Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗

«NAZARIJ JAREMCZUK WZNIOSŁ NIEBO PIEŚNI NAD NAMI»

Слово Просвіти, №48 за 2011 рік

30 listopada ludowy artysta Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Nazarij Jaremczuk skończyłby 60 lat… “WYRASTAŁ W ŚPIEWAJĄCEJ RODZINIE” We wsi Riwnia, w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego, w latach 70. XIX wieku było 76 gospodarstw, wszyscy żyli w wielkiej nędzy. Cudowny naturalny krajobraz karpacki był jedyną radością, pociechą i dumą miejscowych mieszkańców. Z jednej strony — góry, a z drugiej — wartki, burzliwy Czeremosz. A jeszcze tutaj lubili śpiewać, grać na instrumentach ludowych. Jedną z takich była rodzina Nazarija i Marii Jaremczuków. Pobrali się w ciężkich latach. Ludzie powiadali, że w dawnych czasach rodzina Jaremczuków była pod nadzorem. Jest o tym nawet dokument w zbiorach Państwowego Archiwum w Czerniowcach, datowany na 17 grudnia 1869 r. Mówi on o tym, że syn Iwana Jaremczuka (pradziadek Nazara) — Fedir z Riwni — korzystał bez pozwolenia z pańskiego lasu. O tym powiadomiono również zarząd powiatowy i wskazano, że jest buntownikiem. Dlatego ówczesna żandarmeria stale go nadzorowała. Natomiast potomkowie Fedira, Nazar i Maria Jaremczukowie, mimo wszystko, żyli zgodnie, w zgodzie, spokojnie zajmowali się gospodarstwem, wychowywali synów Stepanczyka, Bohdanczyka i córeczkę Katrusię. W 1951 roku los podarował im jeszcze czwarte dziecko — synka, którego nazwali na cześć ojca Nazarczykiem. Chłopiec rósł ciekawy świata, wesoły, pełen radości życia, lubił patrzeć, gdy słońce chowa się za górę, łapać żuki, słuchać bajek i pieśni. A śpiewali w rodzinie Jaremczuków wszyscy. Ojciec był człowiekiem wysoko wykształconym: oprócz ukraińskiego i rosyjskiego znał łacinę, język niemiecki i rumuński. W starszym wieku pracował jako diakon w cerkwi i jako tenor śpiewał w chórze cerkiewnym. Matka również śpiewała w chórze cerkiewnym, pięknie grała na mandolinie i była aktorką w Wyżnickim Teatrze Ludowym. Kiedy zbierali się razem i zaczynali śpiewać, zapominając o wszystkich kłopotach, szczególnie wyróżniał się głos Bohdana, który był prawie o 5 lat starszy od Nazarija. Przechodnie zatrzymywali się przy ich domu i mówili: “Jakie to piękne głosy mają ci Jaremczukowie. Oni są prawdziwymi artystami”. …Los podarował małemu Nazarowi nie tylko talent, ale i niełatwą drogę na wielką scenę… Pierwszy ciężki cios przeżył w wieku 12 lat, kiedy zmarł ojciec, który marzył o stanie kapłańskim dla Nazarija. Mając małą pensję salowej, matka postanowiła oddać synka na naukę charakter nie mógł tak zrobić”. Co więcej, właśnie w tym okresie wśród młodzieży znany był jego starszy brat Bohdan, który oczarowywał swoim głosem wielu wyżniczan. Dopiero za radą kierowniczki klubu w Riwni Lewko Dutkowski zwrócił uwagę na stałego bywalca prób. Nazara zaproszono na przesłuchanie i Lewko Tarasowycz zaproponował mu wykonanie utworu muzycznego według własnego wyboru. Była to popularna wtedy pieśń I. Pokłada “Kochana”. Lecz kiedy zaśpiewał “Patrzę ja w niebo”, wszystkich zachwycił zdumiewająco dźwięczny i czysty głos Nazarija. Głos spodobał się i przyjęto go do “Smericzki”. W tamtym czasie w zespole śpiewały już Marijka Naholuk, Nina Bondarenko, Lida Szewczenko, Raja Chotymśka, Wasyl Zinkewycz, którzy byli znacznie starsi od niego. Lewko Tarasowycz nie przestraszył się, że Nazar nie miał wykształcenia muzycznego, i wziął go. Zobaczył to, co najważniejsze: chłopak potrafi pracować i ma wielką chęć śpiewania, a zatem pokona wszystkie trudności. Tak od jesieni 1969 roku Nazar zaczął śpiewać w “Smericzce”. “PIERWSZE KROKI I PIERWSZE SUKCESY NA PROFESJONALNEJ SCENIE” Zakochany w pięknie karpackiego krajobrazu, Nazar marzył o wydziale geograficznym. Pierwsza próba dostania się na uczelnię była nieudana. Dlatego musiał pracować i samodzielnie uczyć się geografii, historii, matematyki, które były niezbędne do przyjęcia. Praca sejsmografa w Zachodnioukraińskiej Partii Geologiczno-Poszukiwawczej, kursy kierowców, piłka nożna, próby — z tego wtedy składała się jego codzienność. Wolnego czasu nie miał. Lecz wytrwała praca chłopaka nie poszła na marne, a rok 1970 stał się dla młodzieńca szczęśliwym. W przededniu nowego 1970 roku po raz pierwszy wyszedł pod sąd widzów, debiutując z pieśnią “Niezrównany świat piękna” jako solista “Smericzki”. Podczas tego samego publicznego występu “Smericzki” N. Jaremczuk i W. Zinkewycz po raz pierwszy wykonali pieśń Wołodymyra Iwasiuka “Czerwona ruta”. Od tego czasu “Smericzka” stała się znana daleko poza granicami obwodu. Czerniowiecka gazeta obwodowa “Zorilej Bukowinej” pisała: “…W ostatnich latach coraz więcej mówi się o młodym kompozytorze L. Dutkowskim, jemu należy się zasługa stworzenia w Wyżnicy WIA “Smericzka”, zespołu z wielką przyszłością”. Nazarij Jaremczuk stał się nieodłączną częścią zespołu. W sierpniu tego samego 1970 roku decyzją komisji rekrutacyjnej Jaremczuk został studentem wydziału geograficznego Czerniowieckiego Uniwersytetu Państwowego. 1971—1972 r. — odbyły się zdjęcia do filmu telewizyjnego “Czerwona ruta”, który od razu stał się popularny daleko poza granicami Ukrainy, a “Smericzka” z powodzeniem wystąpiła na ogólnozwiązkowych konkursach “Pieśń—71” i “Pieśń—72”. Do Jaremczuka przychodzi pierwsze uznanie artystyczne na profesjonalnej scenie: za wykonanie pieśni “Horyanka” soliści “Smericzki” Nazarij Jaremczuk i Wasyl Zinkewycz zostali uhonorowani tytułem laureatów Ogólnozwiązkowego konkursu “Halo, szukamy talentów”. Zespół amatorski z Wyżnicy wyróżniał się swoją oryginalną manierą wykonania nawet wśród innych podobnych profesjonalnych zespołów na Ukrainie. Kiedy Nazar miał 20 lat, zmarła mama. Mówią, że jakby czuła, że niedługo jej zabraknie, i napisała list do kierownika zespołu Lewka Dutkowskiego, w którym podziękowała za wszystko, co zrobił dla jej drogiego syna. Być może w ten sposób chciała złagodzić ból straty. W tamtych ciężkich dniach wspierali go przyjaciele ze “Smericzki”, koledzy i wielbiciele. Jego pieśni “Słyszysz, mamo”, “Ojciec i matka” są przepełnione świętą miłością do rodziców. W 1973 roku “Smericzkę” zaproszono do Czerniowieckiej Filharmonii Obwodowej. Zespół otrzymał status profesjonalnego. Nazarij przeniósł się na studia zaoczne na uniwersytecie, a otrzymawszy w 1975 roku dyplom wyższego wykształcenia, nie mógł pracować w zawodzie, ponieważ miłość do pieśni okazała się silniejsza i przeszedł na stałą pracę do filharmonii. ŚWIAT JEGO PIEŚNI JEST NIEZRÓWNANIE PIĘKNY Lot talentu Nazarija był tak gwałtowny, że już w 1978 roku przyznano mu tytuł zasłużonego artysty Ukrainy i odznaczono Orderem Przyjaźni Narodów. Miłość do rodzinnej ziemi, do narodu, wierność wybranej zasadzie twórczej (połączenie melodyki ludowej ze współczesnymi rytmami) były u Nazarija Jaremczuka głębokie i wszechogarniające. Pieśni “Smericzki” stały się popularne i weszły do złotego funduszu ukraińskiej estrady, a Nazarij Jaremczuk zyskał światowe uznanie. Minie zaledwie ćwierć wieku, aż nadejdzie gorzki dzień czerwca 1995 roku… Na grobie Nazarija Jaremczuka w Czerniowcach zawsze są żywe kwiaty, a ścieżka do muzeum nie zarasta. Nawet w nocy przyjeżdżają tu grupy. Pewnego razu, według słów jego siostry pani Kateryny, o północy przyjechał autobus z kanadyjskimi i amerykańskimi turystami, dla których w środku nocy prowadziła wycieczkę. Co roku w dniu urodzin Nazarija Jaremczuka przyjaciele, koledzy-artyści i przedstawiciele bukowińskiej społeczności przychodzą na czerniowiecki cmentarz, aby uczcić jego jasną pamięć.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин