Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

UKRAIŃSKI WEKTOR «NOWEGO ŚWIATA»

Слово Просвіти, №46 за 2011 рік

Wasyl CZEPURNYJ, przewodniczący Czernihowskiej „Proświty” im. T. Szewczenki Dziwi, jak Rosjanie nie chcą znać ani języka ukraińskiego, ani kultury, a co do historii, to tym bardziej. Może dlatego też nie chcą, żeby nie jątrzyć starych ran historii. A ona u nas jest różna. Nazywają się braćmi, a braterskiego znać nie chcą… Znają chyba tylko to, jak jadł Majakowski, dwóch Tarasów, barszcz i słoninę. Ale nie znają nawet ukraińskiej nocy… Tym przyjemniej zauważać szczerą uwagę do literatury ukraińskiej, jaką stale okazuje wiodące moskiewskie czasopismo literackie «Nowyj Mir». Trzy numery bladoniebieskiego (żadnych aluzji, modernistów i pofigistów!) czasopisma publikują prozę Tani Malarczuk, Jurija Andruchowycza, Natalki Sniadanko, Oksany Zabużko oraz wspaniałe przekłady Wasyla Stusa, wykonane przez Dmytra Baka. Oczywiście wybór współczesnych autorów obecnie sprzyja modernistom-pofigistom, i mnie jako czytelnikowi te elementy kafkowsko-domontowiczowskich fobii w ogóle nie przypadają do gustu. Ale to już wybór redakcji. Za to uderzyło mnie to, co napisano o Stusie: „Był i pozostaje nieosiągalnym szczytem, artystyczną i moralną zagadką i tajemnicą, najtrudniejszym i niemal nierozwiązywalnym zadaniem nie tylko dla tych, którzy istnieją poza kosmosem giętkiego, melodyjnego, wyrafinowanego i donośnego języka ukraińskiego, ale także dla rodaków Stusa”. Tak pisze Dmytro Bak (urodzony w obwodzie kemerowskim), absolwent wydziału filologicznego Uniwersytetu Czerniowieckiego, profesor Rosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Humanistycznego, autor książki wierszy w języku rosyjskim i ukraińskim, obecnie mieszkający w Moskwie. A przekłady – obok oryginałów. Wspaniale! Tatiana Kochanowska i Michaił Nazarenko prowadzą w czasopiśmie kolumnę «Ukrainskij wiektor». I głębi ich analizy literatury ukraińskiej nie często demonstrują kijowscy badacze. Powiedzmy, fantastyczna proza od Ilczenki po współczesnych „bubabistów”, gdzie swobodnie czują się nazwiska Marqueza, Gogola, Szewczenki, dwóch Kulišów – Pantelejmona i Mykoły – jest analizowana w kontekście również fantastycznej powieści Haliny Pahutiak „Sługa z Dobromila” oraz zupełnie niefantastycznej powieści Wasyla Szkliara „Czarny kruk”. Tę ostatnią, nota bene, recenzenci w ogóle nie uważają ani za antysemicką, ani za ksenofobiczną. Moskiewscy recenzenci oczekują od literatury ukraińskiej Dikanki XXI wieku, „gdzie kpina i ironia staną się najlepszą obroną przed złem, które z natury swojej jest nic nie warte i głupie. Czego Ukraińcy nigdy nie wątpili”. Otóż to, jak mówią w Czernihowie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин