Сторінка · с. 7сторінка оригіналу ↗
KIEDY WRESZCIE NAM BĘDZIE WSTYD?
Слово Просвіти, №47 за 2011 рік
sydentów i ich krewnych, które przekonująco świadczą: w tych murach ludzi brutalnie łamano psychicznie. Nie bez powodu potem, w latach 90., być może właśnie w tym czasie, o którym wspomina Daczenko, według świadków z dziedzińca KGB wywożono worki z papierami — zacierano ślady. Powiem też o tym nauczycielu z Piszczanego Brodu (on sam już się nie obroni — po sześciu latach sowieckich łagrów, wróciwszy do domu, wkrótce zmarł), o którym wspomina Daczenko. Rozsyłał, jak mówi, antysowieckie listy, a heroiczni czekiści go zdemaskowali. Dobrze znam sprawę Piotra Pawłowicza Czornego, czytałam jego zapiski, listy, które rozsyłał wybitnym ukraińskim współczesnym. Już wtedy ten człowiek, zarówno w sferze ekonomicznej, jak i humanistycznej, myślał o wiele ciekawiej niż wielu dzisiejszych deputowanych i „wielkich szefów”. Gdyby tacy ludzie albo wychowani przez nich byli dziś w parlamencie, przy kierowaniu państwem, Ukraina żyłaby już dawno jak Europa, a może nawet lepiej. Zamiast tego mamy ograniczonych bojowników, którzy nie wstydzą się rozbijać krzesła na głowach kolegów. Poziom życia jest adekwatny. ČK-NKWD-KGB wypełniło swoją historyczną rolę — wykosiło kreatywnych, rozumnych, odważnych. Czekajcie teraz, aż odrosną. A daczenkowie nie ustają: kim był ów nauczyciel? Potomek kurkuli, pracował jako pisarz w niemieckiej uprawie, „aby odzyskać dom, który mu zabrano, stosował przemoc wobec rodziny, która tam mieszkała”. Pozostaje dodać: słusznie zrobiło KGB, że zdemaskowało takiego wroga ludu! Oto jeden z naszych głównych problemów. Wciąż (i jest nam to natarczywie narzucane) patrzymy na swoją niedawną przeszłość sowieckimi, komunistycznymi, kagiebowskimi, jeśli chcecie, oczami. Ci, którzy byli wrogami dla KPZR, KGB, dla imperium, w większości nie byli wrogami naszych ojców i dziadów, Ukrainy. W świadomości zaś części naszych obywateli wszystko wciąż stoi na głowie. Choćby to — dlaczego potomek kurkuli, który próbował odzyskać majątek nabyty ciężką pracą jego rodziców, jest przestępcą, wrogiem, przynajmniej podejrzanym, „nie naszym”, a ci, którzy odbierali ludziom dorobek, cynicznie grabili, wyrzucali na ulicę dzieci i niedołężnych, wywozili na Syberię, niszczyli naród — ci bohaterowie są „swoi”. Przynajmniej taki wniosek można wyciągnąć z rozumowania Daczenki. A daczenkowie czynią ogromne wysiłki, by taki stan utrzymał się jak najdłużej! On przecież nie jest zwykłym emerytowanym kagiebistą! Regionalista, autor książki o minionej wojnie, na wydanie której władze obwodowe wydały w ubiegłym roku niemal cały budżet przeznaczony na działalność wydawniczą. I tam — znowu — rosyjskie, sowieckie spojrzenie na tragiczne karty przeszłości. Co więcej, ten propagandysta KGB jeszcze zajmuje państwowe stanowisko — jest szefem wydziału współpracy z organami ochrony prawa i pracy obronnej obwodowej administracji państwowej. Cieszy się szacunkiem! Zdecydowana większość narodów, które zmieniały ustrój społeczno-polityczny, przechodziła tę drogę — samoświadomość podstawowych wartości — szybko i ruszała naprzód. My zaś nie możemy nijak pojąć, co dobre, co złe, i przeklinamy wszystkich pod rząd, bo żyje nam się nie tak, jak byśmy chcieli. Nie można iść naprzód z głową zwróconą do tyłu. A jednak to nie działa. Oczarowało nas imperium, przywiązało milionami nici (nie ekonomicznych — to bajeczki dla naiwniaków; wszystko to, gdy jest wzajemna korzyść, szybko się układa i działa sprawnie, a mocniejszych — światopoglądowych). Więc się szamoczemy, zamiast pewnie pójść własną drogą. A oto bardziej konkretny przykład. Niedawno poznałam kobietę, prostą mieszkankę Kirowohradu, emerytkę, całe życie przepracowała w medycynie. Nazwę ją Olgą, bo nie mam jej zgody, by podać prawdziwe imię. Zarówno jej ojciec, jak i dziadek byli represjonowani. Dziadka rozstrzelano już w 1937 roku, bo był inteligentem, świadomym Ukraińcem, członkiem „Proświty”, wykształconym człowiekiem. Dziwne, że przeżył do 37. roku. A ojciec, młody nauczyciel, także brał udział w odradzającej się za Niemców „Proświcie”, później był związany z OUN w jednym z rejonów. Trafił do faszystowskich obozów koncentracyjnych, po wyzwoleniu — do sowieckich. Już sam ten fakt mówi: i tamta, i ta władza były wrogie, okupacyjne dla Ukrainy. Po dziesięciu latach łagrów ojciec, oczywiście, nie przeżył długo — wkrótce zmarł. Z aktami zrehabilitowanych dziadka i ojca zapoznałam się wcześniej, a tu taka szczęśliwa okazja — córka, żywe wspomnienia, to przecież jaki ciekawy materiał! Pani Olga zgodziła się opowiedzieć, co pamiętała, pokazać rodzinne zdjęcia. Ale gdy o tym zamiarze dowiedział się jej starszy brat, kategorycznie zakazał jakichkolwiek kontaktów z dziennikarzem. On do dziś się boi. — Jesteśmy ludźmi bez skóry — powiedziała, przepraszając, pani Olga. I jak tym ludziom patrzeć dziś na niemal rehabilitację Stalina, jak czytać oświadczenia daczenków o „białym i puszystym” KGB? Jak patrzeć na ten czerwonosztandarowy szabas podczas sowieckich świąt tych, którzy walczyli z banderowcami, a dziś maszerują, obwieszeni orderami, podczas gdy prawdziwi frontowcy, którzy walczyli z faszystami, dawno odeszli w lepsze światy. I na tle tego wszystkiego chcemy godnego życia?! Czyż Najwyższa Sprawiedliwość na to pozwoli?! A jeśli Wasylowi Daczence brakuje rozumu i serca, by zrozumieć, że uczciwą służbę zbrodniczemu systemowi trzeba się wstydzić, to dopóki tego nie zrozumiemy my — cała wspólnota, my — jesteśmy zgubieni.
P. S. Przy okazji, w jednym z numerów „UC” ukazały się wspomnienia generała Własika, wiernego lokaja Stalina. Mogą one służyć przede wszystkim jako interesujący materiał do badań dla psychiatrów — jak jeden z najkrwawszych dyktatorów świata mógł tak ujarzmiać ludzi, czyniąc ich faktycznie swoimi niewolnikami. Ale tych dzikich dyfirambów nie sposób czytać bez obrzydzenia, wiedząc, co wówczas naprawdę działo się z Ukrainą!
Materiały przygotowała Switłana OREŁ, m. Kirowohrad
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
