Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

CHLEBY POMINALNE I NIEGASNĄCE ŚWIECE

Слово Просвіти, №48 за 2011 рік

Uljana Wolikowska W Dzień Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu odbył się żałobny marsz do Memoriału, poświęcony pamięci dzieci, które zginęły podczas śmiertelnych żniw lat 1932–1933. Oczywiście rany zadane przez totalitarny reżim nigdy się nie zagoją… Ale prawda o Wielkim Głodzie jest zdolna odrodzić pamięć narodową, niezbędną do kształtowania zdrowego narodu. Ofiarami ludobójstwa lat 1932–1933 padły miliony niewinnych ludzi, z czego połowa to dzieci. Dla nich zabrzmiała niedośpiewana kołysanka… Warto przypomnieć, że 26 listopada 2006 roku Rada Najwyższa Ukrainy uznała Wielki Głód lat 1932–1933 za akt ludobójstwa przeciwko narodowi ukraińskiemu. A 13 stycznia 2010 roku Sąd Apelacyjny Kijowa ustalił, że w latach 1932–1933 na Ukrainie kierownictwo partii komunistycznej na czele ze Stalinem zorganizowało ludobójstwo. Wielki Głód lat 1932–1933 oficjalnie uznały za ludobójstwo narodu ukraińskiego: Australia, Andora, Argentyna, Watykan, Gruzja, Ekwador, Estonia, Hiszpania, Włochy, Kanada, Łotwa, Polska, USA, Chile, Szwecja… Tego dnia przy Memoriale płonęły znicze wiecznej pamięci. Pamięć zmarłych przyszli uczcić świadkowie Wielkiego Głodu lat 1932–1933, czterej prezydenci Ukrainy: Leonid Krawczuk, Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko, Wiktor Janukowycz, przedstawiciele władz państwowych, Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej i różnych partii politycznych, delegacje z Autonomicznej Republiki Krym i wszystkich obwodów Ukrainy, Kijowa i Sewastopola, a także wielu kijowian. Mieszkańcy blisko stu ukraińskich wsi z różnych zakątków Ukrainy upiekli obrzędowe bochenki na pamiątkę zmarłych z głodu, a także na wystawę pamiątkową w Narodowym Muzeum imienia Iwana Honchara. — To świadectwo tego, że naród i nasza państwowość są ponad wszystko, że Ukraińcy są razem. Ukraiński kalendarz jest żałobny, ale może zjednoczyć naród — zauważył Wiktor Juszczenko. Świadkowie Hołodomoru wspominają: — Podczas hołodomoru w 1933 roku zginęły moje trzy siostrzyczki, a mama ledwo przeżyła — wspomina Anatolij Tymofijowycz. — Przychodzę tu co roku, by przypomnieć sobie o zbrodni sztucznie stworzonej przez ówczesną władzę… — Moja mama miała 16 lat, kiedy był hołodomor. Mieszkała na stepowej części Dniepropetrowszczyzny. Często opowiadała, jak chodzili na pole łapać suseły, które potem jedli… Dobrze pamiętam rok 1947, kiedy czekaliśmy, aż wyrośnie trawa, i na patelni smażyliśmy na wodzie łobodę — opowiedziała Ljubow Mytrofanijiwna. — Ledwo przeżyliśmy rok 1947, zbieraliśmy zgniłe ziemniaki na polu… A jeszcze mieliśmy makuchę, z tego wytłoku mama gotowała zupę — wspomina Petro Ołeksandrowycz. Takich historii są setki… Szczególnie wstrząsa spowiedź dziecka hołodomoru Stepana Rudenki (m. Pryłuky, obwód czernihowski): „W 1933 roku miałem trzy lata. Nasza rodzina bardzo cierpiała. Moje siostry miały siedem i pięć lat. Ciągle prosiliśmy o jedzenie, ale rodzice nie mieli nic. Najpierw jedliśmy zmarzniętą kartoflę, wiosną — kwiat drzew i małe zielone listki. Wokoło — puste chaty z wybitymi oknami i ograbionymi zagrodami. Ludzie padali i umierali, a pochować ich nie było komu. 20 maja 1933 roku umarł ojciec, siostry prosiły o wiśnie, a potem umarły, nie doczekawszy się wiśni…” Ważne jest zachowanie pamięci o każdej zgubionej duszy, zapalając świeczkę w każdej wsi, miasteczku, centrum obwodowym, stolicy…

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин