmiący z potrzebami współczesności. Przestarzałe formy apologetyki ustępują miejsca aktywnemu dialogowi z czasem.
Rozumiemy, że Słowo jest dla każdego Kościoła czymś określającym. Nie będę powoływać się na Ewangelię według Jana ani na Heraklita z Efezu. My, ludzie końca XX wieku, rozumiemy znaczenie i wagę każdego słowa. W Słowie-Logosie jest i mądrość Pana, i Jego głos. W Słowie objawia się prawda o przeznaczeniu człowieka i Boży plan świata.
Źródłem każdego narodu jest jego stosunek do świata transcendentnego, jego pojęcia o Bogu, o duszy, o sumieniu, o życiu tutaj i o losie duszy po śmierci.
Człowiek został stworzony dla wieczności, przez słowo słyszy Jego głos, i to właśnie słowem jest w stanie pomieścić w sobie treść absolutną, aby stać się żywym obrazem Absolutu, to znaczy Boga. Dlatego potrzebujemy żywego słowa.
Pawło Mowczan
Z naszego wydania publikujemy jego wystąpienie tutaj.
Przekład Pisma Świętego czy nabożeństwa w języku ojczystym wykracza poza czysto lingwistyczny problem, ponieważ język — teraz dobrze to rozumiemy — jest sposobem postrzegania świata i widzenia świata. Przez słowo postrzegamy świat, przez nie widzimy także samych siebie. Przez rodzime słowo poznajemy samych siebie w naszej naturalnej indywidualności, napełniamy się treścią rodową, która przyłącza nas do tajemnego poczucia współuczestnictwa w tej ziemi, którą nazywamy rodzinną, i która przez wieki brzmiała rodzimym słowem ukraińskim. Rodzime słowo ukazuje nam swoją historyczną głębię. Przez nie powraca do nas cała objętość pamięci.
Możemy powiedzieć o sobie słowami znanego filozofa Heideggera: «Ja jestem językiem. A język jest tobą». «Ja jestem językiem» — to tożsame z «Ja jestem narodem». A to już warunkuje i zobowiązuje do odpowiedzialności. Z całkiem naturalnym poczuciem siebie jako centrum nieskończoności, ogniska świata, każda osoba uświadamia sobie w słowie swoją przynależność, przynależność swego suwerennego «Ja» do wielkiego zbioru rodzimego narodu.
Ta przynależność urzeczywistnia się przez boski Logos, nie słownikowo-literowy, lecz żywy, pulsujący, odnawiany, wibrujący... Zatem jesteśmy zmuszeni stale reagować na te zmiany, które zachodzą w żywiole językowym, który jak gruba powłoka otacza przestrzeń duchową, dla należytego i stosownego energetycznego wzmocnienia jej.
Wiadomo bowiem także i to, że język odradza się nie w świadomości pisanej. Znajomość słów jeszcze nie jest znajomością języka. Język odradza się i rozwija przez odrodzenie i rozwój odpowiednich kontekstów,
Jeśli wymagamy od tłumaczy dokładności w przekładach ksiąg liturgicznych na język ukraiński, to nasze wymagania sprowadzą się do tożsamości słownikowych, dlatego z tego punktu widzenia wszystkie przekłady, które powstawały w różnych czasach w miarę naszego zbliżania się do pierwotnych źródeł, są prawdziwe i konieczne, ponieważ każdy z tłumaczy dążył do oddania ducha koniecznego, a nie
dla ludzkości» – niezwykle głębokie studium, warte osobnego wydania. Redakcja ma zamiar opublikować jeden z jego rozdziałów w najbliższych numerach gazety). Z referatami z zakresu filozofii i historii sztuki wystąpili profesor Dmytro Stepowyk, doktor nauk fizyczno-matematycznych, Maksym Striha, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta», deputowany ludowy Ukrainy, członek Najwyższej Rady Cerkiewnej UPC.
wielowymiarowości i polifoniczności naszej twórczej inteligencji, naukowców, uczonych oraz
W Ukrainie potrzebny jest samodzielny, miejscowy Kościół prawosławny, który służyłby wyłącznie krajowi, rodzimemu narodowi, rodzimemu państwu.
Rozpoczynamy także publikację publicystycznego studium Kateryny MOTRYCZ w tym kontekście.
treść. Twórcze podejście przejawia się nie tylko w czytaniu, ale także w interpretacji każdego tekstu, a zwłaszcza tekstów sakralnych.
Wydawałoby się, że dziś celowe byłoby przekładanie na dzisiejszy język pewnych cerkiewnosłowiańskich zwrotów, obecnych w modlitwach i już zaliczanych do ciągów idiomatycznych: np. «chleb nasz powszedni» zastąpić «chlebem powszednim», a «Królu niebieski, Pocieszycielu» – «Królem niebieskim, Pocieszycielem», «Bogurodzica istotna» – «Bogurodzicą rzeczywistą», czy «Boga prawdziwego» – «Bogiem prawdziwym»...
. Jednak odrzucanie całego zasobu naszej dawnej mowy, która wchłonęła w siebie cerkiewnosłowiańszczyznę i inne zapożyczenia językowe, oznaczałoby uderzenie w żywy zasób języka. Chodzi nie tylko o precyzję, lecz o zubożenia lub wzbogacenia semantyczne. O objętości czasowe albo spłaszczenia.
Cerkiewnosłowiańskie wtrącenia jakby przywiązują nas do przeszłości, której już nie ma, tak samo jak nie ma jeszcze jutra.
Do tego trzeba podchodzić z filozoficznego punktu widzenia.
Nasz rodak M. Bierdiajew twierdził, że w
о і
Ж ді оо 1| ' 18 а
п ненні
но суч» о ПТ
- - баб тео - я 1 - , -- ні ВУ з СО ДР з "ч'яу - га рі Че ча м - М «М . засво,
ни а 0 ж чні -воз ся черревнідти - ї
.»рем-з я -
они
czasowi okazuje się zgubny początek, śmiercionośny i niszczycielski, ponieważ śmierć przeszłości, którą niesie każda przemijająca chwila, jest rzeczywistym początkiem śmierci. Zerwanie między przeszłością a przyszłością jest najważniejszym złem naszego czasu. Właśnie przez to pozbawiamy się realnej rzeczywistości historycznej, a pozbawiać się jej oznacza pozbawiać siebie udziału w wielkich wydarzeniach historycznych, wielkim życiu ludzkości, a także własnego narodu. Czy tylko zadowalamy się stwierdzeniem, że były Egipt, Judea, Starożytna Grecja, Starożytny Rzym, historia chrześcijaństwa, średniowiecze, renesans, reformacja, Ruś Kijowska, Kozaczyzna, Odrodzenie Państwa Ukraińskiego w XX w.
Jeśli tak nie jest, to pozbawiamy się najważniejszego podłoża. Rzeczywistość historyczna jest rzeczywistością dokładną, obecną, która weszła w wieczną rzeczywistość. Chrześcijaństwo właśnie dlatego jest wielką religią, że nie pogodziło się z obumieraniem, znikaniem, że nieustannie dąży do zmartwychwstania wszystkiego, co rzeczywiście istniejące, prawdziwe. Każdy z istniejących może zanurzyć się w historię na tyle, na ile sam jest przepełniony, zgodnie ze słowami P. Florenskiego, «Słowem świata rzeczywistego».
Świadomość religijna właśnie dlatego jest odmienna od, powiedzmy, naukowej, że dla niej wydarzenia historyczne czy daty nie są sumą pewnych wiadomości, lecz sumaryczną wielkością nieskończonej rzeczywistości, która zaczyna się od dni stworzenia Świata. I, zajmując się tłumaczeniem ksiąg liturgicznych, musimy uwzględniać tę najistotniejszą okoliczność.
Właśnie dlatego księgi liturgiczne są odmienne od świeckich, zorientowanych wyłącznie na czas teraźniejszy.
Już wspominałem, że kontekst jest warunkiem istnienia słowa, jego funkcjonowania. Kontekst jest zwierciadłem czasu, dlatego archaizmy są odniesieniem do przeszłości, przeadresowaniem.
Posłuchajcie, jak różnie brzmi jedno i to samo zdanie, zapisane w różnych czasach: «Miasto leży w odległości 50 popryszczy od Kijowa, grodu stołecznego, i nazywa się Wasyliw», «W pięćdziesięciu popryszczach od stołecznego grodu Kijowa jest gród Wasylew» (przekład D. S. Łychaczowa). Informacyjna treść tych zdań wydaje się jednakowa, lecz nie podlega wątpliwości różnica treści emocjonalnej i historycznej. W drugim przypadku zniknęła głębia. Słowo stało się powierzchowne, zewnętrzne, choć zdaje się mówić o czymś odległym. Przede wszystkim rzuca się w oczy, że zostało pozbawione autorstwa. Odczuwalna jest w nim bezosobowość, obojętność. To jest zwykła bezimienna informacja. Takie przekłady przypominają rekonstrukcję świątyni, wykonaną z niskiej jakości współczesnego materiału budowlanego: nie ma w niej właściwego ducha, brak akustyki, a liturgia jest głucha.
W takiej duchowej głuchocie wciąż tkwią ci Ukraińcy, którzy wskutek duchowej i politycznej ślepoty nadal znajdują się w polu siłowego oddziaływania Kościoła moskiewskiego.
Słowo w świątyni jest szczególnym słowem, jest naprawdę skoncentrowanym wyrazem sakralności. Dusza wierzącego poprzez słowo ojczyste, poprzez ten absolutny kanał informacyjny, łączy się z Bogiem, wyznając Mu swoje najskrytsze nadzieje, swoje błagania, swoje pragnienia. Tylko słowo ojczyste może być przewodnikiem tych uczuć, tej wiary, że człowiek zostanie wysłuchany przez Wszechmogącego.
Zrusyfikowana wersja cerkiewnosłowiańskiego języka jest ogłaszana kanonicznym i uświęconym językiem od czasów Piotra I. Ta teza szczególnie uporczywie rozpowszechniana jest na Ukrainie w ostatnich czterech latach. Właśnie od tego momentu, gdy устами Prezydenta ogłoszono konieczność nadania językowi rosyjskiemu statusu oficjalnego. Był to sygnał do nowej, niesłychanej i niewidzianej rusyfikacji Ukrainy.
Stanowisko Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki w tej sprawie jest znane: pokrywa się ono ze stanowiskiem Ukraińskiego Kościoła Kijowskiego Patriarchatu.
Ponieważ modlitwa narodu w jego ojczystym języku jest nie tylko Bożym prawem, ale także obowiązkiem, gdyż ojczystym słowem modlą się nie tylko usta, lecz także serce. Taka modlitwa jest spontaniczna, bezpośrednia, jak najszczersza i prawdziwa. Właśnie ojczyste słowo daje poczucie obecności Boga we wnętrzu człowieka, nad nim i w nim. Oderwanie narodu od jego języka jest wielkim grzechem, ponieważ w ten sposób dokonuje się oderwanie narodu od Boga. I nasze odrodzenie narodowe jest nie do pomyślenia bez powrotu ojczystego słowa do życia religijno-kościelnego, do rodzimej świętości, do własnej wartości.
W znanej pracy «Nauka o obowiązkach wobec języka ojczystego» Iwan Ohijenko zauważał: «Naród, który nie słyszy w kościele swojego ojczystego języka, zazwyczaj nie szanuje go i nie strzeże go jak najdroższego skarbu». «Język ojczysty, - podkreślał on, - to najważniejszy węgielny kamień istnienia narodu jako odrębnej nacji: bez odrębnego języka nie ma samobytnego narodu».
Ponieważ tylko samobytność może nam zagwarantować należne miejsce w jednobiegunowym świecie, który faktycznie ukształtował się pod koniec XX tysiąclecia. Faktycznie ludzkość wchodzi w jeden światowy system polityczny z jednym politycznym centrum władzy światowej. Przy istnieniu współczesnych kanałów przekazu informacji i technologii pracy ze świadomością już tworzą się przesłanki totalnej unifikacji świadomości i kultury. Nasza samobytność może być gwarantem najpoważniejszego ostatniego doświadczenia w XX wieku. Przeciwdziałać tej nowej (już pod znakiem liberalnej) demokracji może jedynie naród skonsolidowany religijnie, kulturowo, moralnie, o wysokim rozumieniu, który czyni to w imię Wszechmogącego. Albowiem ze wszystkich różnowymiarowych segmentów, ze wszystkich promieni składa się jedno całościowe pojęcie: «Sam Bóg».
jedną z licznych składowych tego wielkiego kręgu jesteśmy my, nosiciele unikalnego języka, kultury, światopoglądu, światotwórczej twórczości.
Jeśli już przeszliśmy niejeden okres historyczny, a jeśli przez ponad tysiąc lat przeszliśmy z nową wiarą, Słowem Chrystusowym, to nie po to, by zginąć, rozpłynąć się, ujednolicić się, lecz by przeciwstawić się wielkiemu niwelującemu, entropijnemu strumieniowi cywilizacji. Zatem przeciwstawiamy się samej śmierci. A to szczególne przeznaczenie, szczególna nasza misja, którą mamy coraz pełniej i szerzej uświadamiać sobie, dlatego jest z nami Bóg. Który mówi do nas językiem ojczystym. Językiem niezabezpieczonym. Językiem ukraińskim, językiem starego i zarazem młodego narodu.
Paweł MOWCZAN
Машинний переклад
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
Оригінал українською · переклад оновлюється
рети щасливого існування |; безсмертя людства, що він володар дум, що його мова найкраща у світі і нею мають говори- Ти всі народи, ЩО він має од чогось врятувати народи і що він месія. Душевнохвору людину ізольовують у психлікарню, щоб вона не заважала іншим людям своєю агресивністю й непередбачуваністю поведінки. Злочинця кидають до тюрми. А що коли Душевно хворою |і злочинною стає держава? Тоді її історичним
Постав над ними страх Твій, що зрозуміли народи "!, єяк витирають миску:
що вони всього лиш люди. витер і перевернув її догори дномі» (Біблія Псалом 9 | ст 400)
Відродившись (із Ноєвого ковчегу, у | крок до ще більшої покари. перебуванням у просторі і часі опікується Від чого ж залежить доля народу і що тому ж таки Межиріччі, Людство пішло Право сказати народові правду про Бог. Як Єгипетським царством, Вавилонсьії визначає? Час появи на світ та сприятли- | тими ж таки колами самознищення та спо- | нього здобувається особливим подвигом | ким, Ассирійським, Персидським, Римом і ве чи то лиховісне розміщення світил? | кус. Спокусник | навчитель був той самий, | цілого родоводу, що не заплямував себе | г д. Власне, всі агресивні народи, усі орди і Земля з її земним та падземним багатест- | він ще далі відвів наступну, Ноєву ніякими злодіяннями. Це теж тайна, двері | - не що інше, як Господній караючий меч. вом? Сусіди, що оточують його? Чи все цивілізацію, від Творця, підміняючи вели- ДО якої відмикаються двома ключами: ве- Ним караються найулюбленіші, ті, кому Він разом? Кий контакт із Небом контактом із | ликою набожністю й праведністю та вмінням вручив свою благодать |і хто став її не Вдивляючись | вслухаючись в апокапіднебессям, а Єдність з Отцем-Вседержилюбити свій народ. Багато прикрого скавартий. Пригадаймо, як у боговибраного ЛІПТИЧНІ Кроки нашої доби, ТІ многогрішшя телем - Із богами, володарями пітьми. зали своїм народам давні пророки. Це не народу «благословенний ти» було поміняно
й многостраждання, самопоїдання й са- Втримався єдиний чарод - єврейський. | якийсь антисеміт, а Святий Апостол Їван | на - «проклятий». Таким Господнім мечем мознищення, ненаситність і ненависть, | Саме за те блудодіяння ровесники й сучас- Богослов каже своїм єдинокровним, що стосовно улюбленого народу були холод г байдужість, психотропне на- ЧИКИ-СУсіди євреїв шумери, єгиптяни, | не «юдеї вони», а «зборище сатани». єгиптяни, ассирійці, завилоняни, фалисти- СИЛЬСТВО та професійне кілерство, що ассирійці, перси стали майже легендою У всіх народів, християнських їі нехрисм'яни, ханаеняни, яким Отець небесний поглинули людство, наївно прагнеш; уявити | людства, його далекою й нерозгаданою ТИЯНСЬКИХ, такі великі обранці були. Мали віддавав своїх улюблених дітей у рабство
Р є З ту добу, яку давно змили Води часу. сторінкою, а євреї як були у минулому, так | їх колись і ми, 1! саме вони тримали Небо на 430, 70, 40 і 7 діт залежно від міри гріха. Пи Важко уявити, як почувалася, що роби- |" Є 8 теперішньому часі. | з ОДНІЄ лише | понад нашим краєм. Це наші києво-пе- У «Книзі суддів» про це сказано так: «Не ла та якою була та людина, що жила між причини - цей народ, живучи поміж черські святі, котрі не визнавали ніякої прожену їх від вас, і вони стануть вам Євфратом | Тигром. Як минав її день, чим | найдавніших народів, породжених Відтрьох | земної влади над собою, а лише владу | терням у боки, а їхні боги стануть вам вона його наповнювала; єдине, що знаєш | Ноєвих гілок (Яафетових, Симових та Ха- | Ісуса Христа. Саме на землі, звідки пошипасткою». Як засвідчує історія, Господь налевно, людина так люто й прко не крив- | мових), що сповідували демонічне рилося християнство - на північ, схід і ніколи не возвеличував народ, що викону-
дила людину, не прагнула її поневолити многобожжя, продовжував вірити в Єдизахід, було закладено чистоту православвав у нього місію меча, «стерня у боки». Він Знищити. Не заробляла собі на прожиття, | ного Бога-Вседержителя. Саме тому цей | ної віри. І це надто важливо, виходячи з | його просто викидав на смітник історії чи зМГОТовляючи зброю чи то роблячи на. зарод т! став народом-обранцем, саме ТОМУ | того, що прозвучить далі. Київ - Господні | 5 у небуття, перетворював шляхом укові відкриття, спрямовані на масове йому було вручено богонатхненну землю | ворота для всього слов'янського світу. | асиміляції в інший народ. В один день знищення, не мудрувала в таємних | з Єрусалимом (Господніми воротами), що | саме тут витворилися й утвердилися відбирав у нього і його могутність, і лабораторіях, 3 яких можна на відстані | «молоком і медом тече» і «з небесного справжні духовні цінності. Верховенство грізність, і його здавану велич. Був і нема! Дістати будь-кого | спровокувати раптову дощу наповнюється». | саме тому було влади Ісуса Христа. Все інше поклоніння, Таке «терня у боки» за останнє смерть, обіцяно тому народові старшинствувати служіння, схиляння зветься одним'об'ємним" тисячоліття Україна мала двічі ї непо"? чи:
Че було в Адамових та Євиних нащадків | поміж народами та бути вчителями людст- | словом - |долопоклоніння. 40 літ, а більш як по 300 (Золота Орда та ДЕМОНІЧНИХ свят. у які б прославлялися | ва | , Згадаймо хоча б нашого праведника, | її посестра Москва), мала безліч й інших переможці братовбивчої бойні, не було | Однак цю боговибраність єврег оста- | цілителя Агапіта, який не згодився їхати до «рятівників» та «визволителів» з півночі,
СВЯТ, у які б славилася праця, армія, не | точно втратили, коли розіп'яли Спасителя тяжкохворого князя Володимира Моно-півдня, зі сходу, заходу. Однак Сьогодні
було нічого демонічного, породженого Світу, і замість обіцяного біблійного «бламаха в Чернігів, сказавши послам, що КОЛИ | мова піде дещо про інше: доля України в
Злим Розумом, що стало нормою нашого | гословенний ти в МІСТІ | Олагословенний на МТИ ДО Князя, то й до всіх треба йти, а він контексті духовної агресії, духовної неволі, життя. Зміни відбулися не лише на духов- | полі! Благословенний плід утроби Твоєї, і | дав обіцянку Господу не залишати монас- ЩО могутніша й сериозніша, ніж неволя
ному, інтелектуальному, моральному та | плід Твоєї землі, і плід худоби твоєї, порід | тирські ворота. Передав КНЯЗЮ зілля, | фізична.
ВСІХ можливих рівнях, анавітьна фізичному. биків ТВОЇХ | КОТІННЯ отари твоєї! Благослопомолився За нього, і той відразу ЗЦІЛИВСЯ. | Як же починає хворіти край, народ
| Людська "лоть не була перенасичена | венний ТВІЙ КІШ та діжа твоя! | Приїхавши до Києва, завітав КНЯЗЬ до цілим букетом недугів: гіперфункції влас-
. стількома згубними хворобами, не потре- ...Господь поставить тебе Собі за свямонастиря, Що подякувати ченцеві за НОЇ Значущогсті, плутаючи велич духовно-
Зувала такого догоджання їй ні іжею, ні тий народ, як присягнув був тобі, коли ти повернену радість життя, але Агапіт бе культурну З військовою силою та одягом, вона задовольнялася рослинною будеш додержуватися Заповідей Господа в8мишов навіть до князя, а Золото, ЩО том нестримністю, поняття «великий» - з їжею | була у десять-п'ятнадцять разів | Бога твого і підеш дорогами Його», здоподарував, зіДдав ігуменові. Вдруге воло-територіальною масштабністю; хворою ДОВГОвічніша, ніж Сьогодні. Хоча пророки | був - «проклятий». «Пошле Господь ча | дар з'явився до праведника з дарами чертальністю, неспроможністю оцінити себе зтішають нас, ЩО ми стоїмо далеко не на | тебе прокляття, і замішання, | нещастя на щедрими, але той викинув Золото за ворооб'єктивно, ПСИХхІЧНИМ розладом, коли вар-останньому КОЛІ самознищення, і малюють | всякий ПОЧИН ТВОЄЇ руки. ...Сини Т8ОГ Та | та й сказав бсярину, що те, що він має од варство іменується «МІСІЄЮ визволення», нашого нащадка куди відразливішими маз-дочки будуть віІДДАанІ чому народові, а Бога, не ПОМІНЯЄ НІ на яке золото й багата поневолення народів, стогін етносів і ками: ЧИзькорослий | Злостивий, суціль | очі твої будуть бачити й гинути за ними | ство в світі. Князеві ж порадив більше не мучеництво їх на власних землях - «брато-
порочний фантом, агресивний і недовго- | цілий день... | станеш ти страхіттям, погорено Й роздати усе майно бідним, бо любством»; понищені культури, мови -
Вічний, ЯКИЙ споживає у сімразів їжі більше, вором та ца ароа ак канів а Мого - попередження рульне ВІН бажанням «визволителя»ь пізнати Світ, збли-
ніж сьогодніший пересічний землянин. | народів, куди ВіІДВеде тебе Господь. "б оспода просити за нього не буде. зити МУльтуру і витворити НОВІ, «вселюдські
Можна ж таки й позаздрити собі, що розпорошить тебе Господь серед усіх Ця оповідь із «Києво-Печерського 147 | культурні цінностіь.
живеш нині... народів від кінця землі й аж до кінця Землі, терика» багато на що проливає Світло: На сьомому році вимученої незалеж- Чого так було і чого так сталося, люд- | І ти служитимеш там іншим богам, яких не чаші духовні предки сповідували істинну ЧОСТІ можна б не піднімати цю тему, вірячи,
СТВУ відомо Людина перейшла дозволену | знав ані ти, ані батьки Твої, - дереву та ВІрУ, ні в що не ставили земну мінливу що все лихеє кануло ще 1991 го року на грань, вона підібрала ключ до того є«сей- | каменеві. | поміж цими чародами не будеш | владу, хоча й пад нею тяжіє перст Божий, дно Лети, коли б упали на те дно усі віжки,
Фу», куди Гворець не озволив заглядати: | ти спокійним, і не буде спочинку для стопи Києво-печерські святі, які справді були й що в'язали нас до могутнього планетарно-не велів дізнатися коду добратзла Атеїсти | твоїх ніг. | Господь дасть тобі там серце | залишаються потужним воїнством небес- | го монстра, коли б не творилося видиме і
"Омуністичної оби подавали цей гріх з | тремтяче, і ослаблення очем, т омлівання | ним, що творили істинні чудеса силою невидиме зло, що не відпускає Україну й масним о те полу з лицях і | душі» (Біблія. Повторення Закону, 27, 28). | Святого Духа, ніколи не зозвеличували | полює за нею невпинно, й не відпускає її
ЗВОДИЛИ його до чогось там такого під Кому Засато режі, й рога осіато реа а що прости смерд - | душу. Не відпускає її дух. Не відпускає її б Райським «ущем. | аж ніяк це не | відбирається! Однак корі яр па зд Бе ДІТИ Божі). Не говорили про церкви, собори, монастирі козацької та "ОЦІновувалося 7 не розшифровувалося, | шанс для порятунку як бі поСЛИДи о я са » Нашого християнського «раю | княжої доби, «тверджуючи, що вони «ис- ЩО в ПЛОДІі пізнання добра ! зла значно | для цілого людства. 2 де корика ча 4 заз м слава пре НЬОГО йшла | конно» не наші...
Любішою биявилася та його частина, яка заблуклого стада пастуха, і - орі з ог ге ачаа и зро оговибраність Звідки ж цей порок планетарного тесла й несе погибель людству і що вона | стадо від ями, од зач Бо я ж до Лаври безупинно йшли псевдомесіанства, бажання, щоб двоголопоставлена на службу народів, держав, | Звісно ж, що це он звединт бо ідо У раза молитва не припинявими орел (так зображався він на ЧИВІЛізації. Бо ж той «заборонений плід | святі рн Ж оц МОЕР Й сазнни мить. Не говорили, хоча М | імператорських прапорах) одним дзьобом Пізнання» "Є лише чаклування, ворожіння, | ки, священство. Зв'яз и корбаенно Енн том с ж чарод оенро клював одну половину планети, а другим - астрологія та всіляка магія, а й алхімія, що Землею, рам а тРеввнон аніж Д поеми МОНО га. Огобо- | другу. | УР Привела ДО споювання Яопстіа та отруєної! | вуха, очі и вуста Божі. Ос » ТеРПЛЯЧІСТЮ, ро ОТЯЩІСТЮ, Хто ж приніс і вростив у свідомість
Землі ВОДИ й повітря хімією. Це й проник- | царі, не імператори, де неон он Рама. талантами, врешті, красивою | мільйонів ідею «третього Риму»? Хто принення в таїни Ре а о подарувало атомну | президенти и по р і, бо насе ня з СА ік, | Реєтив егродові-кріпакові, "змордовау енергетику. капітанів, що добре знають, як вести | ніж жити поміж собою в мирі, любові та в дух боговибраності, месіанства? Хто 7
не , що | | ия Таїни людського с ою. | кораблі людського буття по бурхливих злагоді з Богом і що він мусить та щось нині не дозволяє йом зайняти те історичне Дарувало людям психотропну зОрою.
і Це и. що | водах житейського моря. Ті, яких у | виконати перед іншими народами. міІСЦе 4 | -И великі відкриття в галузі медицин | Святому Письмі названо «СІЛЛЮ землі»,
п ї ини |кло- Наєло ДО появи «штучної» людини ЗЛО; «СВІТЛОМ ДЛЯ СВІТУ». | і Живе собі народ. Оре рання) та операцій, що уза "бного Багато ними сказано гіркого м прикро- Дітей, грішить, вмирає. Нічим не виказує 2 Домський гріх, Це безліч усього др а го народам, що впадали в гріхи і стояли на | СВОЄЇ боговибран
великого, що мовби поставлене на грані знищення (вулканами, землетрусами, навпаки:
НніІШе, У Людині, а коли придивитися реа морями). Пророки говорили все, що було рівнем культури та ЧІТКО окресле чаї погибель та самознищення.
-ДОННИЙ
...prawosławnego wierzącego. Duchownego opiekuna, pewnie na zawsze pozbawiliby go duchowej [...] nieprzystępności szerokiej [...] niezłego w swej istocie narodu, który zepsuła i ustawiła na służbie imperium, przekształciła jego [...] wielkiego zwodziciela, przekonała o szczególnej misji, a są i tacy, którzy powinni byli stać się duchowymi przewodnikami [...] historia wielu narodów [...] najgorzej, gdy obaj są ślepi.
Wsłuchajmy się w te wiersze z wyżej cytowanej książki. Uchwała Wielkiego Ziemskiego Soboru Cerkiewnego z 1613 roku: «Nakazano, aby Boży wybraniec, car Michał Fiodorowicz Romanow, był praojcem władców Rusi z rodu w ród, z odpowiedzialnością za swoje czyny przed Jedynym Niebiańskim, a kto by wystąpił przeciw temu Soborowemu Postanowieniu – car, patriarcha czy jakikolwiek człowiek, niech będzie przeklęty...»
Kto zaś stworzył tę «świętą trójcę na ziemi» i uzakonił w Rosji zlanie Cerkwi i państwa? Hierarchowie Cerkwi. Kto zaś przeklął Rosję i naród? Hierarchowie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.
W czasach starożytnych, w średniowieczu, w każdej epoce, jakakolwiek by ona nie była, ci, którzy się rodzili, mieli jeden kod – służenie władzy. W dawnych czasach, w średniowieczu, w kolejnym zwrocie historii, było to znacznie łatwiejsze niż nakładanie na naród ciężkiej powinności i prostego [...] jego wpływu.
Ukrainian source fragment continues with additional unreadable text omitted.
sіякі бойні na cztery strony świata – a w tym nie wytrwasz długo. Prędzej czy później
Że ten naród jest lepszy od innych narodów,
że jest obdarzony szczególną misją, że on
ти Ж . "а
ню ній
nie zapomina, «łaskawie raczy» – to już coś! Narodowi po prostu nie będzie kiedy przypomnieć – czy – .7 - дае и бно і - . г
Kto i kiedy wręczył mu tę misję. A
її. Domyślali się.
Kto? Duchowieństwo Rosyjskiego Prawosławnego Kościoła! A także rosyjscy szowiniści, śpiewacy imperialnego misterium. ta wymyślona само зелич krążyła w umysłach duchowieństwa i inteligencji przez wieki, od momentu, gdy, według słów Fiodora Dostojewskiego, Rosjanie poczuli, że ich «przeznaczeniem jest powszechność, i to nie zdobyta mieczem, lecz siłą Braterstwa». Książę Trubecki rok przed rewolucją ав: є ) щи
Kiedy rodzi, cierpi mękę, bo przyszła jej godzina; ale gdy urodzi dziecko, już nie pamięta boleści z radości, że na świat przyszedł człowiek. Tak narodził się Bogoizbrany Rosyjski człowiek na świat». г)
Род -
і їй нні
МІ Ч Раю 9 ри з М г їв те! бр І
Й с 1 Р -
ж У
й "и п
б
- ау
ї
-а
у т 1-17 Дуриві
' "ОМ аг - аж
Petersburga, z zachwytem cytując księcia – już w latach 90. naszego stulecia – w swojej «bogowybraności» i «chrześcijańskiej skromności» idzie dalej i mówi, że właśnie o Rosji mowa w proroctwach Świętego Jana Teologa. I że «niewiasta obleczona w słońce, a pod jej stopami księżyc», która krzyczała z bólów porodowych, rodziła dziecko, którym jest «Ruski Prawosławny Wielkomęczeński Kościół», i któremu przypada «pasać wszystkie narody żezłom żelaznym».
Dla ojca nie ma znaczenia fakt, że «pasterz» narodził się wtedy, gdy «stado» zdążyło się solidnie zestarzeć. Właściwie, jeśli przez «dziecko» rozumieć Kościół Chrystusowy, to narodził się on już w dniu Pięćdziesiątnicy – w pięćdziesiąty dzień po ukrzyżowaniu Zbawiciela, gdy Duch Święty kazał im głosić różnymi językami. Twierdzenie, że właśnie te proroctwa «Apokalipsy» dotyczą Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej (RPC), w chrześcijaństwie jest uznawane za herezję, za którą nosiciel jej poniesie wielką odpowiedzialność przed Bogiem.
Ani książę na początku XX wieku, ani ksiądz na jego końcu nie wyjaśniają, dlaczego właśnie «człowiek bogoizbrany». Jeśli boży wybór narodu żydowskiego zapisały wiersze Biblii i wielcy prorocy, i to nie tylko zapisały, ale też wyjaśniły, za co ten dawny naród został przez Ojca Niebieskiego obdarzony taką misją, to tutaj jest jedynie nieprzezwyciężone pragnienie należenia do takiego narodu.
Czy biskup Nektarij (w świecie Koncewicz), przemawiając w 1991 r. w San Francisco na zjeździe rosyjskiej młodzieży prawosławnej, o męczennikach Rosji, to znaczy o carach, powiedział tak: «Oni złączyli się na wieki wieczne z tym rosyjskim narodem «całej ziemi», który, jak Oni, wyznawał jedną wiarę, jedną ideę, jeden sens rosyjskiej historycznej państwowości i siły, jak umieli, po jednej drodze wielkiego przeznaczenia chrześcijańskiego narodu rosyjskiego – Rosji Chrystusa, poprzez prawdziwy obraz Świętej Trójcy na ziemi: Wiara, Car i Ojczyzna». («Ruś przed Wtórym Przyjściem», Moskwa, 1994, «Rodnik»).
Kiedyś, w czasach powszechnego chrześcijaństwa, za podobną bluźnierczą wypowiedź przeciwko Świętej Trójcy odłączono by od Kościoła nie tylko zwykłego
uło, to trzeba wymyślić
Ojciec zaś: Borys» Kirijanow oz: Sankt-.
przeklęty będzie taki w tym wieku i w przyszłym, bo zostanie odłączony od Świętej Trójcy». Czyż nie jest to «zabawny» dokument? Według niego, jeśli pójdziesz przeciwko carowi i nie okażesz mu należnej czci, nawet «zostaniesz odłączony od Świętej Trójcy». Jakby ktokolwiek ze śmiertelnych mógł odłączyć kogoś od Niej, jakby, niech Bóg wybaczy, chodziło o pomoc humanitarną, którą wydadzą ci «opiekunowie» lub «opiekunki», albo i nie. Stąd właśnie w ROC bierze się doświadczenie w przeklinaniu i anatemizowaniu. Jezus Chrystus jednak tego nie nauczał: ani przeklinać, ani nienawidzić nawet wrogów, lecz jedynie modlić się za nich i im przebaczać. Przekleństwa są rzemiosłem pogan. I nigdzie w Piśmie Świętym nie znajdziecie nawet cienia aluzji do jakiejkolwiek zemsty wobec odstępców ani do nieprzebaczenia. Nawet broczący krwią i znoszący niewypowiedziane męki Zbawiciel szeptał: «Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią».
Tylko u św. Apostoła Pawła mowa jest o przekleństwie na każdego, kto fałszywie wykładałby Chrystusową Ewangelię i chciałby ją «przewrócić». Jako pierwszy przeciwko tej uchwale wystąpił patriarcha Nikon, kiedy w 1652 roku wybrano go na wysoki urząd patriarchalny. Wyraźnie oddzielił władzę duchowną arcykapłańską od carskiej, mówiąc, że «Władza arcypasterska jest władzą duchową, i do niej należą sprawy duchowne. Sprawy duchowne spoczywają w rękach arcypasterza, a władza carska jest świecka, i do niej należą sprawy doczesne. Gdy Bóg Pan stworzył ziemię, rozkazał dwom światłom świecić na niej – słońcu i księżycowi – i przez nie pokazał nam władzę arcypasterską i carską... Władza arcypasterska jest jak słońce, to znaczy nad duszami, a carska jest jak księżyc, w sprawach tego świata... W sprawach zaś duchowych arcypasterz jest wyższy od cara, i każdy człowiek prawosławny powinien być posłuszny Patriarsze, bo on jest naszym ojcem w wierze prawosławnej i jemu powierzony został Prawosławny Kościół. ...Jeżeli Cerkiew podda się władzy świeckiej, to nie jest już Cerkwią, lecz domem ludzkim, jaskinią rozbójników» (Kozłow, «Sprawa Nikona»).
Car Ołeksij złamał przysięgę i podporządkował swojej władzy Cerkiew, jej bogactwo, metropolitów, arcybiskupów, kapłanów. «My nie znamy innego prawodawcy dla siebie, oprócz Chrystusa, który dał nam władzę - powiedział Nikon - wiązać i rozwiązywać. Czyż ten przywilej dał nam car? Nie, on odebrał go od nas, jak świadczą jego bezprawne czyny».
Sobór z 1658 roku zatwierdził władzę carską nad Cerkwią, przywłaszczywszy sobie cały jej majątek.
Za panowania Ołeksija Michajłowicza zachodzi jeszcze jedno bardzo znaczące wydarzenie w życiu Rosji. Po rewolucji (1648 r.) z Anglii do Rosji emigruje masoneria, którą car Ołeksij nie tylko witał, ale też przyjął i dał jej schronienie na carskim dworze. Za czasów mojego panowania w Moskwie została założona pierwsza loża masońska, ale o tym nieco później.
Te dziesięciolecia naznaczone są jeszcze jednym ważnym odstępstwem od Boga, które bezpośrednio dotyczy Ukrainy. W 1662 roku powołano państwową instytucję («Małorosyjski Prikaz» lub «Prikaz Małej Rosji»), która zajmowała się kwestiami wzajemnych stosunków rządu carskiego z Hetmanatem. W tej instytucji państwowej służyli 4 diacy i od 15 do 40 poddiaków, którzy śledzili działalność Cerkwi na Ukrainie i zbierali za jej pośrednictwem informacje o nastrojach wiernych oraz o sytuacji politycznej na ówczesnej Ukrainie. Oznacza to, że państwo nie tylko zlało się w jedno ciało z Cerkwią, ale też wyhodowało nowy organ, który stał się jego tajnymi oczami i uszami. Nazwę i sprawy tego organu wszyscy znamy...
Wróćmy jednak do patriarchy Nikona. Sprawiedliwy cierpiał. Zdjął ze siebie patriarszą szatę lśniącą złotem i ponownie włożył mnisie odzienie. Tak minęło kilka lat, aż car ponownie wezwał go na tron patriarszy. Nikon odpowiedział na piśmie, że nie wyrzeka się patriarszej laski, lecz jedynie nieposłusznej owczarni, do której zalicza także cara. Postąpił dalej tak, jak czyniły wszystkie szczere dzieci Chrystusowe, jeszcze pierwsi mnisi – anachoreci-pustelnicy, którzy udawali się na pustynię, poszczący na drodze wielkiego oczyszczenia, przez Ducha Świętego pytali Boga, jak mają postąpić w tym czy innym przypadku, aby nie zgrzeszyć. Nikon także otrzymał taką odpowiedź poprzez modlitwę i udał się na dwór carski. Za pośrednictwem służby przekazał carowi, że przybył w pokoju, że zgadza się nieść krzyż duchowego zwierzchnika Rosji, ale czy car zgodzi się przyjąć w swoje serce Jezusa Chrystusa? Oznacza to, że nie ustąpił, wstępny warunek pozostaje w mocy: zwierzchnictwo władzy duchownej nad świecką. Zwierzchnictwo Kościoła nad państwem, a zatem zwierzchnictwo patriarchy nad carem. Tylko w ten sposób Rosja, którą kochał i której pragnął dobra, mogła kroczyć drogą Bożą, a zatem – prawdy, światła, dobra.
Car wysłuchał warunku nieposłusznego Nikona z oburzeniem i kazał mu wracać tam, skąd właśnie przybył, – do klasztoru.
Sobór z 1666 roku potępił patriarchę oraz staroobrzędowców, którzy prorokowali, że w Rosji zapanowała władza Antychrysta. Byli prześladowani i torturowani. Uciekali więc z rodzinnej ziemi w najodleglejsze zakątki. W ten sposób znaleźli się także na Ukrainie. Żyją do dziś ich potomkowie (pamiętając, że pochodzą od staroobrzędowców). Dlatego jeszcze raz podkreślmy – 1666!
Początek rozłamu Cerkwi rosyjskiej, A
potem będzie ich jeszcze nie jeden. Ona będzie się dzielić, rozdrabniać się. Odłączą się od niej ci, którzy nie zgadzają się dzielić jej ducha, ukrytego przed ogółem. Potężnymi, żywymi i oczyszczonymi z wpływu imperialnego gałęziami, które całkowicie się od niej wyrzekną, staną się: Rosyjska Cerkiew Prawosławna za Granicą oraz Ukraińska Cerkiew Kijowskiego Patriarchatu i ukraińska Cerkiew Autokefaliczna. Motywy u nich były jakby różne, a przyczyna jedna: Rosyjska Cerkiew Prawosławna, oficjalnie zakazana, a następnie przywrócona przez Stalina w 1943 r., nosiła już na sobie nie tylko dwugłowego orła, ale i pięcioramienną gwiazdę.
Badacz życia i działalności patriarchy Nikona, ojciec Lew Lebiediew, powie, że potępienie patriarchy Nikona było jakby końcem świata w tym sensie, że «закончился мир русской жизни, где главным и центральным во всем было то, что условно обозначается емким понятием Святая Русь!» («zakończył się świat rosyjskiego życia, gdzie głównym i centralnym we wszystkim było to, co warunkowo oznacza się pojemnym pojęciem Święta Ruś!»).
Zatem ci, którzy dziś mówią o «раскольниках», «самосвятах», «неблагодарных» і «неканонических» – o UPC KP – albo kłamią, albo, łagodnie mówiąc, demonstrują swoją historyczną ignorancję i duchową niedoskonałość.
Car, samodzierżawie, na mocy decyzji duchowieństwa Rosji staje się władzą zarówno świecką, jak i duchową. A skoro tak, to i stosunek do niego powinien być odpowiedni – jak do «świętego». Od tej pory on nie jest już po prostu państwowcem, politykiem, strategiem, cesarzem-zdobywcą, nawet nie «anielskim czynem», lecz «obrazem ożywionym cara niebieskiego».
To, co stało się prawem dla całego narodu, «głosem z góry», po kilku pokoleniach przekształca się w sposób myślenia (mentalność), nabiera cech narodowych. Bałwochwalstwo ludzi duchownych wobec cara, którzy przecież powinni wiedzieć, że to grzech, a mimo to je uprawiają, mówi o tym, że zaszło w ich poczuciu świata jakieś potężne przesunięcie psychologiczne, a więc i w ich czynach: zrobić wszystko, by przekonać naród, że bez cara skończy się życie na ziemi, zgaśnie słońce, gwiazdy. Azjatyzm? Duch chana, wybrańca bogów? Przecież przeniknął tam, gdzie zdawałoby się, że w ogóle nie powinien był przeniknąć.
б
Te słowa należą do arcybiskupa Innocentego już w XIX wieku: «Czym jest pobożny car dla pobożnego królestwa? — Spójrzcie na wielkie królestwo wszechświata! Wschodzi słońce i wszystko się raduje, ożywia, rośnie i umacnia, kwitnie... Zakryją słońce obłoki — i wszystko przybiera posępny i ponury wygląd — nie tak jasno i nie tak radośnie, nie to niebo i nie ta ziemia. Czym dla przyrody jest słońce zesłane przez Boga, tym dla swego królestwa jest car darowany przez Boga».
Ta sama filozofia panuje także w ludowych przysłowiach:
«Bóg na niebie, car na ziemi. Jeden Bóg, jeden władca. Bez Boga świat nie stoi, bez cara ziemia nie rządzi się. Świeci jedno słońce na niebie, a car rosyjski na ziemi. Duszą boży, a ciałem carski» («Ruś przed Drugim Przyjściem»).
Ten naród, dla którego słońce na niebie i car na ziemi mają jednakową wagę, wziął i bez litości, wściekle i okrutnie zgasił to «słońce». Potem szczerze opłakiwał zgubę cara. Widział cara w «duchowych widzeniach» po prawicy Jezusa Chrystusa i Najświętszej Bogurodzicy. I wreszcie kanonizował całą zamordowaną carską rodzinę. Tak jak później przyjmowano grupami w szeregi KPZR. Gorliwi modlący się stawiali w kącie świętym obok ikon portrety cara, carycy i ich dzieci i modlili się do nich.
Tych, którzy zakodowali rosyjski naród, jak i inne narody, na taki obraz świata, którzy wytyczali mu śliską drogę ku samozagładzie przez zgubę wielu narodów, było więcej, niż trzeba. Brakuje tylko tych, którzy mogliby wyleczyć go z choroby imperialnej hiperfunkcji, która od dawna ma ciężkie kliniczne skutki. Zombifikowano go na wszelkie sposoby — zarówno duchowni RCP, złączonej z państwem, jak i rodzimi szowiniści: Sołowjow i Fiodotow, Dostojewski i Leontjew, Tichomirow i Surski, Ligaczow i Sołżenicyn. Nie ma im liczby! Myślicieli i «ojców narodu».
Jak subtelnie i «po ojcowsku» troszczy się o swój «naród-bogonosiciel» duchowy filozof minionego wieku K. Leontjew: «Aby naród rosyjski rzeczywiście trwał długo jako ten naród «bogonosiciel»-
cem», od którego tak wiele oczekiwał nasz płomienny miłośnik ludu Dostojewski, — musi być ograniczony, po ojcowsku i sumiennie ściśnięty? Nie wolno odbierać mu tych zewnętrznych ograniczeń i więzów, które tak długo utwierdzały w nim pokorę i uległość. Te cechy stanowiły o jego duchowym pięknie i czyniły go prawdziwie wielkim i przykładnym narodem. Aby nadal pozostawał dla nas samych przykładem z tej strony, musi znów mądrze zostać ściśnięty w swojej wolności; powstrzymany wysoko na śliskiej drodze egalitarnej swawoli. Przy mniejszej swobodzie, przy mniejszych dążeniach do równości praw, będzie więcej powagi, a przy większej powadze będzie znacznie więcej tej prawdziwej godności w pokorze, która go tak zdobi.
W przeciwnym razie za jakieś pół wieku, nie więcej, stanie się on stopniowo, nie zauważając tego sam, z „narodu-bogonosiciela” „narodem-bogobójcą”, a nawet prędzej niż jakikolwiek inny naród, być może. Bo rzeczywiście, jest wolny we wszystkim, by dochodzić do skrajności... Żydzi byli w swoim czasie znacznie bardziej od nas narodem wybranym, bo byli wtedy jedynymi na całym świecie, wierzącymi w Jedynego Boga, a jednak to oni ukrzyżowali Chrystusa” („Ruś przed Drugim Przyjściem”).
Oto jaka filozofia „słowika” totalitarnego reżimu! Ani Stary, ani Nowy Testament nie dają takiego rozumienia „wybraństwa” i „bogonośności”. Pan we wszystkim daje człowiekowi wolę. Nawet tam, w raju, On tylko przestrzegł naszych praojców, by nie spożywali owocu z drzewa poznania. Ale gdy człowiek do niego sięgnął, nie powstrzymał go. Mógł! Wtedy historia ludzkości potoczyłaby się inaczej. Lecz wolę została dana. Największym darem Stwórcy jest człowiek. Filozof zaś proponuje wychowywać „bogonośność” swojego narodu przez ograniczenia, ucisk i to, by nie dążył zbyt mocno do równouprawnienia, co prawda, wszystko to trzeba robić „po ojcowsku i sumiennie”.
Czyż taki kurs na mesjanizm nie skłoni greckiego świętego Bazylego, świętego jeszcze w IV wieku ery Chrystusowej, do powiedzenia o tym narodzie słowami Biblii: „Lud barbarzyński przyjdzie tu na nas zajadle, zwany Ros i Og i Magog”.
(Dalej nastąpi)
Машинний переклад
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
zajva nbogo lotu
i 3 ij
7 Fiyuty komer |
- R y 4
pn -
nn e tlo annia
to "ye - y t- R chi PA i
WYZWOLONY SPOD MOSKIEWSKIEJ NIEWOLI
«KIEDY W NASZEJ OJCZYŹNIE WRESZCIE ZAPANUJE POKÓJ. ,
Gdyby wielkość państwa oceniano według liczby „zapomnianych” z przyczyn politycznych
najlepszych jego synów, Ukraina zajęłaby niemal najwyższe miejsce. Niemal wszyscy
Polska (1791). Także dekabryści, przygotowując powstanie w 1825 roku i pisząc pierwszą demokratyczną konstytucję Rosji (niestety, nie została ona zatwierdzona, a jej twórcy zakończyli życie na szubienicy), korzystali z twórczego dorobku wielkiego ukraińskiego hetmana.
Tylko na Ukrainie, „na naszej nie swojej ziemi”, Pyłyp Orlyk i napisana przez niego tekst
Konstytucji, przyjęty w 1710 roku w Benderach na Radzie Kozackiej, były za siedmioma
pieczęciami. Dopiero wraz z uzyskaniem przez Ukrainę niepodległości imię jej wielkiego syna zaczęło stopniowo powracać z niebytu: we Lwowie ukazały się prace ukraińskiego
historyka-emigranta, badacza epoki Iwana Mazepy Ilka Borszczaka; w 1994 roku wydawnictwo „Wesełka” wydało „Pierwszą Konstytucję Ukrainy hetmana Pyłypa Orlyka”; jednego
miejskiego zarządu zabytków historii, kultury i środowiska historycznego przy Kijowskiej administracji państwowej odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą autorowi pierwszej w Europie konstytucji (rzeźbiarz Mychajło Horłowyj).
Przykro, że na uroczystości odsłonięcia tej tablicy nie było ani przywódców państwa, ani twórców obecnej Ustawy Zasadniczej Ukrainy.
Mykoła ŁYTWYN
POLECAMY NABYĆ Я ЛК аа ЇМ,
fotografii, wśród nich ponad 20 unikatowych), żywa i ciekawa w stylu narracji, ozdobiona oryginalnym, perspektywicznym rysunkiem, na którym przedstawiono każdy budynek... A do tego jest poręczna, kieszonkowego formatu, w atrakcyjnej obwolucie, a na samej okładce ma złote tłoczenie... Cieszy także bogactwo informacji zawarte w przewodniku. W pierwszym rozdziale czytelnik dowie się o najważniejszych etapach półtorastuletniej zabudowy ulicy, historii jej oświetlenia, wodociągów, bruków, kanalizacji, zakładania parków, skwerów i ośrodków kulturalnych, a także o „życiorysach” poszczególnych budynków; tu też zamieszczono krótki szkic o życiu codziennym dawnego Chreszczatyka. W drugim rozdziale opowiada się o tym, jak powstawał współczesny, przedwojenny i powojenny Chreszczatyk, jak kształtował się ogólny zespół architektoniczny ulicy. Trzeci rozdział ma charakter informacyjno-reklamowy, z adresami potrzebnych instytucji i placówek handlowych... W ramach zaplanowanej przez wydawnictwo serii „Historia jednej ulicy” mają ukazać się 24 książki o 24 ulicach Kijowa: o Andrijiwskim Uzwozie, Wołodymyrskiej, Prorizniej, Jarosławowym Wale... | r
Autor opraw graficznych książki – Witalij Serdiukow – jest jaskrawym, utalentowanym artystą, „którego wyrafinowany gust nie zna konkurencji w kapryśnej sferze projektowania
ИЖОкКь. коки 8. г.
forum stolicy Ukrainy”, „Nasz Newski Prospekt...”, „1200 metrów historii...” – to tylko kilka obrazowych porównań głównej magistrali stolicy kraju – ulicy Chreszczatyk, które dały nazwy rozdziałom nowego kulturologicznego przewodnika „Chreszczatyk”, napisanego przez ludzi zakochanych w historii rodzinnego miasta: Romana Czepelika, Anatolija Makarenkę i Serhija Halajbę. K.: Amadeus, 1997 r., 160 s., nakład 5000 egzemplarzy.
„Chreszczatyk zna cały świat, ale jego własne życie wciąż pozostaje nieprzeczytaną kartą dla samych kijowian. I DO DZIŚ nie ma żadnego wydania, w którym by znalazło się gruntowne odzwierciedlenie” – czytamy w reklamowym prospekcie wydawnictwa. I autorzy, chcąc wypełnić istniejącą lukę, poradzili sobie z tym zadaniem znakomicie. Książ-
...pryorytetową wydawniczą działalnością. Nie jest to zresztą dziwne: rozszarpana przez różne imperia, podeptana przez chciwych sąsiadów, zrusyfikowana i spolonizowana, zmadziaryzowana i zrumunizowana, nasza Ojczyzna identyfikowała się przede wszystkim poprzez Słowo. Niedrogie, powszechnie dostępne przez księgozbiory, izby czytelni – książki, czasopisma, kalendarze i broszury zapoznawały Ukraińca z dorobkiem rodzimej i zagranicznej klasyki, z historią Ukrainy i osiągnięciami światowej cywilizacji, oświecały go wiedzą naukową i wzbogacały o postępowe metody prowadzenia gospodarstwa chłopskiego, oparte na doświadczeniu zaawansowanych krajów rolniczych świata. Od abecadeł proświtiańskich rozpoczynała się droga małych Ukraińców do krainy Rodzimego Słowa... Znaczenia tych, zazwyczaj niewielkich objętościowo, książeczek w sprawie przebudzenia świadomości narodowej i odrodzenia kultury ukraińskiego narodu trudno przecenić.
Dość wdzięczne dzieło czyni także Narodowa Parlamentarna Biblioteka Ukrainy: oddając należny hołd pod tytułem «Ukraińskie kulturalno-oświatowe towarzystwa «Proświta», przygotowywanym do [druku]... ujawnia się wieloaspektowa praca towarzystw «Proświta», które działały w różnych latach zarówno na Ukrainie, jak i poza jej granicami, w miejscach zwartego osadnictwa ukraińskiej diaspory.
Pierwszą jaskółką serii stał się Bibliograficzny wskaźnik «Wydania «Proświt» Galicji: książki i produkcja arkuszowa (1868–1938)», który ujrzał światło dzienne pod koniec 1995 roku w wydawnictwie literatury humanistycznej «Abris» (autor-zestawiacz – O. Zworski, redaktor naukowy – A. Korniienko, odpowiedzialna za wydanie – W. Patoka). Wydanie książki – nakładem zaledwie 300 egzemplarzy – stało się możliwe dzięki wsparciu finansowemu Międzynarodowego Funduszu «Odrodzenie» oraz przy wsparciu i pomocy Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki. Ma ono na celu wypełnienie luki bibliograficznej, ponieważ do dziś brak wyczerpujących wskaźników, które przedstawiałyby zarówno działalność «Proświt», pracujących na terenach Ukrainy i poza jej granicami, jak i wydawnictwa, które ukazywały się pod ich egidą.
Jak zaznaczono we wstępie do książki „Od układacza”, „zadaniem niniejszego bibliograficznego wskaźnika jest maksymalnie pełne odzwierciedlenie wydawnictw lwowskiego Towarzystwa «Proświta» za cały okres jego działalności (1868–1939) oraz jego filii w powiatach Galicji Wschodniej i Zachodniej, w tym także tych, które składają się z jednej kartki i które wielu bibliografów ignoruje — ulotek, zaproszeń, map, wydawnictw graficznych, nut itp.”. Trudność pracy układacza polegała na tym, że wiele z wydanych w tym okresie druków zostało zniszczonych po 1939 roku przez organy NKWD. Objętość pracy również okazała się znaczna. Warto przy tym wspomnieć, że pod egidą lwowskiej «Proświty» i jej filii przez 70 lat wydano drukiem ponad 1000 publikacji (nie licząc czasopism): książki, broszury, 22 pierwsze książki serii — o działalności wydawniczej towarzystw «Proświta» Bukowiny, Ukrainy Naddnieprzańskiej, Zakarpacia, ukraińskiej emigracji w krajach Europy, Azji, Ameryki i Australii.
Sądzimy, że wdzięczną byłaby praca nad sporządzeniem bibliografii wydawnictw odrodzonej «Proświty», które ukazały się … ogólnoukraińskiego «rejestru». I ta praca stałaby się ważną cegiełką w budowli …
Wydano pięknie: bogato ilustrowane (70 …
…
niszczyć dalej to, co ogłoszono niepodległym, a naród ukraiński jest wciąż tym samym obserwatorem tej destrukcji, choć niszczy się jego najbliższe, niszczy się rodzimy korzeń … Już nie ma sił ani możliwości cokolwiek zmienić. Istotnie, tylko Bóg powstrzymuje tę … ziemię … dotykać tego potężnego gejzera błota pod nazwą «Rada Najwyższa», który pokazał rekordową wysokość całemu światu, który już niczym nie zdziwisz: bo jak pokazać siebie, gdy nie ma się czym pokazać? Wytarzać przeciwnika w błocie, jeszcze bardziej wytarzać w tym akcie siebie — to …
… czego się nauczyli. Być może …
Jednak my, Ukraińcy, — dziwnie … pamiętający o swojej przeszłości, obmytej niewinną krwią, przelaną w obronie rodzinnej … Wielokrotnie ścinany u samej ziemi korień z chłopską cierpliwością … wypuszczał nowe pędy i ożywał dla przyszłości.
Tak odradzała się, odradzała, aż dopóki znów nie ścięła jej obca, bezlitosna ręka. Jaka różnica, czyja ona była, skoro zawsze miała ten sam wpływ? Ogłoszona niepodległość niewiele zmieniła. Wrażenie jest takie, jakby tylko zabiegano o to, by zmienić nazwy, a istota, niszcząca i niezmienna, pozostała ta sama.
Wystarczyłoby patrzeć na to wszystko dalej, gdyby polityczne namiętności nie sięgnęły wyżyn nieba, by na próżno w swej mocy zhańbić, jeśli nie samego Boga, to ludzi, którzy Mu służą. Oto już z wysokiej trybuny Rady Najwyższej Cerkiew, którą kieruje patriarcha Filaret (Patriarchatu Kijowskiego), została nazwana satanistyczną... ча chrześcijan i demokratów, aby każdy mógł iść własną drogą. Oto greko- i rzymskokatolicy, a także prawosławni już uczą swoich wiernych, że do Królestwa Bożego nie wszyscy wejdą, lecz tylko ich konkretny Kościół, z każdego, kto dotąd... i kogoś stąd, z tej udręczonej ziemi.
Mnożyły się, zdobywszy jeszcze większą możliwość
ЗСУ ННЕВД
Машинний переклад
Початок тексту може бути неповним — звірте зі сторінкою оригіналу
…z Ukrainy… w Kijowie, […] «Wielki» […] Mahesza […] pod imieniem Wiszny […] do pogańskiego księcia Włodzimierza,
w Chersonezie Taurydzkim, Korsuniu kronik ruskich,
Dziś na terenie współczesnego Sewastopola, a mianowicie z Korsunia-Chersonezu, Włodzimierz przyniósł do
za granicami Ukrainy. Nazwa «Odessa» (w formie rosyjskiej) jest poświadczona jako współczesna
pochodzi od nazwy, która w języku hindi
Dźwięk „r” wymawia się miękko […] «wielki»
[…] «opada» – która […] ta nazwa
ten stan, sąsiadujący z Biharem.
hindi. Dlatego też światowej sławy styl klasycznego tańca INDYJSKIEGO, który tu powstał i pierwotnie był tańcem świątynnych tancerek dewadasi, lepiej znanych w Europie jako baiadery, ma również podwójną nazwę – orissi i odissi.
Orissa od dawna słynie jako „ziemia buddyzmu”. Do dziś zachowały się tu liczne i powszechnie znane świątynie i zabytki, do których zdąża miliony pielgrzymów i turystów. Wśród nich 10 stup, wzniesionych w miejscach, gdzie Budda wygłaszał swoje kazania, jaskinie w górach Udajpri i Khandapri, słynna świątynia Słońca w Konarak, ogromna wisznuistyczna świątynia Dźagannatha, sziwaistyczna świątynia Lingaradźa. Ta świątynia jest poświęcona Szиwie, najwyższemu bóstwu hinduistycznemu, przedstawianemu z trójzębem, a mianowicie na Mołdawance w Odessie, na wapiennej stele znaleziono napis z imieniem Bhutanatha, które jest tożsame z indyjskim Bhutanatha – «Władca duchów», gdzie bhuty to dobre i złe duchy, tworzące orszak groźnego, a zarazem miłosiernego Szywy. Podobnie w starożytnym mieście Tyras u ujścia Dniestru (obecnie Biała Cerkiew-Dniestrowski) znaleziono inny napis z imieniem Szywy – Mahadewa, w którym łatwo rozpoznać indyjskie Mahadewa – «Wielki bóg», jedno z wielu imion tego bóstwa. Oba napisy datują się na II w., czyli znacznie wcześniej niż świątynia Lingaradźa w Orissie, wzniesiona w XI wieku.
Żona Szywy, jego kobiece wcielenie, nazywała się Dewi – „Bogini” lub Mahadewi – „Wielka Bogini”. Ponadto Herodot w V w. p.n.e. pisze, że Taurowie, dawni mieszkańcy Krymu, czczą Diwę. Diwa wykazuje nie tylko pokrewieństwo etymologiczne, ale także funkcjonalne z indyjską Dewi. Kult Diwy odbił się obficie w nazwach zarówno na Krymie, jak i na całej Ukrainie, a także w Bułgarii, Polsce, Czechach i Rumunii. Nazwy Parfenit, Parfenon, Nimfej, Dia, Kyz-Tasz, Kyz-Auł, Kyz-Kermen, Kyz-Kule na Krymie, nazwy rzek Diwka, Diwica, Diwucha, Diwocza, Diwoczyn, Diwoszyn, Diwczy w różnych
mі
Kijów aЗИфУєтиянстеб. przyniósł chrześcijańskie. Oj przywiózł chrześcijańskie reліpі.
Już Chrzciciel Rusi dobrze znał i chersońską Diwę-Dewi, i jej boskiego męża, który pod imieniem W les stał na . Podolu w Kijowie, na brzegu Poczajny. Imię Wles – słowiański odpowiednik imienia Wrisz, z sanskrytu „Byk”, które miał Szywa-Rudra, tożsamy ze słowiańskim Rodowi. Wles i Wrisz – to bogowie bydła w swoich mitologiach.
Południe Ukrainy, szczególnie obszar od Cieśniny Kerczeńskiej do Dniestru, od dawna uważa się za indoaryjskie, to znaczy związane z indyjskimi plemionami. Krymskich Taurów od Andów na Półwyspie Tamańskim
SA NA
Oddzielała ją jedynie wąska Cieśnina Kerczeńska, dawniej Bosfor Kimmeryjski, którego nazwa wiąże się z Kimerami, Suwirami i Awerami (zob. nasz artykuł „Indyjskie suwiry i ukraińskie siewery” w „Słowie Proświty” z sierpnia 1997 r.). Tawrowie i Sindowie to szczepy spokrewnione, podobnie jak Meotowie, Dandariowie, Kerketowie, Agrowie i inne, które również wchodziły w skład dawnego potężnego państwa bosporańskiego, istniejącego tutaj od VI w. p.n.e. Znalazło to odbicie także w inskrypcjach bosporańskich. Tak więc tylko w inskrypcji Me 1137, odnalezionej w Anapie, poświadczono 11 imion Sind, Sindok, związanych z Sindami, „INDYJSKIM plemieniem”, jak nazywa ich antyczny autor Hezychiusz (KBN, 673–676). W „Mahabharacie” – ogromnym indyjskim eposie – wspomina się kraj Dandadgara. On i dawna Orissa, która w epoce nosi nazwę Odra, wymieniane są obok siebie, co potwierdza ich sąsiedztwo również w sensie geograficznym. A antyczni autorzy na terytorium Ukrainy znają plemię danda-
ludu, które pozostawiło po sobie nazwy na Krymie, na Półwyspie Tamańskim i nad Południowym Bugiem. W swoim «Życiu Lukullusa» Plutarch (I w. p.n.e.) wspomina wodza dandariów o imieniu Dandarios, a krajem Dandadgara rządził król o imieniu Dandadgara. W obu przypadkach wodzowie plemion nosili imiona tożsame z nazwami plemion. Od III w. p.n.e. Dandarowie wchodzą w skład Państwa Bosporańskiego i zostają włączeni do tytulatury jego władców. Tak więc inskrypcje Me 103/1 i Me 103/8 tytułują Leukona i jego syna Perisada «archontem Bosporu i Teodozji, królem andów, toretów, dandariów i psejów» (KBN, 599–600). Taka sama tytulatura występuje w inskrypcjach dedykacyjnych Me 6 i Me z okolic Kerczy, dawnego Pantikapajonu, stolicy czentoru (KBN, 18–20). Znany skytolog W. I. Abajew uważa, że dandarowie nad Bugiem i na Kubaniu to jedno plemię, choć uważa je za irańskie. Inny badacz, O. M. Trubaczow, uważa, że dandarowie to plemię indoaryjskie, spokrewnione z taurami i Ando-Meotami. Materiał indyjski wręcz przemawia na korzyść tego poglądu. Mieszkańcy kraju Dandadgara w «Mahabharacie» – dandadgarowie – oraz dandarowie na Ukrainie mają wspólne pochodzenie swoich nazw – «nosiciele laski», «nosiciele berła». Etnonim dandadgara rozkłada się na danda «laska», «berło» i -dgara «trzymać», «posiadać» (SRS, 257). Słowo danda nierozerwalnie wiąże się z pojęciem władzy; wchodzi w imiona bogów, królów i bohaterów, w ważne terminy społeczne i pojęcia, z których wiele stało się u Indusów imionami i nazwiskami. Takie imię ma m.in. współczesny indyjski pisarz piszący w języku tamilskim, Dandapani Dżejakantan, który, przebywając na Ukrainie i pod wrażeniem «Katarzyny» Szewczenki, napisał ro-
również, że Danda i Dandadgara są braćmi. W ten sposób ujawnia się semantyczna tożsamość imion Danda i Dandadgara oraz nazw Dandakaj, Kityj, etnonimów dandarii/dandadgarii, takyjani lub palanie (por. ros. «kij» – «palica»).
Dandę miał Śiwa, ale danda była także bronią niektórych bogów, na przykład Wiszny i Kryszny, o których wspomina „Księga Wełesa” obok innych indyjskich bóstw: Indry, Surji, Jamy, Twasztara i innych. Wiszna i Kryszna występują tu jako Wyszeń i Kryszeń, a takie nazwiska właśnie są dziś rozpowszechnione wśród Ukraińców. Sama zaś „Księga Wełesa” została napisana jeszcze w IX wieku, czyli ponad sto lat przed przyjęciem chrztu przez Włodzimierza.
„Mahabharata” opowiada, że kiedy osiemnastodniowa wojna między dwoma stryjecznymi braćmi, Pandawami i Kaurawami, zakończyła się zwycięstwem pięciu braci Pandawów, wtedy najstarszy z nich, Judhiszthira, dokonał aśwamedhy, ofiary z konia. Ten obrzęd jest jeszcze wedyjski: władca, aby osiągnąć najwyższy status królewski i bezwzględne posłuszeństwo okolicznych rządców, wypuszczał konia na swobodę i z wojskiem ruszał za nim, podbijając ziemie, po których stąpał koń. Wyprawa trwała rok, po czym koń był składany w ofierze. Prestiż aśwamedhy był tak wysoki, że uważano: władca, który odprawi sto aśwamedh, zdoła zepchnąć z tronu samego Indrę, króla bogów i wodza niebiańskiego wojska. Obrzęd aśwamedhy śledzi się w przedskifskich kurhanach południa Ukrainy, a na srebrnej amforze ze skifskiego kurhanu Czortomlik przedstawiono sceny aśwamedhy. Tak więc ziemie Ukrainy dobrze znały ten królewski obrzęd. I dawne na-
[…] w indoaryjskim tle Ukrainy
powieść „Sundarakandam” („Piękny kwiat”), poświęcona życiu współczesnej indyjskiej kobiety. Ten utwór na język ukraiński przełożył odesita, znany indolog, który żył i pracował w Moskwie i który, niestety, przedwcześnie odszedł z tego świata, Witalij Furnika. Przy czym Dandapani oznacza dokładnie to samo, co imię Dandadhara: „Trzymający laskę”, „Król”, „Władca”.
Nazwisko Dandin, które ma takie samo znaczenie, należy do poety VI–VII w., którego powieść „Przygody dziesięciu młodzieńców” przełożył jeszcze na początku wieku na język rosyjski i wydał w latach 20. w Charkowie pierwszy ukraiński sanskrytolog, pochodzący z Połtawszczyzny, Paweł Ritter (1872–1939). 5 kwietnia ubiegłego roku minęło 125 lat od dnia jego urodzin.
Zatem etnonim dandarii oznacza „żezłodzierżcy”, inaczej – „kijanie”, bo już Trediakowski zauważał: „Kij to po słowiańsku żezł, a to słowo do dziś używane jest u Małorosjan w tym znaczeniu”. Z tego też wniosek, że dandarowie należeli do stanu wojskowego, podobnie jak „carscy” Scytowie i staroruscy Rusicze.
W „Ramajanie” wspomina się święty las Daddaka, z którego zły król Rawana porwał Sitę, ukochaną żonę księcia Ramy. Jednak własna Dandaka istnieje także na Krymie, na jego południowym wybrzeżu (dziś Zatoka Oczeretiana), w odległości tysięcy kilometrów od Indii. Wspominają ją Ptolemeusz (II w.) i Ammianus Marcellinus (IV w.) – w ich czasach było to kwitnące miasto, które O. Trubaczow uważa za stolicę i główny port tajemniczych Taurów. W sanskrycie dandaka – synonim danda (SED, 244). Także „Ramajana” mówi, że kiedyś istniał kraj Dandaka, którym rządził król Danda, czyli „Kij”, „Żezł”. Odnotowano to również w sąsiedztwie Orisszy. Mieszkańcy Orisszy – udry/udri, jak mówi „Mahabharata”, pomagali Judhiszthirze w odprawianiu aśwamedhy.
Przy okazji, w tych samych nadczarnomorskich kurhanach archeolodzy znajdują indyjskie kości do gry, złożone jakby z dwóch piramidek – tutaj odkryto ich nawet więcej niż w samych Indiach. Kości do gry wspominane są w naszych wiosnankach, a mianowicie w kościach Judhiszthira przegrał swoje królestwo, które potem trzeba było odzyskiwać siłą. Wodzem Kauravów, którzy ponieśli klęskę w tej wojnie, był potężny wojownik Bhiszma, którego imienia nie sposób nie zestawić z ukraińskim nazwiskiem Bushma. Tymczasem ojcem Rukmini (por. litewskie nazwisko Rukmane), żony Kriszny, był król Bhiszmaka, którego imię znów wiąże się z ukraińskim nazwiskiem Bushmaka.
«Mahabharata» opowiada również, że właśnie z powodu Rukminí między Kryszną a moim kuzynem o imieniu Sziszupala wybuchła śmiertelna wrogość, która dla Sziszupali zakończyła się tragicznie: Kryszna ściął mu głowę swoim bojowym dyskiem-czakrą. A w Orisie kiedyś istniało miasto Sziszupalgarh, „Twierdza Sziszupali", której ruiny przetrwały do dziś i są przedmiotem starannych badań archeologów oraz historyków. Osobliwością tego miasta jest to, że ma ono kształt kwadratu, podczas gdy miasta północno-zachodnich Indii mają kształt prostokątny. Co nieświadomie przywodzi na myśl „scytyjski kwadrat", którym Herodot określał terytorium Scytów nadczarnomorskich.
Ciekawe jest to, że fonetycznie zbliżone do imienia Sziszupala imię Со сі п О ЛП znali Etruskowie. Jemu, wraz z boginią Силкрюю, poświęcano nawet świątynie. «99п9 1, jak świadczą źródła, był bóstwem-dzieckiem
ен
п ОН ЕР и ЕЕ син ло со й -
(7
Машинний переклад